Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Phân loại hữu cơ và nhóm chức (Hóa học Lớp 11)

A. Phổ MS của caffeine có giá trị m/z cao nhất là 194 → M = 194 nên m/z lớn nhất của ion phân tử [M]${}^{+}$ là 194 → Đúng
B. Caffeine có tính base và có thể tạo muối với acid → Caffeine có nguyên tử nitrogen mang cặp electron tự do → có tính base yếu → có thể tạo muối với acid → Đúng.
C. Một phân tử caffeine có chứa hai nhóm chức ketone → phân tử caffeine có hai nhóm C=O, nhóm này liên kết trực tiếp với nguyên tử nitrogen trong cấu trúc vòng, tạo thành nhóm chức amide (cụ thể là cyclic amide hay lactam). Nhóm chức ketone yêu cầu nguyên tử carbon của nhóm C=O phải liên kết trực tiếp với hai nguyên tử carbon khác, do đó caffeine không chứa nhóm chức ketone → Sai.
D. Sử dụng caffeine quá nhiều có thể gây mất ngủ, căng thẳng, nhịp tim tăng… → Đây là tác dụng dược lý đã biết → Đúng.

Phổ IR của chất X có peak đơn, nhọn sắc, cường độ yếu ở số sóng 3288 cm${}^{-1}$
→ Có nhóm chức amine bậc 2 (alcohol cũng có peak vùng này nhưng tù và cường độ mạnh hơn)
→ Chọn C là diethylamine (CH${}_3$CH${}_2$NHCH${}_2$CH${}_3$).

a) Đúng: vanillin có các nhóm chức –CHO, –OH (phenol), –OCH₃ nên là hợp chất tạp chức. b) Sai: trong phản ứng tráng bạc vanillin bị oxi hóa, không bị khử. c) Sai: hàm lượng vanillin tính được ≈ 99,05% > 99%, mẫu đủ tiêu chuẩn. d) Đúng: công thức phân tử của vanillin là C₈H₈O₃.
a) Vanillin có nhiều loại nhóm chức khác nhau: nhóm aldehyde –CHO; nhóm phenol –OH gắn trực tiếp vào vòng benzene; nhóm ether –OCH₃. Vì có nhiều nhóm chức khác loại nên vanillin là hợp chất hữu cơ tạp chức. Phát biểu đúng.
b) Vanillin có nhóm –CHO nên có thể tham gia phản ứng tráng bạc với dung dịch $AgN{O}_3/N{H}_3$. Tuy nhiên, trong phản ứng này vanillin bị oxi hóa, ion $A{g}^{+}$ bị khử thành Ag kim loại. Đề nói “vanillin có thể bị khử bởi dung dịch $AgN{O}_3$ trong $N{H}_3$ tạo thành bạc kim loại” là sai về bản chất phản ứng. Phát biểu sai.
c) Vanillin có nhóm phenol –OH nên phản ứng với NaOH theo tỉ lệ mol 1 : 1. Số mol NaOH đã dùng: nNaOH = 0,1 . 0,00782 = 0,000782 mol, suy ra nvanillin = 0,000782 mol. Công thức phân tử vanillin là $C_8{H}_8{O}_3$, Mvanillin = 8.12 + 8.1 + 3.16 = 152 g/mol. Khối lượng vanillin trong mẫu: m = 0,000782 . 152 = 0,118864 gam. Phần trăm khối lượng vanillin trong mẫu: 0,118864 : 0,120 . 100% = 99,0533...% ≈ 99,05%. Mẫu có hàm lượng vanillin lớn hơn 99%, nên mẫu đủ tiêu chuẩn. Để nói “không đủ tiêu chuẩn” nên phát biểu sai.
d) Từ cấu tạo vanillin: vòng benzene C₆H₃; nhóm –CHO thêm C₁H₁O₁; nhóm –OCH₃ thêm C₁H₃O₁; nhóm –OH thêm H₁O₁. Cộng lại: C: 6 + 1 + 1 = 8; H: 3 + 1 + 3 + 1 = 8; O: 1 + 1 + 1 = 3. Vậy công thức phân tử là C₈H₈O₃. Phát biểu đúng.

“Dựa trên các số sóng hấp thụ đặc trưng trên phổ IR có thể dự đoán nhóm chức trong phân tử chất nghiên cứu”.

X là peak có số sóng 3000 – 2840 (số 3)
Y là peak có số sóng 1780 – 1650 (số 4)
Z là peak có số sóng 1300 – 1000 (số 5)

Hợp chất hữu cơ no, đơn chức, mạch hở là ethanol ($C_2{H}_{5}OH$). ⇒ Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Chất hữu cơ là hợp chất của cacbon (trừ CO, CO2, các muối cacbonat...). Trong các lựa chọn: CH4 là hiđrocacbon (chất hữu cơ); CO2, CO là oxit của cacbon; Na2CO3 là muối vô cơ. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 51: A).

(AI giải đề cho tôi)
Hiđrocacbon là hợp chất chỉ gồm C và H. CH${}_3$COOH chứa O, C${}_2$H${}_5$OH chứa O, C${}_2$H${}_5$NH${}_2$ chứa N, còn C${}_2$H${}_6$ (etan) chỉ gồm C và H nên là hiđrocacbon. Khớp đáp án nguồn: D.

(AI giải đề cho tôi)
Vanilin có cấu tạo: vòng benzen gắn ba nhóm: –CHO (andehit), –OH gắn trực tiếp vào vòng benzen (nhóm phenol) và –OCH${}_3$ (ete). Vì vậy vanilin là hợp chất hữu cơ tạp chức (A đúng); có nhóm –CHO nên tham gia phản ứng tráng bạc với dung dịch AgNO${}_3$/NH${}_3$ (C đúng). Đếm nguyên tử: vòng benzen C${}_6$H${}_3$ + nhóm –CHO (C${}_1$H${}_1$O${}_1$) + –OCH${}_3$ (C${}_1$H${}_3$O${}_1$) + –OH (O${}_1$H${}_1$) → C${}_8$H${}_8$O${}_3$ (D đúng). Nhận định sai là B: nhóm –OH gắn trực tiếp vào vòng benzen là nhóm chức phenol, không phải nhóm chức ancol (ancol chỉ có –OH gắn với nguyên tử carbon no).

(AI giải đề cho tôi)
Hợp chất hữu cơ đơn chức là hợp chất hữu cơ chỉ chứa một nhóm chức. A: C${}_2$H${}_4$(OH)${}_2$ (etilen glicol) có 2 nhóm -OH nên đa chức. B: H${}_2$NC${}_2$H${}_4$COOH có nhóm -NH${}_2$ và -COOH nên đa chức. C: CH${}_3$COOH (axit axetic) chỉ có một nhóm chức -COOH nên đơn chức. D: CH${}_2$(CHO)${}_2$ có 2 nhóm -CHO nên đa chức. Vậy đáp án là C, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Hiđrocacbon là hợp chất chỉ gồm C và H. CH${}_3$COOH chứa O, C${}_2$H${}_5$OH chứa O, C${}_2$H${}_5$NH${}_2$ chứa N, còn C${}_2$H${}_6$ (etan) chỉ gồm C và H nên là hiđrocacbon. Khớp đáp án nguồn: D.

(AI giải đề cho tôi)
Hợp chất hữu cơ theo định nghĩa là hợp chất của cacbon, nên nguyên tố bắt buộc phải có là cacbon (các hợp chất hữu cơ có thể không chứa O, H hay N, ví dụ CCl4 không có H, O, N). Đáp án trùng với key nguồn: B.

a) Đúng, có 7 hợp chất thuộc loại dẫn xuất hydrocarbon (2, 4, 6, 7, 8, 10, 11), trong đó có ba chất đơn chức (2, 6, 7).
b) Đúng, có hai hợp chất thuộc loại alcohol (2, 4) và ba hợp chất thuộc loại carboxylic acid (7, 8, 10).
c) Đúng, có 4 hợp chất thuộc loại hydrocarbon (1, 3, 5, 9), trong đó có hai hydrocarbon không no (3, 5).
d) Đúng, có 2 hợp chất đa chức (4, 8) và hai hợp chất tạp chức (10, 11).
a) Đúng, có 7 hợp chất thuộc loại dẫn xuất hydrocarbon (2, 4, 6, 7, 8, 10, 11), trong đó có ba chất đơn chức (2, 6, 7).
b) Đúng, có hai hợp chất thuộc loại alcohol (2, 4) và ba hợp chất thuộc loại carboxylic acid (7, 8, 10).
c) Đúng, có 4 hợp chất thuộc loại hydrocarbon (1, 3, 5, 9), trong đó có hai hydrocarbon không no (3, 5).
d) Đúng, có 2 hợp chất đa chức (4, 8) và hai hợp chất tạp chức (10, 11).