Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Kim loại nhóm IA (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
NaCl chứa ion Na⁺, khi đốt nóng trong ngọn lửa đèn khí, Na⁺ cho phản ứng quang phổ đặc trưng tạo ngọn lửa màu vàng. Vậy đáp án là C.

(AI giải đề cho tôi) Nhiệt độ nóng chảy của kim loại kiềm giảm dần từ Li đến Cs theo chiều tăng của điện tích hạt nhân (kích thước nguyên tử tăng, liên kết kim loại yếu đi): Li (180°C) > Na (98°C) > K (64°C) > Rb > Cs (29°C). Vậy giá trị ở ô trống (Rubidiu) phải nằm giữa 64 và 29, phù hợp nhất là 39 (nhiệt độ nóng chảy thực tế của Rb ≈ 39°C). Chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Kali (K) là kim loại kiềm nhóm IA, chỉ có số oxi hóa +1 trong hợp chất. Al có +3, Fe có +2/+3, Ca có +2.

(Nguồn: đáp án in đậm/đỏ trong tài liệu gốc, trang 12 — chọn C: Cs, Rb, K, Na, Li.) Lưu ý: đáp án nguồn C mâu thuẫn với kiến thức hóa học — độ hoạt động hóa học của kim loại kiềm tăng dần từ trên xuống dưới nhóm IA do bán kính nguyên tử tăng, electron hóa trị dễ mất hơn, nên thứ tự tăng dần đúng về mặt hóa học là Li < Na < K < Rb < Cs (tức phương án B). Đáp án nguồn C được giữ nguyên theo yêu cầu, cần người duyệt xem lại.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm có tính khử mạnh và tăng dần từ Li đến Cs do bán kính nguyên tử tăng, electron ngoài cùng bị mất dễ hơn. Do đó khả năng tác dụng với nước tăng dần theo thứ tự Li < Na < K (phản ứng với nước: 2M + 2H2O → 2MOH + H2, sản phẩm là hydroxide tan tốt chứ không phải hợp chất không tan). A sai vì tính khử tăng dần chứ không giảm dần từ Li đến Cs; B sai vì hợp chất tạo thành (MOH) đều tan trong nước; C sai vì thứ tự ngược với thực tế. Đáp án đúng là D, khớp với đáp án nguồn (6-D).

Chọn B.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm có tính khử mạnh tăng dần từ Li đến Cs (bán kính nguyên tử tăng, electron ngoài cùng dễ mất hơn), nên khả năng phản ứng với nước tăng dần, không giảm dần. Do đó phát biểu C là sai. Các phát biểu A, B, D đều đúng: kim loại kiềm màu trắng bạc có ánh kim, chỉ tồn tại dạng hợp chất trong tự nhiên do dễ bị oxy hóa, và có nhiệt độ nóng chảy, sôi thấp.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm (nhóm IA) và kim loại kiềm thổ (nhóm IIA) chỉ có 1 hoặc 2 electron hóa trị, dễ dàng nhường electron để tạo ion dương $M^{+}$, $M^{2+}$, nên chúng có tính khử rất mạnh. Đây là tính chất hóa học đặc trưng của chúng. Ví dụ: $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 10: A).

(AI giải đề cho tôi)
Na là kim loại kiềm rất hoạt động, phản ứng mạnh với nước ($2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2$), với axit trong giấm và cả ancol etylic ($2Na+2C_2{H}_{5}OH\to 2C_2{H}_{5}ONa+H_2$). Do đó Na được ngâm trong dầu hỏa (không phản ứng, cách ly khỏi không khí và hơi ẩm) để bảo quản. Đáp án khớp với đáp án nguồn: B.

Chọn đáp án C. Ta có $n_{Na}=0,02$ mol. Cách 1: Truyền thống: $$2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2$$ $\Rightarrow$ $n_{H_2}=0,02÷2=0,01$ mol $\Rightarrow$ Chọn C. Cách 2: Bảo toàn e: $n_{Na}=2n_{H_2}$ $\Rightarrow$ $n_{H_2}=0,02÷2=0,01$ $\Rightarrow$ Chọn C.

Hiện tượng đầu tiên xảy ra ở cả 3 cốc là sủi bọt khí không màu (H${}_2$) do phản ứng: 2Na + 2H${}_2$O → 2NaOH + H${}_2$↑.

(AI giải đề cho tôi)
Các kim loại kiềm (nhóm IA: Li, Na, K, Rb, Cs) có cấu hình electron lớp ngoài cùng là $n{s}^1$, chỉ có 1 electron hóa trị nên khi tạo hợp chất chúng luôn mất 1 electron và có số oxi hóa +1, ví dụ NaCl (Na là +1), NaOH, K${}_2$O. Do đó đáp án đúng là D (+1), trùng với đáp án nguồn ở trang 56.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm (Li, Na, K, Rb, Cs) khi đi từ trên xuống nhóm: tính khử tăng dần rõ rệt (do bán kính nguyên tử tăng, năng lượng ion hóa giảm), bán kính nguyên tử tăng dần, độ cứng giảm dần và nhiệt độ nóng chảy giảm dần — các đại lượng này biến đổi theo xu hướng rõ rệt. Khối lượng riêng không biến đổi đều (K nhẹ hơn Na), tính oxi hóa không phải tính chất đặc trưng (kim loại kiềm chỉ có tính khử), giá trị thế điện cực chuẩn không biến đổi đơn điệu hoàn toàn. Đáp án A khớp với đáp án được tô sáng trong tài liệu nguồn (trang 9).

Xuất hiện từ nhóm IA đi xuống, tính khử tăng dần rõ rệt, bán kính nguyên tử tăng dần, độ cứng giảm dần và nhiệt độ nóng chảy giảm dần. Giá trị thế điện cực chuẩn và khối lượng riêng không biến đổi theo xu hướng rõ rệt.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 50: Các oxit CaO, MgO, K${}_2$O tác dụng với nước chỉ sinh ra bazơ tương ứng (Ca(OH)${}_2$, Mg(OH)${}_2$, KOH), không sinh ra khí. Riêng natri (Na) là kim loại kiềm hoạt động mạnh, phản ứng với nước sinh ra khí hiđro: $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$. Vậy đáp án là D, trùng với đáp án nguồn (50. D).

(AI giải đề cho tôi)
Khi đi từ Li đến Cs trong nhóm IA, số lớp electron tăng dần làm bán kính nguyên tử tăng, electron hóa trị ở xa hạt nhân hơn nên lực hút của hạt nhân đối với electron hóa trị ngoài cùng giảm, do đó kim loại dễ nhường electron hơn và tính khối tăng dần. Đây chính là nguyên nhân chính được nêu ở phương án A. Phương án B sai vì nhiệt độ nóng chảy chỉ là tính chất vật lý, không phải nguyên nhân của tính khối. Phương án C sai vì khối lượng nguyên tử không quyết định khả năng nhường electron. Phương án D sai vì điện tích hạt nhân tăng sẽ hút electron mạnh hơn chứ không làm electron dễ tách ra.

Phương pháp:
Kim loại tác dụng với H${}_2$O ở nhiệt độ thường là kim loại thuộc nhóm IA và một số kim loại nhóm IIA (trừ Be, Mg).
Hướng dẫn giải:
Kim loại tác dụng với H${}_2$O ngay ở nhiệt độ thường là K.
PTHH: 2K + 2H${}_2$O → 2KOH + H${}_2$
Đáp án A

(AI giải đề cho tôi)
Câu 60: $n_{Na}=0,23/23=0,01$ mol. Phản ứng: $2Na+2H_{2}O\to 2NaOH+H_2\uparrow$. Theo tỉ lệ mol, $n_{H_2}=0,005$ mol. Thể tích khí ở đktc: $V=0,005\times 22,4=0,112$ lít. Vậy chọn D, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Kim loại kiềm (nhóm IA: Li, Na, K, ...) có 1 electron hóa trị ở lớp ngoài cùng, khi tạo hợp chất chúng dễ mất 1 electron để tạo ion dương $M^{+}$. Do đó trong hợp chất, kim loại kiềm luôn có số oxi hóa $+1$ (ví dụ: NaCl có Na là $+1$, KOH có K là $+1$). Đáp án khớp với đáp án nguồn (43-B).

Chọn B.