Chào mừng bạn • Luyện thi trắc nghiệm trực tuyến
Hóa học • Lớp 12Ester – Lipid84 câu hỏi có lời giải
Tất cả chuyên đề →

Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lipid và chất béo (Hóa học Lớp 12)

Tuyển tập 84 câu hỏi thuộc chuyên đề Lipid và chất béo (Ester – Lipid – Hóa học Lớp 12) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.

Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:triglycerideacid béohydrogen hóaôi hóa
Biodiesel là hỗn hợp methyl ester của acid béo (RCOOCH), được tạo thành khi chất béo phản ứng với methanol dư trong môi trường kiềm. Từ 200 kg dầu ăn đã qua sử dụng (chứa 80\% chất béo về khối lượng, còn lại là tạp chất không tạo biodiesel) sản xuất được tối đa m (kg) biodiesel. Biết: phân tử khối trung bình của chất béo là 880 amu, hiệu suất quá trình sản xuất đạt 90\%. Giá trị của m là bao nhiêu? (Không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng đơn vị).
Đáp án đúng: Tự luận
Đáp án: 145

Đặt RCOO = A

Chất béo X (có cấu tạo như sau) là thành phần chính trong một loại dầu thực vật.





Phát biểu nào sau đây không đúng?
Đáp án đúng: B
(AI giải đề cho tôi)
X gồm các gốc acyl: palmitoyl (C16:0), oleoyl (C18:1), linoleoyl (C18:2) gắn với khung glycerol. Đếm nguyên tử: C = 3 + 16 + 18 + 18 = 55; H = 5 (khung glycerol) + 31 + 33 + 31 = 100, vậy công thức phân tử là → A đúng. Hydrogen hóa hoàn toàn X chỉ làm bão hòa các nối đôi, gốc palmitoyl vẫn giữ nguyên, nên thu được hỗn hợp gốc C16:0, C18:0, C18:0 (1-palmitoyl-2,3-distearoyl-glycerol), không phải tristearin (3 gốc stearoyl C17H35COO–) → B sai, là phát biểu không đúng. Thủy phân trong môi trường acid cho acid linoleic có nối đôi đầu tiên ở vị trí thứ 6 tính từ đầu CH3 (omega-6) → C đúng. X có nhiều nối đôi, nguồn gốc dầu thực vật nên ở điều kiện thường ở thể lỏng → D đúng.
Triglyceride đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng và chuyên chở các chất béo trong quá trình trao đổi chất. Cho triglyceride X có công thức cấu tạo như hình sau:

[Hình cần kiểm tra lại: p4_f1]
a)
Xà phòng hoá hoàn toàn 170,8 kg triglyceride X bằng NaOH thu được 176,4 kg muối.
b)
Triglyceride X công thức phân tử .
c)
Triglyceride X làm mất màu dung dịch bromine.
d)
Acid béo có góc kí hiệu (2) thuộc loại acid béo omega-3.
Đáp án đúng: a:Đ,b:Đ,c:Đ,d:S
a) Đúng: X: (M = 854), = 0,2 kmol; BTKL: kg. b) Đúng. c) Đúng: X chứa các gốc acid béo không no nên tham gia phản ứng cộng làm mất màu bromine. d) Sai: Gốc (2) có 1 liên kết đôi ở vị trí C thứ 9 từ nhóm methyl (oleic acid), thuộc dòng omega-9.
a) Đúng. X: (M = 854); = 0,2 kmol. BTKL: kg.
b) Đúng.
c) Đúng. X chứa các gốc acid béo không no nên tham gia phản ứng cộng làm mất màu bromine.
d) Sai. Gốc (2) có 1 liên kết đôi ở vị trí C thứ 9 từ nhóm methyl (oleic acid), thuộc dòng omega-9.
Omega-3 là một trong những loại chất béo rất thiết yếu cho cơ thể. Con người không thể tự tổng hợp và tạo ra omega-3 được, do vậy để cung cấp loại acid béo này cho cơ thể là ăn các loại thực phẩm giàu omega-3. Trong các thực phẩm dưới đây, thực phẩm nào chứa hàm lượng omega-3 cao nhất so với các thực phẩm còn lại?
Đáp án đúng: D
(AI giải đề cho tôi)
Omega-3 (acid béo không no nhiều nối đôi như EPA, DHA) có hàm lượng cao nhất trong các loại cá béo như cá trích, cá hồi. Thịt bò, thịt lợn, trứng gà chỉ chứa hàm lượng omega-3 rất thấp. Vậy đáp án là D, phù hợp với đáp án được đánh dấu trong tài liệu.
Biodiesel là nhiên liệu sinh học được sản xuất từ dầu thực vật hoặc mỡ động vật. Đây là giải pháp thay thế cho nhiên liệu diesel (sản xuất từ dầu mỏ) đang dần cạn kiệt trong tương lai. Trong một quy trình sản xuất, người ta cho 10,0 kg triglyceride X (khối lượng mol là 830 g.mol⁻¹) phản ứng với methanol có mặt xúc tác là potassium hydroxide. Sau phản ứng thu được biodiesel là hỗn hợp methyl ester của các acid béo.
Tính thể tích methanol (D= 0,79 g.mL⁻¹) cần dùng trong quá trình trên là bao nhiêu lít? Giả thiết hiệu suất phản ứng là 80\%. (Kết quả cuối cùng làm tròn đến hàng phần trăm).
Đáp án đúng: 1,46
Hướng dẫn giải

Đáp án : 1,46

Triglyceride đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng và chuyển chở các chất béo trong quá trình trao đổi chất. Cho triglyceride X có công thức cấu tạo như hình sau.

[Hình cần kiểm tra lại: p4_f3]
a)
Acid béo có gốc kí hiệu (2) thuộc loại acid béo omega-9.
b)
Hydrogen hoá hoàn toàn 427 kg X bằng hydrogen (dư) ở nhiệt độ cao và áp suất cao, Ni xúc tác được 432 kg chất béo rắn.
c)
Các gốc của acid béo không no trong phân tử X đều có cấu hình cis-.
d)
Công thức phân tử của X là .
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:Đ,d:Đ
a) Đúng

b) Sai
Nguồn gốc: kg (bản in nguồn).
Kiểm tra lại: X (, g/mol) có 4 liên kết C=C (gốc (2) có 1, gốc (3) có 3), nên hydrogen hoá hoàn toàn cần thêm 8 H vào mỗi phân tử:
kg
kg kg.

c) Đúng

d) Đúng
CTPT:
a) Đúng
b) Sai
Nguồn gốc: kg (bản in nguồn).
Kiểm tra lại: X (, g/mol) có 4 liên kết C=C (gốc (2) có 1, gốc (3) có 3), nên hydrogen hoá hoàn toàn cần thêm 8 H vào mỗi phân tử:
kg
kg kg.
c) Đúng
d) Đúng
CTPT:
Dầu cá chứa 2 loại acid béo chủ yếu là Docosahexaenoic (DHA) và Eicosa pentaenoic (EPA) (công thức cấu tạo như hình vẽ dưới đây) được các bác sĩ dùng để điều trị các bệnh: xơ vữa động mạch, rối loạn nhịp tim, bổ mắt, tăng cường thị lực.

Hình từ đề gốc
a)
Các acid béo trên đều thuộc loại omega-3.
b)
Số nguyên tử carbon trong EPA là 22.
c)
Cho DHA tác dụng với hydrogen (xt, t°, p) thì a mol DHA cộng tối đa 6a mol H₂.
d)
Thủy phân hoàn toàn 100 gam một loại chất béo X (chứa 8,86\% tạp chất tro về khối lượng) bằng một lượng vừa đủ dung dịch NaOH thu được sản phẩm hữu cơ gồm 8,280 gam glycerol và 93,935 gam muối sodium của hai acid EPA và DHA. Chỉ số acid của loại chất béo này bằng 7. Biết rằng chỉ số acid của chất béo là số miligam KOH cần để trung hoà acid béo tự do có trong 1 gam chất béo.
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:Đ,d:Đ
a) Đúng. b) Sai. c) Đúng. d) Đúng.







a) Đúng.
b) Sai.
c) Đúng.
d) Đúng.






Công thức hóa học nào sau đây có thể là chất béo?
Đáp án đúng: B
(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glycerol (C3H5(OH)3) với các acid béo mạch dài. Xét từng phương án: A. C15H31COOCH3 là methyl palmitate, chỉ là monoeste của methanol, không phải trieste của glycerol. B. (C17H35COO)3C3H5 là tristearin, trieste của glycerol với acid stearic (C17H35COOH) - đây là chất béo. C. CH3COOC2H5 là ethyl acetate, este đơn giản của acid acetic với ethanol, không phải chất béo. D. (C17H33COO)2C2H4 là dieste của ethylene glycol (C2H4(OH)2), không phải trieste của glycerol. Vậy đáp án là B, khớp với đáp án nguồn (được tô sáng trên trang 11).
Cho 1 mol triglyceride X tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 1 mol glycerol, 1 mol sodium palmitate và 2 mol sodium oleate. Phát biểu nào sau đây là không đúng?
Đáp án đúng: B
(AI giải đề cho tôi)
X thủy phân cho 1 mol glycerol, 1 mol sodium palmitate (C15H31COONa) và 2 mol sodium oleate (C17H33COONa), nên X = C3H5(OOC-C15H31)(OOC-C17H33)2. Đếm nguyên tử: C = 3 + 16 + 2×18 = 55; H = 5 + 31 + 2×33 = 102 (giảm 4H so với triglyceride no C55H104O6 do có 2 liên kết C=C); O = 6. Vậy công thức phân tử của X là C55H102O6, không phải C52H96O6 → B sai. Kiểm tra các phát biểu khác: (A) palmitate có thể ở vị trí C1/C3 (tương đương) hoặc C2 của glycerol nên có đúng 2 đồng phân cấu tạo; (C) phân tử X có 2 liên kết π C=C và 3 liên kết π C=O, tổng 5 liên kết π; (D) 2 liên kết C=C nên 1 mol X cộng tối đa 2 mol H2. Tất cả A, C, D đều đúng, phát biểu không đúng là B.
Chất béo là nguồn cung cấp năng lượng đáng kể cho cơ thể. Trung bình 1 gam chất béo cung cấp 37,7 kJ. Mỗi ngày, một học sinh trung học phổ thông cần cung cấp 10000 kJ (trong đó năng lượng từ chất béo đóng góp 20\%) thì học sinh đó phải ăn bao nhiêu gam chất béo cho phù hợp? (Làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)
Đáp án đúng: 53
Đáp án: 53

Các acid béo omega-3 trong cơ thể DHA (docosahexaenoic acid) và EPA (eicosapentaenoic acid) là hai loại omega-3 chuỗi dài có nhiều lợi ích cho cơ thể. Omega-3 và omega-6 có cấu trúc và vai trò khác nhau trong cơ thể và tỷ lệ thích hợp đối với 2 nhóm acid béo này là omega-3/omega-6 = 1/1 hoặc 2/1. Chỉ số acid của chất béo là số miligam KOH cần dùng để trung hòa acid béo tự do có trong 1 gam chất béo. Chỉ số xà phòng hóa là tổng số miligam KOH cần để trung hòa acid béo tự do và xà phòng hóa triglyceride trong 1 gam chất béo. Chất béo E gồm các triglyceride chỉ được tạo bởi DHA và EPA và acid béo DHA, EPA có chỉ số xà phòng hóa là 173,6 và chỉ số acid là 5,6. Khi sử dụng 100 gam E làm thức ăn thì cung cấp tối đa cho cơ thể bao nhiêu gam acid béo omega-3? (chỉ làm tròn số ở phép tính cuối cùng và làm tròn số đến hàng phần mười).
Đáp án đúng: 96,2
Hướng dẫn giải:





Chỉ số acid (Acid Value - AV) là số miligam KOH cần thiết để trung hòa hết các acid béo tự do có trong 1 gam chất béo (dầu, mỡ). Một mẫu chất béo có chỉ số acid bằng 7. Để xà phòng hóa hoàn toàn 1 kg mẫu chất béo này cần dùng vừa đủ dung dịch chứa m gam NaOH, thu được dung dịch chỉ chứa muối stearate. Tính giá trị của m. (Không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng đơn vị).
Đáp án đúng: 135 g


Cho các phát biểu sau:
(1) Phản ứng thủy phân chất béo trong môi trường kiềm được gọi là phản ứng xà phòng hóa.
(2) Ethyl acetate có nhiệt độ sôi thấp hơn nhiệt độ sôi của acetic acid.
(3) Trong công nghiệp người ta thực hiện phản ứng hydrogen hóa để chuyển hóa chất béo lỏng thành chất béo rắn.
(4) Vinyl acetate có công thức cấu tạo là CHCOOCH=CH.
(5) Người ta điều chế isoamyl acetate từ phản ứng ester hóa giữa acetic acid và isoamyl alcohol có xúc tác HSO đặc, đun nóng.
Số phát biểu đúng là
Đáp án đúng: B
(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (1) Đúng – thủy phân chất béo (triglyceride) trong môi trường kiềm (NaOH/KOH) tạo muối của acid béo (xà phòng) và glycerol, gọi là phản ứng xà phòng hóa. (2) Đúng – ethyl acetate (CH3COOC2H5) sôi ở 77°C, thấp hơn acetic acid (118°C) vì ester không tạo liên kết hydrogen giữa các phân tử như acid. (3) Đúng – hydrogen hóa (cộng H2 vào liên kết đôi C=C của gốc acid béo, xúc tác Ni, đun nóng) chuyển chất béo lỏng thành chất béo rắn (margarine). (4) Đúng – vinyl acetate có công thức CH3COOCH=CH2 (ester của acetic acid với vinyl alcohol). (5) Đúng – isoamyl acetate (mùi chuối) điều chế bằng phản ứng ester hóa giữa acetic acid và isoamyl alcohol với xúc tác H2SO4 đặc, đun nóng. Cả 5 phát biểu đều đúng.
Cho chất X là thành phần chính trong một loại dầu thực vật và có cấu tạo như sau:

Hình từ đề gốc

Cho các phát biểu sau:
(1) X thuộc loại chất béo không no, trong phân tử có ba liên kết π.
(2) Khi sử dụng làm thực phẩm, X có thể cung cấp acid béo omega-6 cho cơ thể.
(3) Ở điều kiện thường, X tồn tại ở thể lỏng và có khối lượng riêng nhỏ hơn 1 g/mL.
(4) Khi để lâu trong không khí, X sẽ bị oxi hóa chậm bởi oxygen không khí tạo ra hợp chất có mùi.
(5) Khi dùng nước có thể dễ dàng rửa sạch chất X bám vào bát, đĩa.
Các phát biểu đúng gồm những phát biểu nào? (Liệt kê theo thứ tự từ nhỏ đến lớn, ví dụ 123; 235;…).
Đáp án đúng: 234
Đáp án: 234
Cho các phát biểu sau:
(1) Dầu thực vật và dầu bôi trơn máy đều có thành phần chính là chất béo.
(2) Lấy mật ong pha thành dung dịch thì dung dịch đó có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc.
(3) Tơ tằm thuộc loại polymer thiên nhiên.
(4) Trong phân tử peptide mạch hở Glu-Ala-Val-Gly có 5 nguyên tử oxygen.
(5) Polychloroprene là một loại cao su tổng hợp.
Số phát biểu đúng là bao nhiêu?
Đáp án đúng: 3
Đáp án: 3
Bơ thực vật (margarine) là loại được điều chế từ dầu thực vật. Để chuyển hoá dầu thực vật thành bơ thực vật người ta thực hiện phản ứng ...(1)... nhằm chuyển chất béo không no thành chất béo no. Nội dung phù hợp với chỗ trống (1) là
Đáp án đúng: C
(AI giải đề cho tôi)
Dầu thực vật chứa các chất béo không no (có liên kết đôi C=C). Để chuyển thành chất béo no (bơ thực vật), người ta cho phản ứng với hydrogen (H₂) với xúc tác Ni, cộng H₂ vào liên kết đôi: . Đây là phản ứng hydrogen hóa (cộng hydrogen). Không phải hydrate hóa (cộng H₂O), oxi hóa hay xà phòng hóa (thủy phân este bằng NaOH).
Arachidonic acid (ARA) là một acid béo thiết yếu có vai trò quan trọng trong việc kích hoạt các dây thần kinh trong não và hỗ trợ cho nhiều chức năng khác như hệ miễn dịch, tạo mạch máu, phát triển xương và hoạt động của tim. ARA có công thức cấu tạo như hình bên. Tổng số nguyên tử trong phân tử ARA là
Hình từ đề gốc
Đáp án đúng: A
ARA có công thức phân tử , tổng số nguyên tử trong phân tử: 54.
Lương khô (bánh lương khô) là một loại thực phẩm được làm sẵn và ép khô thành bánh với thành phần chủ yếu là tinh bột, đường, chất béo, protein. Thông tin về thành phần dinh dưỡng của một loại lương khô X như sau:
Giá trị dinh dưỡng trên / Nutrition per100 g
Năng lượng / Energy385 kcal - 495 kcal
Glucide / Carbohydrate70 g - 80 g
Chất béo / Lipid10 g - 15 g
Đạm / Protein6 g - 10 g

Cho biết trong mỗi 1 gam carbohydrate, lipid, protein cung cấp năng lượng cho cơ thể lần lượt là 4 kcal, 9 kcal và 4 kcal.
a)
Trong mẫu lương khô X, chất béo cung cấp năng lượng nhiều hơn protein.
b)
Phần trăm khối lượng của protein trong mẫu lương khô X luôn dưới 15%.
c)
Trong 100 gam X, carbohydrate cung cấp năng lượng tối đa là 320 kcal.
d)
100 gam lương khô X cung cấp năng lượng nhiều hơn 495 kcal.
Đáp án đúng: a:Đ,b:Đ,c:Đ,d:S
a) Đúng: Lipid cung cấp 90–135 kcal, nhiều hơn protein (24–40 kcal). b) Đúng: protein tối đa chiếm 10% < 15%. c) Đúng: kcal. d) Sai: kcal.
a) Đúng. Lipid: 10→15 g → Năng lượng: đến kcal. Protein: 6→10 g → Năng lượng: đến kcal.
b) Đúng. Protein tối đa: 10 g trong 100 g, → Luôn nhỏ hơn 15%.
c) Đúng. Carbohydrate tối đa: 80 g, kcal.
d) Sai. Carbohydrate: kcal; Lipid: kcal; Protein: kcal; kcal.

Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Lipid và chất béo

Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.

Kho đề thi →

Các chuyên đề Hóa học liên quan

Xem tất cả chuyên đề →