Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hợp chất của kim loại kiềm (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Natri cacbonat (soda) gồm ion Na⁺ và ion cacbonat CO₃²⁻. Do Na có hóa trị I và nhóm CO₃ có hóa trị II, công thức hóa học là Na₂CO₃ (điện trung hòa: 2×(+1) + (−2) = 0). Na₂SO₃ là natri sulfite, NaCl là natri clorua, NaHCO₃ là natri hiđrocacbonat. Đáp án khớp với đáp án nguồn (12C).

(AI giải đề cho tôi)
Đặt $a$ mol $Ba(HC{O}_3{)}_2$, $b$ mol $NaHC{O}_3$. Nung mạnh, $BaC{O}_3$ phân hủy tiếp thành $BaO$: $Ba(HC{O}_3{)}_2\to BaO+2C{O}_2+H_{2}O$; $2NaHC{O}_3\to N{a}_{2}C{O}_3+C{O}_2+H_{2}O$. Thử $a=0,04$; $b=0,24$: khối lượng hỗn hợp $=259(0,04)+84(0,24)=10,36+20,16=30,52$ g ✓; rắn $X=153(0,04)+106(0,12)=6,12+12,72=18,84$ g ✓. Vậy $X$: $0,04$ mol $BaO$ + $0,12$ mol $N{a}_{2}C{O}_3$. Y (toàn bộ): $C{O}_2=0,08+0,12=0,20$ mol; $H_{2}O=0,04+0,12=0,16$ mol. Cho X vào nước dư: $Z$ chứa $0,04$ mol $Ba(OH{)}_2$ và $0,12$ mol $N{a}_{2}C{O}_3$. Hấp thụ 1/2 Y: $0,10$ mol $C{O}_2$ (và $0,08$ mol hơi nước). Trước hết $C{O}_2+Ba(OH{)}_2\to BaC{O}_3\downarrow +H_{2}O$ tiêu thụ $0,04$ mol $C{O}_2$; còn $0,06$ mol $C{O}_2$ tác dụng: $N{a}_{2}C{O}_3+C{O}_2+H_{2}O\to 2NaHC{O}_3$, tạo $0,12$ mol $NaHC{O}_3$, còn dư $0,12-0,06=0,06$ mol $N{a}_{2}C{O}_3$. Dung dịch T chứa $N{a}_{2}C{O}_3$ và $NaHC{O}_3$.

(AI giải đề cho tôi)
n(H2SO4)=0,1 mol → n(H+)=0,2 mol; n(Na2CO3)=0,15 mol; n(NaHCO3)=0,1 mol. H+ tác dụng trước với CO3^2-: CO3^2- + H+ → HCO3^- (tiêu thụ 0,15 mol H+, sinh thêm 0,15 mol HCO3^-). Còn dư 0,05 mol H+ tác dụng với HCO3^-: H+ + HCO3^- → CO2↑ + H2O, giải phóng 0,05 mol CO2. Vậy trong X còn: HCO3^- = 0,15 + 0,1 − 0,05 = 0,2 mol; SO4^2- = 0,1 mol. Cho Ba(OH)2 dư: Ba^2+ + CO3^2-/HCO3^- → BaCO3↓ và Ba^2+ + SO4^2- → BaSO4↓. Tổng lượng C trong X = 0,2 mol → m(BaCO3) = 0,2 × 197 = 39,4 g; m(BaSO4) = 0,1 × 233 = 23,3 g. m = 39,4 + 23,3 = 62,7 g. (Lưu ý CO2 đã thoát ra nên không tạo thêm kết tủa.) Khớp đáp án B.

Định hướng tư duy giải: $V=21,2:106\cdot 22,4=4,48$

(AI giải đề cho tôi)
Cân bằng: KHCO${}_3$ + KOH → K${}_2$CO${}_3$ + H${}_2$O. Kiểm tra: K: 1+1=2; H: 1+1=2; C: 1=1; O: 3+1=4 = 3+1. Đáp án B (KOH).

Kali hidroxit có công thức hóa học là KOH (kali K, nhóm OH${}^{-}$). Nguồn in đỏ đáp án A (KOH) trên trang 43.

Định hướng tư duy giải
$$\frac{n_{NaOH}}{n_{C{O}_2}}=\frac{0,4}{0,15}=\frac{8}{3}\to \{\begin{array}{l}NaOH\\ N{a}_{2}C{O}_3\end{array}$$

Nhìn vào đồ thị ta thấy ngay cuối cùng toàn bộ C chạy hết vào BaCO${}_3$ → x = 0,2
Tại vị trí V = 0,3 $\stackrel{\text{BTNT,Ba}}{\to }$ y + 0,3.0,5 = 0,2 → y = 0,05

Định hướng tư duy giải: $$m=26,8+0,3(35,5-61)=19,15\text{ gam}$$

Định hướng tư duy giải
• Phần 1: $\{\begin{array}{l}C{O}_3^{2-}(pu):x^{mol}\\ HC{O}_3^{-}(pu):y^{mol}\end{array}\to \{\begin{array}{l}2x+y=0,12\\ x+y=0,075\end{array}\to \{\begin{array}{l}x=0,045\\ y=0,03\end{array}\to \frac{x}{y}=\frac{3}{2}$

Nguồn (trang 54) tô đỏ đáp án C. NaHCO3. NaHCO3 là muối của axit yếu (H2CO3) và bazơ mạnh (NaOH) nên có tính lưỡng tính; Al và Fe(OH)2 không có tính lưỡng tính, KOH là bazơ mạnh.

Định hướng tư duy giải
$-\stackrel{H^{+}}{\to }0,48=x+0,18⟶x=0,3$

Định hướng tư duy giải
• {CO₃²⁻ : x mol ; HCO₃⁻ : y mol} → {x + 0,045 = 0,15 ; x + y = 0,045 + 0,15} → {x = 0,045 ; y = 0,09} → a = 20,13 gam
• CO₃²⁻/HCO₃⁻ = 7/6 → 7z·2 + 6z = 0,15 → z = 0,0075 → V = 13·0,0075·22,4 = 2,184

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phương trình phân hủy nhiệt: A đúng: $2KN{O}_3\stackrel{t^o}{\to }2KN{O}_2+O_2$ (cân bằng, đúng thực tế). B đúng: $N{H}_{4}N{O}_2\stackrel{t^o}{\to }{N}_2+2H_{2}O$ (cân bằng). C đúng: $N{H}_{4}Cl$ thăng hoa/phân li thành $N{H}_3+HCl$ khi nhiệt. D sai: $NaHC{O}_3$ khi nhiệt phân hủy theo $2NaHC{O}_3\stackrel{t^o}{\to }N{a}_{2}C{O}_3+C{O}_2+H_{2}O$, không tạo $NaOH$. Vậy phương trình viết sai là D, khớp đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Nước muối sinh lí (dung dịch NaCl đẳng trương) dùng để sát trùng, rửa vết thương trong y học có nồng độ 0,9%. Đây là kiến thức cơ bản, khớp với đáp án A được tô đỏ trong nguồn (trang 6).

Định hướng tư duy giải

- TN1: $n_{C{O}_2}=0,2-0,15=0,05^{mol}$
- TN2: $n_{C{O}_2}=\frac{0,2}{2}=0,1^{mol}$
- $\to V_1=0,5V_2$

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng thí nghiệm:
(I) NaCl + KOH: không phản ứng (không có kết tủa, chất yếu điện ly hay khí) → không tạo NaOH.
(II) Na${}_2$CO${}_3$ + Ca(OH)${}_2$ → CaCO${}_3$↓ + 2NaOH → có NaOH.
(III) Điện phân dung dịch NaCl (điện cực trơ, màng ngăn): cathode sinh H${}_2$, anode sinh Cl${}_2$, dung dịch còn lại chứa NaOH → có NaOH.
(IV) Cu(OH)${}_2$ (bazơ không tan) không tác dụng với NaNO${}_3$ → không tạo NaOH.
(V) NH${}_3$ không phản ứng với Na${}_2$CO${}_3$ → không tạo NaOH.
(VI) Na${}_2$SO${}_4$ + Ba(OH)${}_2$ → BaSO${}_4$↓ + 2NaOH → có NaOH.
Vậy các thí nghiệm tạo ra NaOH là II, III và VI → đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Ngọn lửa màu vàng cho thấy kim loại kiềm là Na. X và Y là hợp chất vô cơ của Na. X + NaOH → Y + H2O và X bị nhiệt phân thành Y: X là NaHCO3, Y là Na2CO3. Kiểm tra: NaHCO3 + NaOH → Na2CO3 + H2O (cân bằng, đúng bảo toàn nguyên tố); 2NaHCO3 →(t°) Na2CO3 + H2O + CO2 (Y = Na2CO3). Na2CO3 là hợp chất vô cơ của Na, có nhiều ứng dụng thực tế (khoáng soda, thủy tinh, xà phòng...). Đáp án C, trùng với đáp án nguồn (17-C).

(AI giải đề cho tôi)
FeCl2 + 2NaOH → Fe(OH)2↓ + 2NaCl; CuSO4 + 2NaOH → Cu(OH)2↓ + Na2SO4; MgCl2 + 2NaOH → Mg(OH)2↓ + 2NaCl. Còn KNO3 là muối của acid mạnh (HNO3) và kiềm mạnh (KOH), không phản ứng với NaOH. Vậy chất không tác dụng với dung dịch NaOH là KNO3, khớp đáp án nguồn D.