Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (Sinh học Lớp 12)

Số lượng gen không đổi và ta thấy thứ tự gen bị thay đổi vị trí của gen gen lá lăng bông và gen có lông ở lá.
Đây là đột biến đảo đoạn.

(AI giải đề cho tôi)
Trình tự ban đầu ABCDE*GHIK, sau đột biến ABE*GHIK: đoạn CD đã bị mất khỏi NST, các gen còn lại giữ nguyên thứ tự. Đây là đột biến cấu trúc dạng mất đoạn (deletion). Đáp án D, khớp với đáp án nguồn (Câu 94: D).

(AI giải đề cho tôi)
So sánh hai NST gốc ABCDE*FGH và MNOPQ*R với hai NST sau đột biến MNOCDE*FGH và ABPQ*R: đoạn AB trên NST 1 và đoạn MNO trên NST 2 đã trao đổi cho nhau (NST 1 nhận MNO, mất AB; NST 2 nhận AB, mất MNO). Vì hai đoạn được trao đổi qua lại giữa hai NST khác nhau, đây là đột biến chuyển đoạn tương hỗ, không phải đảo đoạn (trong cùng một NST) hay chuyển đoạn không tương hỗ (chỉ một chiều). Kết quả trùng với đáp án nguồn: D.

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến lặp đoạn nhiễm sắc thể làm tăng số bản sao của gen quy định enzim amylaza, nhờ đó hàm lượng amylaza ở Đại mạch tăng cường. Đây là ví dụ điển hình về đột biến lặp đoạn (lặp đoạn NST ở Đại mạch làm tăng hàm lượng amylaza). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 108: B).

(AI giải đề cho tôi)
Đáp án B sai vì: đoạn nhiễm sắc thể bị đảo có thể nằm ở đầu mút (đảo đoạn đầu mút) hoặc ở giữa (đảo đoạn cận tâm), và đoạn đảo có thể mang tâm động (đảo đoạn cận tâm bao gồm cả tâm động). Do đó khẳng định 'luôn... không mang tâm động' là sai. Các phát biểu A, C, D đều đúng: thể đảo đoạn dị hợp tử giảm khả năng sinh sản do tạo giao tử mất/vượt đoạn; đảo đoạn làm thay đổi trình tự phân bố gen nên hoạt động gen có thể thay đổi (hiệu ứng vị trí); sự sắp xếp lại gen tạo nguyên liệu cho tiến hoá. Khớp với đáp án nguồn: Câu 113 = B.

(AI giải đề cho tôi)
Đảo đoạn chỉ đảo chiều vị trí một đoạn NST, không làm mất hay thêm gen nên không thay đổi thành phần và số lượng alen trên NST. Mất đoạn làm mất alen, lặp đoạn làm tăng số lượng alen, chuyển đoạn có thể thay đổi vị trí và tương quan alen. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 99: B).

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu về đột biến cấu trúc NST:
- I. Sai. Đột biến mất đoạn không phải luôn đi kèm với đột biến lặp đoạn; mất đoạn và lặp đoạn là hai dạng đột biến cấu trúc độc lập (chỉ trong một số trường hợp giảm phân không đều giữa các crômatit thì một crômatit mất đoạn và crômatit kia lặp đoạn, nhưng không phải 'luôn').
- II. Sai. Đột biến chuyển đoạn là sự di chuyển một đoạn NST sang vị trí khác trên cùng một NST hoặc trao đổi đoạn giữa các NST KHÔNG tương đồng, không phải giữa các crômatit trong cặp tương đồng (đó là trao đổi chéo trong hoán vị gen).
- III. Đúng. Trong chuyển đoạn tương hỗ cân bằng, tổng số lượng gen trên một NST (hoặc bộ NST) có thể không thay đổi, chỉ vị trí gen thay đổi.
- IV. Sai. Đột biến cấu trúc xảy ra trên cả NST thường và NST giới tính (ví dụ chuyển đoạn trên NST 21 gây bệnh Down, các đột biến trên NST X).
Vậy có 3 phát biểu sai (I, II, IV) → chọn D. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (Câu 114: D).

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến lặp đoạn làm nhân đôi một đoạn NST nên làm tăng số lượng gen trên nhiễm sắc thể. Chuyển đoạn có thể chuyển đoạn NST này sang NST khác, làm NST nhận thêm gen (tăng số lượng gen trên NST đó). Đảo đoạn chỉ đảo ngược thứ tự gen, mất đoạn làm giảm gen, đều không làm tăng số lượng gen. Vậy đáp án là lặp đoạn, chuyển đoạn (A), khớp với bảng đáp án (Câu 110: A).

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến đảo đoạn NST là sự đứt gãy tại hai điểm trên NST, đoạn NST bị đảo ngược 180° rồi gắn trở lại, do đó làm thay đổi trật tự các gen trên nhiễm sắc thể. Mất đoạn và lặp đoạn làm thay đổi số lượng gen (khối lượng chất di truyền) chứ không đảo trật tự; chuyển đoạn chủ yếu di chuyển đoạn NST sang vị trí khác (trên cùng NST hoặc NST khác). Đáp án A khớp với đáp án gốc tô đỏ trên bản đề.

(AI giải đề cho tôi) Đoạn bị mất trên NST số II là đoạn 50 – 70, chứa gen mắt tía (54,5) và gen cánh cụt (65,5). Các gen còn lại trên NST số II theo trật tự là: râu cụt (0) - cánh teo (13) - mình đen (48,5) - thân đốm (107,5).

(AI giải đề cho tôi)
Cặp NST số 2 có một chiếc mất đoạn (không chứa tâm động), cặp số 5 có một chiếc đảo đoạn; giảm phân bình thường, không trao đổi chéo nên mỗi cặp dị hợp cho 2 loại giao tử theo tỉ lệ 1:1.
I. Giao tử hoàn toàn bình thường phải nhận NST số 2 bình thường (1/2) và NST số 5 bình thường (1/2) → tỉ lệ 1/2 × 1/2 = 1/4. Đúng.
II. Đảo đoạn làm thay đổi vị trí gen trên NST, có thể gây hiệu ứng vị trí nên hoạt động của các gen trên NST bị đảo có thể bị thay đổi. Đúng.
III. Giao tử chứa NST mất đoạn chiếm 1/2 tổng số giao tử; giao tử đột biến gồm loại mất đoạn và loại chứa NST đảo, mỗi loại 1/2 tổng số, nên trong số giao tử đột biến, loại chứa NST mất đoạn chiếm 1/2 chứ không phải 1/3. Sai.
IV. Trong quá trình nhân đôi (tự sao chép DNA), mọi gen còn lại trên NST mất đoạn đều nhân đôi với số lần như nhau. Sai.
Vậy có 2 phát biểu đúng (I, II) → đáp án D, khớp với đáp án nguồn (34-D).

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến mất đoạn làm mất một đoạn nhiễm sắc thể cùng với các gen nằm trên đoạn đó, do đó làm giảm số lượng gen trên nhiễm sắc thể. Đột biến lặp đoạn làm tăng số gen; đảo đoạn và chuyển đoạn trên một nhiễm sắc thể chỉ sắp xếp lại vị trí gen mà không thay đổi số lượng gen. Đáp án: B.

(AI giải đề cho tôi) Đột biến đảo đoạn làm đảo vị trí một đoạn NST, do đó làm thay đổi trình tự phân bố gen trên NST (1) đúng; đảo đoạn không làm mất hay thêm gen nên (2), (3) sai; thể đảo đoạn dị hợp có thể giảm khả năng sinh sản do cặp NST không tiếp hợp hoàn toàn khi giảm phân (4) đúng. Vậy chọn B.

Chọn đáp án A. Đảo đoạn NST chỉ làm thay đổi trình tự phân bố các gen nhưng không làm thay đổi chiều dài của NST.

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến đảo đoạn là đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể: một đoạn NST đảo ngược 180° và gắn lại vào vị trí cũ, chỉ sắp xếp lại các gen trên NST nên không làm thay đổi số lượng NST trong tế bào. Các đột biến lệch bội (mất hoặc thêm 1 hay vài NST), tam bội (3n) và tứ bội (4n) đều là đột biến số lượng NST, làm thay đổi số NST. Đáp án khớp với key nguồn: A.

Dạng đột biến đảo đoạn NST làm thay đổi trình tự phân bố các gen nhưng không làm thay đổi chiều dài của NST. Các dạng đột biến còn lại đều làm thay đổi chiều dài của NST. Mất đoạn: là đột biến mất một đoạn nào đó của NST. Đảo đoạn: là đột biến làm cho một đoạn nào đó của NST đứt ra, đảo ngược 180° và nối lại.

Đáp án B

(AI giải đề cho tôi)
Người đàn ông bị hội chứng Phelan-McDermid mang thể dị hợp về đoạn mất ở cặp NST số 22 (một NST 22 mất đoạn, một NST 22 bình thường). Trong giảm phân, các giao tử được tạo ra với tỉ lệ 50% mang NST 22 bình thường và 50% mang NST 22 mất đoạn. Người vợ có bộ NST bình thường nên chỉ tạo giao tử bình thường. Xác suất sinh con bình thường = xác suất cha cho giao tử bình thường × xác suất sinh con trai = 1/2 × 1/2 = 1/4 = 0,25. Kết quả trùng với đáp án nguồn (0,25).

Chọn đáp án A

Giải thích:

Ta nhận thấy so với NST ban đầu, NST sau đột biến bị mất đoạn ABC. Đây là dạng đột biến thường gây chết hoặc giảm sức sống.

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến cấu trúc NST làm thay đổi hình dạng NST gồm: mất đoạn (1), lặp đoạn (2) và chuyển đoạn không tương hỗ (4) vì các dạng này làm thay đổi độ dài/tỉ lệ dài ngắn của NST. Đột biến chuyển đoạn tương hỗ và đảo đoạn không làm thay đổi hình dạng. Đột biến gen (3) chỉ thay đổi trình tự nucleotit trên phân tử ADN, không liên quan đến hình dạng NST. Vậy các dạng đúng là 1, 2 và 4, khớp với đáp án A trong bảng đáp án nguồn.