Chào mừng bạn • Luyện thi trắc nghiệm trực tuyến
Hóa học • Lớp 11Đại cương Hóa hữu cơ27 câu hỏi có lời giải
Tất cả chuyên đề →

Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Công thức phân tử và cấu tạo hữu cơ (Hóa học Lớp 11)

Tuyển tập 27 câu hỏi thuộc chuyên đề Công thức phân tử và cấu tạo hữu cơ (Đại cương Hóa hữu cơ – Hóa học Lớp 11) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.

Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:phân tích nguyên tốphổ khốicông thức cấu tạo
Methyl salicylate thường có mặt trong thành phần của một số thuốc giảm đau, thuốc xoa bóp, cao dán dùng điều trị đau lưng, căng cơ, bong gân. Thành phần phần trăm về khối lượng các nguyên tố trong phân tử methyl salicylate như sau: 63,16\% C; 5,26\% H; còn lại là oxygen. Phổ MS của methyl salicylate được cho như hình dưới đây

[Hình cần kiểm tra lại: p2_f1]

Công thức phân tử của methyl salicylate là
Đáp án đúng: C
(AI giải đề cho tôi)
Từ phổ MS, peak phân tử ở m/z = 152 nên g/mol. Phần trăm oxygen: . Số mol nguyên tố trong 1 mol chất: ; ; . Vậy công thức phân tử là (khối lượng mol g/mol, khớp phổ MS; , đều khớp số liệu). Đáp án C.
Trong quá trình sản xuất 2,4-D và 2,4,5-T từ phenol luôn sinh ra một lượng nhỏ dioxin. Dioxin là một hợp chất khó phân hủy trong môi trường và cơ thể con người. Dioxin cực kì độc ở nồng độ rất nhỏ (cỡ phần tỉ) gây ra những hậu quả khôn lường cho con người như ung thư, quái thai, dị tật, vô sinh,... Dioxin có công thức cấu tạo như sau:
[Hình cần kiểm tra lại: p5_f1]
Số nguyên tử hydrogen có trong một phân tử dioxin bằng bao nhiêu?
Đáp án đúng: 4
(AI giải đề cho tôi)
Dioxin trong hình là 2,3,7,8-tetrachlorodibenzo-p-dioxin (TCDD). Phân tử gồm hai vòng benzo ghép qua hai nguyên tử oxygen cầu nối: khung dibenzo-p-dioxin là , trong đó 4 vị trí (2,3,7,8) được thay bằng chlorine, nên công thức phân tử là . Kiểm tra: mỗi vòng benzo còn 2 nguyên tử hydrogen (4 vị trí bị chiếm bởi 2 Cl và 2 O cầu nối), tổng số H = 2 × 2 = 4. Kết quả khớp với đáp án nguồn (4).
Phân tích hợp chất hữu cơ X thì thấy phần trăm khối lượng các nguyên tố trong X là \%C chiếm 52,17\%, \%H chiếm 13,04\%, còn lại là của một nguyên tố khác. Biết phổ MS và phổ IR của hợp chất X như sau:

[Hình cần kiểm tra lại: p4_f1]

Hình từ đề gốc

Hình A. Phổ khối lượng MS của X Hình. Hình B. Phổ hồng ngoại IR của X

Cho biết:








Tên nhóm chứcCông thức nhóm chứcSố sóng trên phổ IR (cm⁻¹)
Alcohol (OH)O-H3500-3200
C-O-1 200 - 1 050
Aldehyde (CHO)C=O1740-1685
C-H2830 -2695
Ketone (CO)C=O1715-1666
a)
Dựa vào phổ IR của hợp chất X ta có thể kết luận được X có chứa nguyên tố oxygen.
b)
X là ethyl alcohol, X có thể được điều chế trong công nghiệp từ dầu mỏ và được dùng làm dung môi hoặc sát trùng trong y tế mà không cần tinh chế cho tinh khiết.
c)
Từ 1 tấn tinh bột ngô có thể sản xuất được 372,7 lít X (làm tròn đến phần chục). Biết tinh bột ngô chứa 75\% tinh bột, hiệu suất chung của cả quá trình điều chế X là 70\%, khối lượng riêng của X là 0,8 g/mL
d)
X có phân tử khối là 45 gam/mol.
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:Đ,d:S
a) Đúng

b) Sai

c) Đúng



d) Sai
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng

d) Sai
Naftifine là một chất có tác dụng chống nấm, thường được dùng dưới dạng muối naftifine hydrochloride. Naftifine có cấu tạo như hình dưới đây:
Hình từ đề gốc
Số nguyên tử hydrogen (H) trong một phân tử Naftifine là bao nhiêu?
Đáp án đúng: 21
(AI giải đề cho tôi)
Naftifine có công thức cấu tạo: nhóm naphthalene thay thế (C10H7, có 7H), nhóm -CH2- (2H), nhóm N-CH3 (3H), đoạn -CH2-CH=CH- (2+1+1 = 4H) và nhóm phenyl C6H5 (5H). Tổng số nguyên tử H: 7 + 2 + 3 + 4 + 5 = 21. Vậy phân tử Naftifine là C21H21N chứa 21 nguyên tử hydrogen, khớp với đáp án nguồn.
Phân tích nguyên tố hợp chất hữu cơ E cho kết quả phần trăm khối lượng carbon, hydrogen và oxygen lần lượt là 54,55%, 9,09% và 36,36%. Cho E tác dụng với dung dịch NaOH đun nóng, thu được muối của carboxylic acid X và chất Y. Dựa vào phổ khối lượng (MS) xác định được phân tử khối của E bằng 88 và của Y bằng 46. Phổ hồng ngoại (IR) của E và Y cho ở hình sau:

[Hình cần kiểm tra lại: p4_f1] [Hình cần kiểm tra lại: p4_f2]

Cho bảng số sóng hấp thụ đặc trưng trên phổ hồng ngoại của một số nhóm chức:
Hợp chấtLiên kếtSố sóngHợp chấtLiên kếtSố sóng
AlcoholO-H3500-3200Carboxylic acidC=O1760-1690
AldehydeC-H2830-2695O-H3300-2500
C=O1740-1685EsterC=O1750-1715
KetoneC=O1715-1666C-O1300-1000
a)
Các chất X, Y tan tốt trong nước còn E ít tan trong nước và nhẹ hơn nước.
b)
Do phân tử khối của E lớn hơn nhiều so với Y nên nhiệt độ sôi của E cao hơn nhiều so với nhiệt độ sôi của Y.
c)
Chất Y có trong thành phần của xăng E5, rượu, bia và một số loại dung dịch sát khuẩn.
d)
Trong phòng thí nghiệm, chất E được điều chế bằng cách đun nóng giảm áp với dung dịch loãng của Y.
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:Đ,d:S
(AI giải đề cho tôi)
Từ % khối lượng: C:H:O = 54,55/12 : 9,09/1 : 36,36/16 = 4,546 : 9,09 : 2,2725 = 2 : 4 : 1, công thức đơn giản C2H4O, M đơn giản = 44. Vì M(E) = 88 nên công thức phân tử E là C4H8O2. E thủy phân với NaOH đun nóng cho muối của acid X và chất Y (M = 46 → Y là C2H5OH, phổ IR của Y có đỉnh O–H rộng 3500–3200 cm⁻¹ đặc trưng alcohol). Vậy E là ester CH3COOC2H5 (M = 88, phổ IR có C=O ~1740 cm⁻¹ và C–O 1300–1000 cm⁻¹, không có O–H), X là CH3COOH.
a) Đúng: X (CH3COOH) và Y (C2H5OH) tan tốt trong nước do tạo liên kết hydrogen; E (ethyl acetate) ít tan trong nước (khoảng 8,3 g/100 mL) và có khối lượng riêng ~0,90 g/mL nên nhẹ hơn nước.
b) Sai: Mặc dù M(E) = 88 > 46, nhiệt độ sôi của E (77 °C) thấp hơn nhiều so với Y (78,5 °C... thực tế ethyl acetate 77 °C so với ethanol 78 °C, gần bằng nhau chứ không cao hơn nhiều) vì E không tạo liên kết hydrogen giữa các phân tử như Y.
c) Đúng: Y là ethanol (C2H5OH), có trong xăng E5 (5% ethanol), rượu, bia và dung dịch sát khuẩn (cồn sát khuẩn 70–90 độ).
d) Sai: Trong phòng thí nghiệm, E được điều chế bằng phản ứng este hóa giữa CH3COOH với C2H5OH đặc (dung dịch loãng của Y sẽ không cho hiệu suất este hóa vì nước shift cân bằng ngược chiều; đồng thời đun nóng giảm áp với NaOH loãng là phản ứng thủy phân, không phải điều chế este).
a) (AI giải đề cho tôi)
X (CH3COOH) và Y (C2H5OH) tạo liên kết hydrogen với nước nên tan tốt; E (CH3COOC2H5) ít tan trong nước và nhẹ hơn nước (d ≈ 0,90).
b) (AI giải đề cho tôi)
Nhiệt độ sôi của E (77 °C) không cao hơn nhiều so với Y (78 °C) vì E không tạo liên kết hydrogen giữa các phân tử, dù M(E) = 88 > 46.
c) (AI giải đề cho tôi)
Y là ethanol, thành phần của xăng E5, rượu, bia và dung dịch sát khuẩn.
d) (AI giải đề cho tôi)
E được điều chế bằng este hóa CH3COOH với C2H5OH đặc (H2SO4 đặc làm xúc tác, đun nóng), không phải đun nóng giảm áp với dung dịch loãng của Y.
Phân tích nguyên tố hợp chất hữu cơ E cho kết quả phần trăm khối lượng carbon, hydrogen và oxygen lần lượt là 40,00%; 6,67% và 53,33%. Dựa vào phương pháp phân tích khối phổ (MS) xác định được phân tử khối của E là 60. Mặt khác, phổ hồng ngoại (IR) cho thấy phân tử E có peak ở 3000 cm và peak ở 1780 cm.
a)
Công thức phân tử của E là CHO.
b)
Dung dịch E làm quỳ tím hóa đỏ.
c)
Hợp chất E có chứa nhóm C=O.
d)
Chất E là thành phần chính tạo nên vị chua đặc trưng của giấm ăn.
Đáp án đúng: a:S,b:Đ,c:Đ,d:Đ
a) Sai: ; ; CTPT: CHO. b) Đúng: Phổ peak ở 3000 cm là liên kết OH của gốc chức Carboxylic Acid; ở 1780 cm là liên kết C=O của gốc chức Carboxylic Acid CTHC: CHCOOH. c) Đúng. d) Đúng.
a) Sai. ; ; CTPT: CHO
b) Đúng. Phổ peak ở 3000 cm là liên kết OH của gốc chức Carboxylic Acid; ở 1780 cm là liên kết C=O của gốc chức Carboxylic Acid CTHC: CHCOOH
c) Đúng.
d) Đúng.
Hợp chất X là một amine bậc hai với các dữ kiện sau:
- Thành phần nguyên tố: 61,02\% C; 15,25\% H và 23,73\% N về khối lượng.
- Phổ khối lượng có peak ion phân tử M⁺ ứng với m/z = 59,
- Năng lượng liên kết (kJ/mol): C–H, C–C, C–N, N–H lần lượt là 418, 346, 386 và 305.
Tổng năng lượng của các liên kết trong một phân tử X là a kJ/mol. Giá trị của a bằng bao nhiêu?
Đáp án đúng: 4767
Đáp án: 4767

X:

CTCT:

Hợp chất hữu cơ X mạch hở có công thức phân tử là . X không có phản ứng iodoform, X không phản ứng với thuốc thử Tollens. Cho các phát biểu sau về X:
a)
Phổ MS của X xuất hiện tín hiệu có giá trị m/z lớn nhất là 58.
b)
X thuộc loại hợp chất carbonyl, phân tử có nhóm chức C=O.
c)
X là hợp chất không no.
d)
X có 2 đồng phân cấu tạo thỏa mãn.
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:Đ,d:Đ
a) đúng
b) sai, k = 1 ==> X có thể là alcohol hợp chất không no hoặc vòng no ==> X có thể có nhóm –O–H.
c) đúng
d) đúng
a) đúng
b) sai, k = 1 ==> X có thể là alcohol hợp chất không no hoặc vòng no ==> X có thể có nhóm –O–H.
c) đúng
d) đúng

Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Công thức phân tử và cấu tạo hữu cơ

Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.

Kho đề thi →

Các chuyên đề Hóa học liên quan

Xem tất cả chuyên đề →