Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Xà phòng và chất giặt rửa (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Xà phòng là muối sodium hoặc potassium của các acid béo (thường có mạch C12–C18), được tạo thành từ phản ứng xà phòng hóa của chất béo với NaOH hoặc KOH. Acetic acid chỉ là một acid carboxylic đơn giản, không phải acid béo, nên đáp án D sai. Phenol và acid vô cơ không tạo xà phòng.

(AI giải đề cho tôi)
Xà phòng là muối Na/K của acid béo, mỗi phân tử có phần kị nước (gốc hydrocarbon dài) và phần ưa nước (-COONa hoặc -COOK), cơ chế giặt rửa tạo micelle tương tự chất giặt rửa tổng hợp. Nước quả bồ kết, bồ hòn chứa saponin có tác dụng giặt rửa giống xà phòng (tạo bọt, hạ sức căng bề mặt), nên nhận xét B là không đúng. Các nhận xét A, C, D đều đúng.

A, B. Đúng
C. Đúng, X có đầu ưa nước là $S{O}_{3}Na$, phần còn lại là đuôi kị nước.
D. Sai, X được sử dụng để sản xuất chất giặt rửa tổng hợp.

(AI giải đề cho tôi)
Cả xà phòng (muối Na/K của acid béo) và chất giặt rửa tổng hợp (alkyl sulfonate, alkyl sulfate...) đều là chất hoạt động bề mặt, gồm phần đầu ưa nước (nhóm -COONa, -SO3Na...) và đuôi kị nước (chuỗi hydrocarbon). B sai vì chất giặt tổng hợp khó phân hủy sinh học hơn; C sai vì xà phòng bị ảnh hưởng bởi nước cứng (tạo kết tủa với Ca2+, Mg2+); D sai vì chất giặt tổng hợp không sản xuất bằng phản ứng xà phòng hóa chất béo. Đáp án A trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Thí nghiệm là phản ứng xà phòng hóa dầu dừa với NaOH: chất béo + NaOH → muối axit béo (xà phòng) + glixerol. Ở bước 3, thêm dung dịch NaCl bão hòa (muối hóa) làm muối của axit béo bị kết tủa, nổi lên trên thành lớp chất rắn màu trắng - đó chính là muối axit béo (xà phòng), không phải glixerol (glixerol tan trong nước, nằm trong lớp dung dịch bên dưới). Do đó phát biểu A sai. B đúng vì NaCl bão hòa dùng để tách muối axit béo ra khỏi hỗn hợp (hiệu ứng muối ra). C đúng vì thêm nước cất duy trì thể tích và cung cấp nước cho phản ứng thủy phân/xà phòng hóa. D đúng vì đây chính là phản ứng xà phòng hóa chất béo trong môi trường kiềm. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 40: A).