Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo, danh pháp và điều chế ester (Hóa học Lớp 12)

chọn A

$$n_{C_2{H}_{5}OH}=n_{C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5}=0,1mol\stackrel{H=50\%}{\to }m=\frac{0,1.46}{0,5}=9,2gam$$

Chọn D.
Theo lời giải nguồn (trang 6), các phát biểu (a), (b), (c) được gạch chân là đúng; (d) và (e) sai:
(a) Đúng. Vinyl axetat (CH2=CH-OOC-CH3) chứa liên kết π C=C nên làm mất màu dung dịch brom.
(b) Đúng. Metyl fomat (HCOOCH3) và glucozơ (C6H12O6) đều có công thức đơn giản nhất CH2O.
(c) Đúng. Saccarozơ thủy phân trong môi trường axit (H2SO4 loãng, đun nóng) tạo glucozơ và fructozơ.
(d) Sai. Phenylamin có lực bazơ yếu hơn amoniac do ảnh hưởng của nhóm phenyl (tính liên hợp -C6H5 làm giảm mật độ electron trên nitơ).
(e) Sai. Dung dịch axit glutamic làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ (do nhóm -COOH), không thành xanh.
Vậy có 3 phát biểu đúng → chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Este vinyl axetat được tạo từ axit axetic (CH${}_3$COOH) và ancol vinyl (CH${}_2$=CH–OH), nên công thức cấu tạo thu gọn là CH${}_3$COOCH=CH${}_2$ (nhóm axetat gắn với nhóm vinyl qua nguyên tử O). Các phương án khác: A là metyl axetat, B là metyl acrylat, D là metyl fomat. Đáp án khớp với bảng đáp án (câu 19: C).

(AI giải đề cho tôi)
Este có công thức tổng quát RCOOR'. A: CH${}_3$COOCH${}_3$ (metyl axetat) là este. B: HCOOCH${}_3$ (metyl fomat) là este. D: HCOOC${}_6$H${}_5$ (phenyl fomat) là este. C: CH${}_3$COOH là axit axetic (axit cacboxylic), không phải este. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 27: C).

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (1) Sai — phản ứng este hóa là phản ứng thuận nghịch (có H2O sinh ra, H2SO4 đặc chỉ làm dịch chuyển cân bằng, không làm phản ứng một chiều). (2) Sai — HCl đặc không thể dùng thay H2SO4 đặc vì HCl bay hơi mạnh, không có tính hút nước nên không dịch chuyển cân bằng theo chiều tạo este, hiệu suất giảm. (3) Sai — sau bước 3, etyl axetat ít tan trong nước và nhẹ hơn nên nổi lên trên, hỗn hợp chỉ tách thành 2 lớp (lớp este phía trên, lớp nước chứa axit, ancol dư phía dưới), không phải 3 lớp. (4) Đúng — etyl axetat ít tan trong nước, có thể chiết bằng nước hoặc dung môi thích hợp để tách. (5) Đúng — etyl axetat là este có mùi thơm của chuối/chân vịt. Vậy có 2 phát biểu đúng → chọn A (khớp đáp án nguồn).

(AI giải đề cho tôi)
Metyl axetat là este của axit axetic ($C{H}_{3}COOH$) và metanol ($C{H}_{3}OH$), có công thức $C{H}_{3}COOC{H}_3$. Các phương án khác: A là etyl axetat, B là etyl fomat, D là metyl fomat. Đáp án khớp với đáp án tham khảo 41.C.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi X là $C_x{H}_y{O}_z$. Đốt cháy: $n_{C{O}_2}=0,6$ mol nên $x\cdot n_X=0,6$; $n_{H_{2}O}=0,6$ mol nên $y\cdot n_X=1,2$, suy ra $y=2x$ (tỉ lệ $C:H=1:2$). Xét các đáp án: chỉ $C_4{H}_8{O}_2$ (B) có $y=2x$. Kiểm tra khối lượng: $M_{C_4{H}_8{O}_2}=88$ g/mol, $n_X=13,2/88=0,15$ mol; khi đó $n_{C{O}_2}=4\times 0,15=0,6$ mol và $n_{H_{2}O}=8\times 0,15/2=0,6$ mol, khớp hoàn toàn với đề bài. Vậy X là $C_4{H}_8{O}_2$ (ví dụ etyl axetat), khớp với đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Axit oxalic HOOC-COOH có 2 nhóm -COOH, este hóa với hỗn hợp CH3OH và C2H5OH. Các este hai chức (cả hai nhóm -COOH đều este hóa) có thể tạo thành: (CH3OOC)2 (đimetyl oxalat), (C2H5OOC)2 (đietyl oxalat), CH3OOC-COO-C2H5 (metyl etyl oxalat). Vậy tối đa 3 este hai chức. Khớp đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Benzyl axetat ($C_6{H}_{5}C{H}_{2}OCOC{H}_3$) là este có mùi thơm của hoa nhài. Geranyl axetat có mùi hoa hồng, etyl butirat có mùi dứa, etyl propionat có mùi rum.

(AI giải đề cho tôi)
Benzyl axetat ($C_6{H}_{5}C{H}_{2}OCOC{H}_3$) là este có mùi thơm của hoa nhài. Các este khác: geranyl axetat - mùi hoa hồng, etyl butirat - mùi dứa (thơm), etyl propionat - mùi rum. Đáp án khớp với hướng dẫn giải (46D).

(AI giải đề cho tôi)
Etyl propionat là este tạo bởi ancol etylic (C${}_2$H${}_5$OH) và axit propionic (C${}_2$H${}_5$COOH). Do đó công thức là C${}_2$H${}_5$COOC${}_2$H${}_5$ (C${}_5$H${}_{10}$O${}_2$). Phương trình: C${}_2$H${}_5$COOH + C${}_2$H${}_5$OH $\stackrel{H_{2}S{O}_4đặc}{\to }$ C${}_2$H${}_5$COOC${}_2$H${}_5$ + H${}_2$O. Các phương án khác: A là etyl fomat, C là metyl propionat, D là metyl axetat. Kết quả trùng với đáp án nguồn: B.

$m_{methylsalicylate}=105.10^{-3}.15,4.10^6=1,617.10^6$ g = 1,617 tấn

$$HO{C}_6{H}_{4}COOH+C{H}_{3}OH\stackrel{H_{2}S{O}_4,t^0}{\rightleftharpoons }HO{C}_6{H}_{4}COOC{H}_3+H_{2}O$$

Khối lượng: 138 g → 152 g

$m_{axitsalixylic}=\frac{1,617.138}{152.70\%}=2,097$ tấn ← H=60% — 1,617 tấn

(AI giải đề cho tôi)
Este HCOOCH${}_3$ được tạo từ axit fomic (HCOOH) và ancol metylic (CH${}_3$OH), nên tên gọi là metyl fomat. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 19: B).

Mục đích thí nghiệm là khảo sát ảnh hưởng của lượng $H_{2}S{O}_4$ đặc đến hiệu suất tạo ester. Như vậy chỉ được thay đổi yếu tố (2).
Các yếu tố còn lại phải giống nhau:
- (1) nhiệt độ;
- (3) lượng ethanol và acetic acid ban đầu;
- (4) thời gian phản ứng.
Đáp án: D.

Các ester:

1. methyl propionate: 4 nguyên tử C;
2. ethyl butyrate: 6 nguyên tử C;
3. methyl acetate: 3 nguyên tử C;
4. ethyl propionate: 5 nguyên tử C.

Đề cho:

Số nguyên tử carbon càng tăng thì độ tan trong nước càng giảm.

Vì yêu cầu sắp xếp theo chiều tăng dần độ tan, ta phải đi từ chất có nhiều C nhất đến ít C nhất:

$$6C\to 5C\to 4C\to 3C$$

Tương ứng:

$$(2)\to (4)\to (1)\to (3)$$

Vậy: 2413.

(AI giải đề cho tôi)
Este $C{H}_{3}C{H}_{2}COOC{H}_3$ được tạo từ axit propionic ($C{H}_{3}C{H}_{2}COOH$) và ancol metylic ($C{H}_{3}OH$), nên tên gọi là metyl propionat. Đáp án B khớp với đáp án nguồn (Câu 16: B).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 1 (Phần II, đúng/sai từng ý):
a) ĐÚNG. Dự đoán 'nhiệt độ càng cao, hiệu suất càng cao' là sai vì thể tích ester tăng từ 26,0 mL (60 °C) đến cực đại 40,0 mL (75 °C), sau đó giảm còn 36,5 mL (80 °C) và 31,0 mL (85 °C). Ở 80–85 °C hiệu suất giảm (do phản ứng ester hóa là phản ứng thuận nghịch tỏa nhiệt, nhiệt độ cao làm cân bằng dịch chuyển ngược, đồng thời alcohol/ester bay hơi nhiều hơn).
b) ĐÚNG. Trong phản ứng ester hóa, nước được tạo thành từ nhóm -OH của acid carboxylic và nguyên tử -H của nhóm -OH alcohol: CH3COOH + CH3CH2CH2OH → CH3COOCH2CH2CH3 + H2O.
c) ĐÚNG. Propyl acetate tan rất ít trong nước (1,6 g/100 g nước ở 25 °C) trong khi CH3COOH và CH3CH2CH2OH tan vô hạn, nên có thể dùng chiết lỏng – lỏng (dùng nước hoặc dung môi thích hợp) để tách ester ra khỏi hỗn hợp.
d) SAI. Phổ IR xác định được nhóm chức của hợp chất hữu cơ: CH3COOH có pic đặc trưng của nhóm C=O (khoảng 1700–1750 cm⁻¹) và pic -OH của acid rất rộng, còn CH3CH2CH2OH có pic -OH của alcohol khác đặc trưng (khoảng 3200–3600 cm⁻¹, không có pic C=O), nên có thể dùng phổ IR để nhận biết hai chất này.
a) (AI giải đề cho tôi)
Đúng: hiệu suất đạt cực đại ở 75 °C (40,0 mL) rồi giảm ở 80–85 °C, nên dự đoán 'nhiệt độ càng cao hiệu suất càng cao' là sai.
b) (AI giải đề cho tôi)
Đúng: trong ester hóa, H2O tạo từ -OH của acid và -H của alcohol.
c) (AI giải đề cho tôi)
Đúng: ester tan ít trong nước (1,6 g/100 g nước) còn acid và alcohol tan vô hạn, nên chiết lỏng – lỏng tách được ester.
d) (AI giải đề cho tôi)
Sai: phổ IR phân biệt được hai chất nhờ pic C=O và -OH acid của CH3COOH khác với pic -OH alcohol của CH3CH2CH2OH.

a) Đúng. Vì ở 80-85 °C thì hiệu suất giảm
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Sai vì phổ IR xác định được nhóm chức của hợp chất hữu cơ
a) Đúng. Vì ở 80-85 °C thì hiệu suất giảm
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Sai vì phổ IR xác định được nhóm chức của hợp chất hữu cơ

a) Sai vì ethyl acetate được tách khỏi hỗn hợp bằng phương pháp chiết vì ethyl acetate là chất lỏng không tan trong các chất trong hỗn hợp; phương pháp kết tinh chỉ dùng để tách lấy chất rắn. b) Sai vì hiệu suất phản ứng ở 60°C (70%) cao hơn hiệu suất phản ứng ở 120 °C (50%). c) Sai vì theo kết quả thí nghiệm thì phản ứng đạt hiệu suất cao nhất ở khoảng 80 °C sau đó giảm xuống. d) Đúng.
a) Sai vì ethyl acetate được tách khỏi hỗn hợp bằng phương pháp chiết vì ethyl acetate là chất lỏng không tan trong các chất trong hỗn hợp. Phương pháp kết tinh chỉ dùng để tách lấy chất rắn.
b) Sai vì hiệu suất phản ứng ở 60°C (70%) cao hơn hiệu suất phản ứng ở 120 °C (50%).
c) Sai vì theo kết quả thí nghiệm thì phản ứng đạt hiệu suất cao nhất ở khoảng 80 °C sau đó giảm xuống.
d) Đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Trong thí nghiệm điều chế ethyl acetate: ống sinh hàn (2) dùng để ngưng tụ hơi chất lỏng; phễu chiết (4) dùng để tách hai chất lỏng không trộn lẫn (ethyl acetate và nước); bình cầu có nhánh (1) là nơi thực hiện phản ứng ester hóa; bếp điện (5) cung cấp nhiệt cho phản ứng. Bình tam giác (3) chỉ dùng đựng sản phẩm thu được. Vậy dãy bốn số theo thứ tự chức năng là: 2; 4; 1; 5.