Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo cơ bản của phức chất (Hóa học Lớp 12)

a) Sai vì: $$M_{Cisplatin}=\frac{195}{65\%}=300\text{ g/mol}$$ $$\text{Soˆˊ N}=300.\frac{9,33\%}{14}=2$$ $$\text{Soˆˊ H}=300.\frac{2\%}{1}=6$$ $$\text{Soˆˊ Cl}=\frac{(300-195-2.14-6.1)}{35,5}=2$$ => Công thức hoá học của Cisplatin là $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$.
b) Sai vì Cisplatin có dạng hình học vuông phẳng.
c) Sai vì Cisplatin có nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$.
d) Đúng.
a) Sai vì: $$M_{Cisplatin}=\frac{195}{65\%}=300\text{ g/mol}$$ $$\text{Soˆˊ N}=300.\frac{9,33\%}{14}=2$$ $$\text{Soˆˊ H}=300.\frac{2\%}{1}=6$$ $$\text{Soˆˊ Cl}=\frac{(300-195-2.14-6.1)}{35,5}=2$$ => Công thức hoá học của Cisplatin là $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$.
b) Sai vì Cisplatin có dạng hình học vuông phẳng.
c) Sai vì Cisplatin có nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$.
d) Đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Sai. Số phối tử trong [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ là 2 + 4 = 6 (2 Cl⁻ và 4 NH₃), không phải 4; trong [FeF₆]³⁻ là 6. (b) Đúng. Điện tích phức lần lượt là +2 và −3 như ghi trong công thức. (c) Đúng. Gọi x là số oxi hóa: Pt: x + 2(−1) + 4(0) = +2 ⇒ x = +4? Kiểm tra lại: x − 2 = +2 ⇒ x = +4? Thực tế Pt trong phức này là Pt⁴⁺? Không: x + 2(−1) = +2 ⇒ x = +4. Hmm, nhưng theo sách giáo khoa, [PtCl₂(NH₃)₄]²⁺ có Pt⁴⁺? Tính: x = +2 + 2 = +4. Vậy (c) sai về Pt? Tuy nhiên đáp án chuẩn của đề (B) chỉ nhận (b) đúng, tức (c) bị coi là sai vì Pt có số oxi hóa +4 (x − 2 = +2 ⇒ x = +4), không phải Pt²⁺; Fe: x + 6(−1) = −3 ⇒ x = +3, Fe³⁺ đúng. (d) Sai. Cả hai phức đều mang điện (+2 và −3) nên là hợp chất ion, tan tốt trong nước, không phải dạng bất điện. (e) Sai. NH₃ là phối tử trung tính nên thay F⁻ bằng NH₃ tạo phức [Fe(NH₃)₆]³⁺ (điện tích +3), không phải [Fe(NH₃)₆]³⁻. Vậy chỉ phát biểu (b) đúng ⇒ đáp án B.

(AI giải đề cho tôi) Trong phức chất $[Co(N{H}_3{)}_{5}Cl]C{l}_2$, các phân tử $N{H}_3$ và ion $C{l}^{-}$ trong liên kết phối trí không phân li trong nước; chỉ các ion ngoài cầu phân li. Do đó: $[Co(N{H}_3{)}_{5}Cl]C{l}_2\to [Co(N{H}_3{)}_{5}Cl{]}^{2+}+2C{l}^{-}$. Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 3 (Phần II) – đúng/sai từng ý:
a) SAI. Phức của đồng với ammonia (như [Cu(NH3)4(H2O)2]2+ hoặc theo hình vẽ là phức Cu với 2 H2O và các ligand amine, điện tích 2+) có số phối trí 6, cấu trúc bát diện (biến dạng), không phải vuông phẳng (square planar).
b) ĐÚNG. Màu xanh dương đặc trưng của phức đồng – ammonia là do chuyển động d–d, tức sự chuyển đổi điện tử giữa các orbital d bị tách năng lượng dưới tác dụng của trường ligand, hấp thụ ánh sáng khả kiến và cho màu bổ sung.
c) SAI. Theo hình vẽ, phức sắt – phenanthroline có điện tích 2+ ([Fe(phen)3]2+), phenanthroline là ligand trung hòa nên ion kim loại là Fe2+, không phải Fe3+.
d) ĐÚNG. Độ bền của phức (hằng số ổn định β) phụ thuộc vào bản chất ligand; thay đổi loại ligand phối trí (ví dụ dùng ligand đa nhận tạo phức vòng như phenanthroline) làm tăng độ bền phức, từ đó tăng độ bền màu trong sản xuất sơn.
Kết quả: a) S; b) Đ; c) S; d) Đ, hoàn toàn khớp với đáp án nguồn (trang 182).
a) (AI giải đề cho tôi)
Phức đồng – ammonia có số phối trí 6, cấu trúc bát diện biến dạng, không phải vuông phẳng.
b) (AI giải đề cho tôi)
Màu xanh dương do chuyển động điện tử d–d giữa các orbital d bị tách năng lượng.
c) (AI giải đề cho tôi)
Phức [Fe(phen)3]2+ có điện tích 2+, phenanthroline trung hòa nên ion kim loại là Fe2+, không phải Fe3+.
d) (AI giải đề cho tôi)
Độ bền phức phụ thuộc bản chất ligand; thay đổi ligand (đặc biệt ligand đa nhận) làm tăng độ bền phức và độ bền màu.

Đáp án: 18. Trong mỗi phân tử nước có 2 liên kết $\sigma$ => tổng $\sigma$ trong các phân tử nước là 12, và 6 liên kết $\sigma$ do tạo liên kết cho nhận tạo phức với Fe${}^{3+}$ nên tổng là 18.

(AI giải đề cho tôi)
Phức chất đơn giản thường có một nguyên tử trung tâm (nguyên tử/ion kim loại) liên kết với các phối tử bao quanh. Liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết cho - nhận: phối tử nhường cặp electron cho nguyên tử trung tâm (chất nhận cặp electron). Do đó (1) là 'nguyên tử trung tâm' và (2) là 'cho - nhận', tương ứng phương án C. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (15 - C).

(AI giải đề cho tôi)
Trong [Co(NH${}_3$)${}_5$Br]${}^{2+}$: NH${}_3$ trung hòa (số oxi hóa 0), Br${}^{-}$ có số oxi hóa -1. Gọi số oxi hóa của Co là $x$: $x+5(0)+(-1)=+2\Rightarrow x=+3$. Trong [Co(NH${}_3$)${}_5$(SO${}_4$)]${}^{+}$: SO${}_4$ trong phức chất là nhóm sulfate mang điện -2 (SO${}_4^{2-}$), NH${}_3$ trung hòa. Gọi số oxi hóa của Co là $y$: $y+5(0)+(-2)=+1\Rightarrow y=+3$. Vậy số oxi hóa của cobalt trong cả hai hợp chất đều là +3, tương ứng với đáp án A. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (Câu 10: A).

Cisplatin có công thức cis-$[PtC{l}_2(N{H}_3{)}_2]$, dạng hình học vuông phẳng. (1) Sai. Cisplatin không có dạng tứ diện, mà có dạng vuông phẳng. (2) Đúng. Có hai loại phối tử: $C{l}^{-}$ và $N{H}_3$. (3) Đúng. Trong phức chất, nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$. (4) Đúng. Pt liên kết với 4 phối tử nên có 4 liên kết cho - nhận. Các phát biểu đúng là: 2, 3, 4.

a) Đúng. Trong phức chất, ion trung tâm Co${}^{3+}$ nhận cặp electron chưa liên kết từ các phối tử NH${}_3$ và Cl${}^{-}$.

b) Sai. Phức [Co(NH${}_3$)${}_3$Cl${}_3$] có 6 phối tử: 3 phối tử NH${}_3$ và 3 phối tử Cl${}^{-}$, không phải 3 phối tử.

c) Sai. Số phối trí của Co là 6 nên dạng hình học thường là bát diện, không phải tứ diện.

d) Sai. NH${}_3$ trung hòa, mỗi Cl${}^{-}$ có điện tích -1. Nếu Co là +3 thì tổng điện tích phức là $+3+3\cdot 0+3\cdot (-1)=0$. Phức chất trung hòa, không mang điện tích +3.

Câu 4: Đ, S, S, S.
(Lưu ý: bản gốc lời giải trang 10 bị lỗi render, nhiều đoạn chữ/công thức bị mất, đánh dấu [thiếu]; nội dung trên được khôi phục theo ngữ cảnh hiển thị.)
a) Trong phức chất, ion trung tâm Co${}^{3+}$ nhận cặp electron chưa liên kết từ các phối tử NH${}_3$ và Cl${}^{-}$.
b) Phức [Co(NH${}_3$)${}_3$Cl${}_3$] có 6 phối tử: 3 phối tử NH${}_3$ và 3 phối tử Cl${}^{-}$, không phải 3 phối tử.
c) Số phối trí của Co là 6 nên dạng hình học thường là bát diện, không phải tứ diện.
d) NH${}_3$ trung hòa, mỗi Cl${}^{-}$ có điện tích -1. Nếu Co là +3 thì tổng điện tích phức là $+3+3\cdot 0+3\cdot (-1)=0$. Phức chất trung hòa, không mang điện tích +3.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất $[PtC{l}_4(N{H}_3{)}_2]$, các phối tử là 4 ion $C{l}^{-}$ và 2 phân tử $N{H}_3$, tổng cộng $4+2=6$ phối tử (số phối trí của Pt(IV) là 6). Vậy đáp án là B, trùng với đáp án in đậm trong tài liệu.

Trong $[PtC{l}_2(N{H}_3{)}_2]$ có 4 phối tử đơn càng: $2C{l}^{-}$ và $2N{H}_3$.

Ion phức: [Co(NH${}_3$)${}_5$Cl]${}^{2+}$
Trong đó:
NH${}_3$ trung hòa, số oxi hóa bằng 0.
Cl có số oxi hóa -1.
Gọi số oxi hóa của Co là x.
Ta có:
x + 5×0 + (-1) = +2
x - 1 = +2
x = +3
Đáp án: 3.

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất cisplatin $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$, các phối tử là 2 phân tử $N{H}_3$ và 2 ion $C{l}^{-}$, tổng cộng $2+2=4$ phối tử liên kết trực tiếp với ion trung tâm $P{t}^{2+}$. Vậy số lượng phối tử là 4, tương ứng đáp án B (khớp với đáp án nguồn).