Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lệch bội và không phân li (Sinh học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Loài có 2n = 24 (n = 12). A: Bộ NST lục bội = 6n = 6 × 12 = 72 → đúng. B: Thể 3 nhiễm kép (2n+1+1) = 26 và thể bốn nhiễm (2n+2) = 26, không phải 25 → sai. C: Số loại thể một nhiễm kép (2n+1+1) tối đa là $C_{12}^2=66$, không phải 276 → sai. D: Thể bốn nhiễm kép (2n+2+2) = 28 còn thể tứ bội (4n) = 48, không bằng nhau → sai.

(AI giải đề cho tôi)
Thể ba có bộ NST 2n+1 = 13 (2n = 12, n = 6), tức một cặp NST có 3 chiếc, 5 cặp còn lại bình thường; mỗi cặp đều dị hợp. Giảm phân không trao đổi chéo: 5 cặp bình thường phân li độc lập cho $2^5=32$ tổ hợp. Ở cặp thể ba, giao tử bất thường (n+1 = 7 NST) là giao tử nhận cả 2 NST của cặp này; NST thừa có thể là 1 trong 2 NST cùng nguồn, nên có 2 khả năng. Tổng số loại giao tử bất thường về số lượng NST: $2^5\times 2=64$. Đáp án khớp với đáp án nguồn (B. 64 gạch chân trang 14).

(AI giải đề cho tôi)
Đột biến lệch bội là sự biến đổi số lượng NST xảy ra ở cả cặp NST thường lẫn cặp NST giới tính (ví dụ hội chứng Klinefelter XXY, Turner XO ở người). Do đó phát biểu A sai. B đúng vì lệch bội phát sinh do một hoặc một số cặp NST tương đồng không phân li trong phân bào/giảm phân. C đúng vì đột biến lệch bội được dùng để xác định vị trí gen trên NST (liên quan nhóm liên kết). D đúng vì đột biến lệch bội xảy ra trong nguyên phân ở phôi có thể tạo thể khảm. Đáp án nguồn (25-A) khớp với kết quả giải độc lập.

(AI giải đề cho tôi)
Giảm phân I diễn ra bình thường nên tế bào sinh ra các tế bào con mang cặp NST tương đồng phân li: một tế bào chứa (AB) và một tế bào chứa (ab) (hoặc Ab/aB tùy cách phân li độc lập). Ở giảm phân II, tất cả các cặp NST không phân li: các chromatid chị em không tách nhau, nên tạo ra giao tử mang cả hai bản của mỗi cặp (ví dụ AABB hoặc aabb, AAbb hoặc aaBB) và giao tử không mang NST nào. Giao tử đột biến có thể là AABB; khi kết hợp với giao tử Ab cho hợp tử AAABBb. Các giao tử đột biến khác (aabb, AAbb, aaBB) kết hợp với Ab cho aabBbb, AAAbbb, AaaBbb — trong đó chỉ AaaBbb xuất hiện ở đáp án D, nhưng đáp án A (AAABBb) cũng hợp lệ và trùng với đáp án của đề (26-A). Chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Người bình thường có 46 NST (44 NST thường + XX hoặc XY). Tế bào có 44 NST thường + XXY (47 NST) là hiện tượng tăng thêm 1 NST trong cặp NST giới tính, tức là đột biến lệch bội (thể ba ở cặp NST giới tính, hội chứng Klinefelter). Đây không phải đa bội (bộ NST tăng nguyên số lần), không phải đột biến cấu trúc NST (không có đoạn NST bị thay đổi), cũng không phải đột biến gen (không liên quan đến trình tự nucleotide). Đáp án khớp với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểu gen: AaBbDdEeGg kèm cặp gen MQ/Mq. Giao tử đột biến cần mang abDdEgMQ.
- Các cặp gen phân li bình thường: Aa cho a (1/2), Bb cho b (1/2), Ee cho E (1/2), Gg cho g (1/2), cặp MQ/Mq cho MQ (1/2) → xác suất phần abEgMQ = (1/2)^5 = 1/32.
- Cặp NST mang Dd rối loạn phân li ở giảm phân I ở 0,8% số tế bào: các tế bào này cho giao tử mang cả D và d (n+1) chiếm 0,8% : 2 = 0,4% tổng số giao tử; giảm phân II bình thường.
- Tỉ lệ giao tử abDdEgMQ = 1/32 × 0,4% = 0,0125%.
Vậy đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi) Thể đột biến lệch bội là đột biến làm số lượng nhiễm sắc thể thay đổi một hoặc một vài cặp. Trong danh sách: (4) Claiphento (XXY) và (7) Đao (3 nhiễm sắc thể số 21) là các bệnh do đột biến lệch bội. Các bệnh còn lại do đột biến gen (2, 3, 6, 8) hoặc đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể (1, 5). Vậy có 2 đáp án đúng.

(AI giải đề cho tôi) Thể một (monosomic) là thể dị bội mất một nhiễm sắc thể trong một cặp, nên bộ NST là 2n - 1. Tuy nhiên, tài liệu gốc gạch chân đáp án A (2n + 1), mâu thuẫn với kiến thức sinh học chuẩn (thể ba mới là 2n + 1). Theo quy tắc, đáp án nguồn được giữ nguyên.

(AI giải đề cho tôi)
Loài có 2n = 12 nên giao tử bình thường có n = 6 NST. Trong 2000 tế bào sinh tinh, 20 tế bào (chiếm 20/2000 = 1%) có cặp NST số 1 không phân ly trong giảm phân I, tạo ra các giao tử lệch bội có 5 hoặc 7 NST (không có giao tử 6 NST từ các tế bào này). Còn lại 2000 - 20 = 1980 tế bào (99%) giảm phân bình thường, mọi giao tử đều có 6 NST. Vậy tỷ lệ giao tử có 6 NST = 99%. Khớp đáp án B theo bảng đáp án trang 4.

Chọn đáp án C. Thể ba có dạng 2n + 1; n – thể đơn bội; 2n – 1: thể một; 3n – tam bội.

Chọn D. Thể ba có kiểu hình mang 2 tính trạng trội: + Thể ba ở cặp Aa = AAA; AAa; Aaa; cặp Bb có 2 KG quy định KH trội = BB, Bb → 6 KG. + Thể ba ở cặp Bb = BBB; BBb; Bb; cặp Aa có 2 KG quy định KH trội = AA, Aa → 6KG. Tổng có 12 KG

Ở thực vật, thể ba mang bộ NST 2n + 1.

Phương pháp giải: Xét 1 cặp gen có 2 alen: A, a. Thể 2n về cặp này có 3 kiểu gen: AA, Aa, aa. Thể 2n + 1 về cặp này có 4 kiểu gen: AAA, Aaa, Aaa, aaa. Thể 2n – 1 về cặp này có 2 kiểu gen: A, a. Tương tự với các cặp Bb và Dd. Giải chi tiết: Loài có 2n = 6 → có 3 cặp NST. I đúng. Mỗi cặp gen cho 3 kiểu gen → 3 cặp gen cho 3³ = 27 kiểu gen. II đúng. Các kiểu gen: AaaBbDd, AABBbDd, aaBBDdd đều là thể 3 của loài, do thừa 1 alen ở 1 cặp. III sai. Thể tam bội có bộ NST 3n. Ở 1 cặp NST có 3 chiếc thì có số kiểu gen là 4: ví dụ AAA, Aaa, Aaa, aaa → 3 cặp NST có số kiểu gen là: $4^3=64$ kiểu gen. IV sai. Các thể 1 mất đi 1 NST ở 1 cặp, mỗi cặp NST đột biến có 2 kiểu gen, các cặp còn lại có 3 kiểu gen. Số kiểu gen là: $C_3^1\times 2\times 3\times 3=54$ kiểu gen ($C_3^1$ là đột biến thể một có thể ở 1 trong 3 cặp NST, 2 là số kiểu gen thể một ở cặp NST đó, 3 là số kiểu gen ở NST còn lại). Có 2 ý đúng.

Đáp án: C.

Đáp án C

(AI giải đề cho tôi)
Bệnh siêu nữ là hội chứng tam thể X (47,XXX): cơ thể nữ có bộ NST lưỡng bội với 3 nhiễm sắc thể X, thường do trứng mang 2 NST X được thụ tinh bởi tinh trùng mang X (hoặc do không phân ly ở giai đoạn nguyên phân của hợp tử). Do đó khi xét nghiệm thai nhi, bác sĩ kết luận dựa vào việc phát hiện bộ NST lưỡng bội có 3 nhiễm sắc thể X. Các đáp án B, C, D lần lượt liên quan đến tam thể 23 (không tồn tại như một bệnh đã học), hội chứng Down (3 NST 21) và hội chứng Edwards (3 NST 18), không phải siêu nữ. Đáp án đúng là A, trùng với đáp án của đề (88. A).

(AI giải đề cho tôi)
Cá thể đực XY giảm phân: nếu phân li bất thường ở kì sau của giảm phân I, cặp XY không phân li → tạo giao tử XY và O. Nếu phân li bất thường ở kì sau của giảm phân II, các chromatid của X hoặc Y không phân li → tạo giao tử X, Y, XX, YY và O (kết hợp cả trường hợp bình thường). Tổng hợp tất cả các loại giao tử có thể tạo ra: X, Y, XX, YY, XY và O. Đáp án khớp với đáp án nguồn (5D).

Ở cá thể đực có 3 cặp gene dị hợp → tạo 8 loại giao tử bình thường và 8 loại giao tử đột biến. Ở cá thể cái có 2 cặp gene dị hợp → tạo 4 loại giao tử. → Số kiểu tổ hợp giao tử = 16 x 4 = 64.

(AI giải đề cho tôi)
Hình vẽ tế bào A cho thấy bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 8 (4 cặp NST tương đồng). Thể ba là dạng đột biến lệch bội có thêm một NST ở một cặp, nên kiểu nhiễm sắc thể là 2n + 1 = 8 + 1 = 9 NST trong mỗi tế bào sinh dưỡng. Kết quả trùng với đáp án nguồn (9).

(AI giải đề cho tôi)
Xét 3 cặp gen Aa, Bb, Dd trên 3 cặp NST khác nhau, alen trội trội hoàn toàn, đột biến thể một (mất 1 NST trong 1 cặp, 2n−1).

Phát biểu 1 (ĐÚNG): Thể một mất 1 NST ở 1 trong 3 cặp → 3 cách chọn cặp bị mất. Cặp bị mất chỉ còn 1 NST, kiểu gen trội phải mang alen trội: A/− (hoặc B/−, D/−) → 1 kiểu gen. Hai cặp còn lại phân li bình thường, mỗi cặp có 2 kiểu gen trội (AA, Aa). Vậy số kiểu gen thể một trội về cả 3 tính trạng: 3 × 1 × 2 × 2 = 12.

Phát biểu 2 (ĐÚNG): Quần thể gồm cả thể bình thường và thể một. Thể bình thường trội về cả 3: 2 × 2 × 2 = 8. Cộng với 12 kiểu gen thể một: 8 + 12 = 20.

Phát biểu 3 (ĐÚNG): Thể một trội về đúng 1 tính trạng. Với mỗi cặp NST bị mất (3 cách):
- Cặp bị mất là cặp quy định tính trạng trội: A/− (Bb, Dd đều lặn aa, dd) → 1 kiểu gen.
- Cặp bị mất là cặp lặn: a/− (hoặc b/−, d/−), 1 trong 2 cặp còn lại trội (2 cách chọn cặp × 2 kiểu gen AA hoặc Aa), cặp còn lại lặn → 4 kiểu gen.
Mỗi trường hợp mất: 1 + 4 = 5; tổng: 3 × 5 = 15.

Phát biểu 4 (ĐÚNG): Quần thể gồm cả thể bình thường: trội về đúng 1 tính trạng ở thể bình thường: 3 (chọn cặp trội) × 2 (AA hoặc Aa) = 6. Cộng 15 kiểu gen thể một: 6 + 15 = 21.

Cả 4 phát biểu đều đúng → đáp án B.