Chào mừng bạn • Luyện thi trắc nghiệm trực tuyến
Hóa học • Lớp 12Ester – Lipid84 câu hỏi có lời giải
Tất cả chuyên đề →

Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Lipid và chất béo (Hóa học Lớp 12)

Tuyển tập 84 câu hỏi thuộc chuyên đề Lipid và chất béo (Ester – Lipid – Hóa học Lớp 12) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.

Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:triglycerideacid béohydrogen hóaôi hóa
Biodiesel là hỗn hợp methyl ester của acid béo (RCOOCH), được tạo thành khi chất béo phản ứng với methanol dư trong môi trường kiềm. Từ 200 kg dầu ăn đã qua sử dụng (chứa 80\% chất béo về khối lượng, còn lại là tạp chất không tạo biodiesel) sản xuất được tối đa m (kg) biodiesel. Biết: phân tử khối trung bình của chất béo là 880 amu, hiệu suất quá trình sản xuất đạt 90\%. Giá trị của m là bao nhiêu? (Không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng đơn vị).
Đáp án đúng: Tự luận
Đáp án: 145

Đặt RCOO = A

Chất béo X (có cấu tạo như sau) là thành phần chính trong một loại dầu thực vật.





Phát biểu nào sau đây không đúng?
Đáp án đúng: B
(AI giải đề cho tôi)
X gồm các gốc acyl: palmitoyl (C16:0), oleoyl (C18:1), linoleoyl (C18:2) gắn với khung glycerol. Đếm nguyên tử: C = 3 + 16 + 18 + 18 = 55; H = 5 (khung glycerol) + 31 + 33 + 31 = 100, vậy công thức phân tử là → A đúng. Hydrogen hóa hoàn toàn X chỉ làm bão hòa các nối đôi, gốc palmitoyl vẫn giữ nguyên, nên thu được hỗn hợp gốc C16:0, C18:0, C18:0 (1-palmitoyl-2,3-distearoyl-glycerol), không phải tristearin (3 gốc stearoyl C17H35COO–) → B sai, là phát biểu không đúng. Thủy phân trong môi trường acid cho acid linoleic có nối đôi đầu tiên ở vị trí thứ 6 tính từ đầu CH3 (omega-6) → C đúng. X có nhiều nối đôi, nguồn gốc dầu thực vật nên ở điều kiện thường ở thể lỏng → D đúng.
Triglyceride đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng và chuyên chở các chất béo trong quá trình trao đổi chất. Cho triglyceride X có công thức cấu tạo như hình sau:

[Hình cần kiểm tra lại: p4_f1]
a)
Xà phòng hoá hoàn toàn 170,8 kg triglyceride X bằng NaOH thu được 176,4 kg muối.
b)
Triglyceride X công thức phân tử .
c)
Triglyceride X làm mất màu dung dịch bromine.
d)
Acid béo có góc kí hiệu (2) thuộc loại acid béo omega-3.
Đáp án đúng: a:Đ,b:Đ,c:Đ,d:S
a) Đúng: X: (M = 854), = 0,2 kmol; BTKL: kg. b) Đúng. c) Đúng: X chứa các gốc acid béo không no nên tham gia phản ứng cộng làm mất màu bromine. d) Sai: Gốc (2) có 1 liên kết đôi ở vị trí C thứ 9 từ nhóm methyl (oleic acid), thuộc dòng omega-9.
a) Đúng. X: (M = 854); = 0,2 kmol. BTKL: kg.
b) Đúng.
c) Đúng. X chứa các gốc acid béo không no nên tham gia phản ứng cộng làm mất màu bromine.
d) Sai. Gốc (2) có 1 liên kết đôi ở vị trí C thứ 9 từ nhóm methyl (oleic acid), thuộc dòng omega-9.
Biodiesel là nhiên liệu sinh học được sản xuất từ dầu thực vật hoặc mỡ động vật. Đây là giải pháp thay thế cho nhiên liệu diesel (sản xuất từ dầu mỏ) đang dần cạn kiệt trong tương lai. Trong một quy trình sản xuất, người ta cho 10,0 kg triglyceride X (khối lượng mol là 830 g.mol⁻¹) phản ứng với methanol có mặt xúc tác là potassium hydroxide. Sau phản ứng thu được biodiesel là hỗn hợp methyl ester của các acid béo.
Tính thể tích methanol (D= 0,79 g.mL⁻¹) cần dùng trong quá trình trên là bao nhiêu lít? Giả thiết hiệu suất phản ứng là 80\%. (Kết quả cuối cùng làm tròn đến hàng phần trăm).
Đáp án đúng: 1,46
Hướng dẫn giải

Đáp án : 1,46

Triglyceride đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng và chuyển chở các chất béo trong quá trình trao đổi chất. Cho triglyceride X có công thức cấu tạo như hình sau.

[Hình cần kiểm tra lại: p4_f3]
a)
Acid béo có gốc kí hiệu (2) thuộc loại acid béo omega-9.
b)
Hydrogen hoá hoàn toàn 427 kg X bằng hydrogen (dư) ở nhiệt độ cao và áp suất cao, Ni xúc tác được 432 kg chất béo rắn.
c)
Các gốc của acid béo không no trong phân tử X đều có cấu hình cis-.
d)
Công thức phân tử của X là .
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:Đ,d:Đ
a) Đúng

b) Sai
Nguồn gốc: kg (bản in nguồn).
Kiểm tra lại: X (, g/mol) có 4 liên kết C=C (gốc (2) có 1, gốc (3) có 3), nên hydrogen hoá hoàn toàn cần thêm 8 H vào mỗi phân tử:
kg
kg kg.

c) Đúng

d) Đúng
CTPT:
a) Đúng
b) Sai
Nguồn gốc: kg (bản in nguồn).
Kiểm tra lại: X (, g/mol) có 4 liên kết C=C (gốc (2) có 1, gốc (3) có 3), nên hydrogen hoá hoàn toàn cần thêm 8 H vào mỗi phân tử:
kg
kg kg.
c) Đúng
d) Đúng
CTPT:
Cho 1 mol triglyceride X tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 1 mol glycerol, 1 mol sodium palmitate và 2 mol sodium oleate. Phát biểu nào sau đây là không đúng?
Đáp án đúng: B
(AI giải đề cho tôi)
X thủy phân cho 1 mol glycerol, 1 mol sodium palmitate (C15H31COONa) và 2 mol sodium oleate (C17H33COONa), nên X = C3H5(OOC-C15H31)(OOC-C17H33)2. Đếm nguyên tử: C = 3 + 16 + 2×18 = 55; H = 5 + 31 + 2×33 = 102 (giảm 4H so với triglyceride no C55H104O6 do có 2 liên kết C=C); O = 6. Vậy công thức phân tử của X là C55H102O6, không phải C52H96O6 → B sai. Kiểm tra các phát biểu khác: (A) palmitate có thể ở vị trí C1/C3 (tương đương) hoặc C2 của glycerol nên có đúng 2 đồng phân cấu tạo; (C) phân tử X có 2 liên kết π C=C và 3 liên kết π C=O, tổng 5 liên kết π; (D) 2 liên kết C=C nên 1 mol X cộng tối đa 2 mol H2. Tất cả A, C, D đều đúng, phát biểu không đúng là B.
Chỉ số acid (Acid Value - AV) là số miligam KOH cần thiết để trung hòa hết các acid béo tự do có trong 1 gam chất béo (dầu, mỡ). Một mẫu chất béo có chỉ số acid bằng 7. Để xà phòng hóa hoàn toàn 1 kg mẫu chất béo này cần dùng vừa đủ dung dịch chứa m gam NaOH, thu được dung dịch chỉ chứa muối stearate. Tính giá trị của m. (Không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng đơn vị).
Đáp án đúng: 135 g


Cho chất X là thành phần chính trong một loại dầu thực vật và có cấu tạo như sau:

Hình từ đề gốc

Cho các phát biểu sau:
(1) X thuộc loại chất béo không no, trong phân tử có ba liên kết π.
(2) Khi sử dụng làm thực phẩm, X có thể cung cấp acid béo omega-6 cho cơ thể.
(3) Ở điều kiện thường, X tồn tại ở thể lỏng và có khối lượng riêng nhỏ hơn 1 g/mL.
(4) Khi để lâu trong không khí, X sẽ bị oxi hóa chậm bởi oxygen không khí tạo ra hợp chất có mùi.
(5) Khi dùng nước có thể dễ dàng rửa sạch chất X bám vào bát, đĩa.
Các phát biểu đúng gồm những phát biểu nào? (Liệt kê theo thứ tự từ nhỏ đến lớn, ví dụ 123; 235;…).
Đáp án đúng: 234
Đáp án: 234
Lương khô (bánh lương khô) là một loại thực phẩm được làm sắn và ép khô thành bánh với thành phần chủ yếu là tinh bột, đường, chất béo, protein. Lương khô thường được dùng khi hành quân, dã ngoại,… do có ưu điểm là dễ dự trữ, dễ bảo quản và sử dụng tiện lợi. Thông tin về thành phần dinh dưỡng của một loại lương khô X như sau:
Giá trị dinh dưỡng trên / Nutrition per:100 g
Năng lượng / Energy385 kcal - 495 kcal
Glucide / Carbohydrate70 g - 80 g
Chất béo / Lipid9 g - 15 g
Đạm / Protein6 g - 10 g

Cho biết: mỗi 1 gam carbohydrate, lipid, protein cung cấp năng lượng cho cơ thể lần lượt là 4 kcal, 9 kcal và 4 kcal.
a)
100 gam lương khô X cung cấp năng lượng từ 280 – 320 kcal.
b)
Trong mẫu lương khô X, protein cung cấp năng lượng nhiều hơn chất béo.
c)
Thành phần chính của lương khô X là carbohydrate.
d)
Hàm lượng chất béo trong mẫu lương khô X luôn dưới 10%.
Đáp án đúng: a:S,b:S,c:Đ,d:S
a) Sai.
b) Sai. Trong 100g mẫu lương khô X chứa: 6-10g protein mà mỗi gam protein cung cấp 4kcal => 6-10g protein cung cấp 6.4-10.4 kcal ⟺ 24-40 kcal. 9-15g chất béo mà mỗi gam chất béo cung cấp 9kcal => 9-15g protein cung cấp 9.9-15.9 kcal ⟺ 81-135 kcal. Vậy trong 100g mẫu X chất béo cung cấp nhiều năng lượng hơn.
c) Đúng. Trong 100g lương khô x chứa 9-15g chất béo => hàm lượng chất béo trong lương khô dao động từ ⟺ 9-15%.
d) Sai.
a) Sai.
b) Sai. Trong 100g mẫu lương khô X chứa: 6-10g protein mà mỗi gam protein cung cấp 4kcal => 6-10g protein cung cấp 6.4-10.4 kcal ⟺ 24-40 kcal. 9-15g chất béo mà mỗi gam chất béo cung cấp 9kcal => 9-15g protein cung cấp 9.9-15.9 kcal ⟺ 81-135 kcal. Vậy trong 100g mẫu X chất béo cung cấp nhiều năng lượng hơn.
c) Đúng. Trong 100g lương khô x chứa 9-15g chất béo => hàm lượng chất béo trong lương khô dao động từ ⟺ 9-15%.
d) Sai.
Thủy phân hoàn toàn triglyceride T trong dung dịch NaOH, thu được glycerol, sodium stearate, sodium oleate (tỉ lệ mol n sodium stearate : n sodium oleate = 1 : 2). Xác định phân tử khối của triglyceride T.
Đáp án đúng: 886
Đáp án: 886
Thủy phân hoàn toàn triglyceride T tạo ra tỉ lệ mol n sodium stearate : n sodium oleate = 1 : 2
==> công thức T là
==>
Cho các phát biểu sau:
(1) Phản ứng thủy phân chất béo trong môi trường kiềm được gọi là phản ứng xà phòng hóa.
(2) Các ester thường có nhiệt độ sôi thấp hơn so với các acid và alcohol có cùng phân tử khối.
(3) Hydrogen hóa hoàn toàn dầu thực vật (lỏng) thu được mỡ động vật (rắn).
(4) Vinyl acetate có công thức cấu tạo là CHCOOCH=CH.
(5) Tất cả các ester đều có thể tham gia phản ứng tráng gương.
Số phát biểu đúng là:
Đáp án đúng: C
Linoleic acid (có cấu tạo như hình bên) thuộc nhóm omega-n (n là số thứ tự vị trí của liên kết đôi đầu tiên tính từ đầu nhóm CH) là một trong những acid béo có lợi cho sức khỏe tim mạch, ngăn ngừa các bệnh về tim, động mạch vành.
Hình từ đề gốc
Cho các phát biểu sau:
(a) Công thức của chất béo trilinolein là (CHCOO)CH.
(b) Linoleic acid có mạch cacbon không phân nhánh.
(c) Linoleic acid thuộc loại omega-6.
(d) Linoleic acid phản ứng với H (t°, Ni) theo tỉ lệ mol 1 : 2.
Số phát biểu đúng là bao nhiêu?
Đáp án đúng: Tự luận
Đáp án: 4
Triester E được tạo thành từ 3 acid béo là lauric acid (12:0, nghĩa là lauric acid chứa 12 carbon, 0 liên kết đôi C=C), linolenic acid (18:3) và palmitoleic acid (16:1). Cho bảng thông tin sau:

Acid béoCông thức khung phân tử
XHình từ đề gốc
YHình từ đề gốc
Z[Hình cần kiểm tra lại: p4_f4]


Để hydrogen hóa hoàn toàn 1,5 mol E thì cần V L khí (dùng dư 10\% so với lượng phản ứng) ở điều kiện chuẩn.
a)
Acid Z và X đều thuộc loại omega-3.
b)
Triester E có nhiệt độ nóng chảy thấp hơn tristearin.
c)
Giá trị của V là 164. (Kết quả các phép tính trung gian không được làm tròn, chỉ kết quả cuối cùng được làm tròn đến hàng đơn vị).
d)
Z là palmitoleic acid và X là linolenic acid.
Đáp án đúng: a:S,b:Đ,c:Đ,d:S
a) Sai
b) Đúng
c) Đúng — V = 1,5·4·1,1·24,79 = 163,6 ≈ 164 L
d) Sai
a) Sai
b) Đúng
c) Đúng. V = 1,5·4·1,1·24,79 = 163,6 ≈ 164 L
d) Sai
Triglyceride đóng vai trò là nguồn cung cấp năng lượng và chuyên chở các chất béo trong quá trình trao đổi chất. Cho triglyceride X có công thức cấu tạo như hình sau:
Hình từ đề gốc
Các kí hiệu (1), (2), (3) lần lượt là các góc hydrocarbon trong cấu tạo của triglyceride X
a)
Công thức phân tử của X là .
b)
Acid béo có góc kí hiệu (2) thuộc loại acid béo omega-9.
c)
Các góc của acid béo không no trong phân tử X đều có cấu hình cis-.
d)
Hydrogen hoá hoàn toàn 427 kg X bằng hydrogen (dư) ở nhiệt độ cao và áp suất cao, Ni xúc tác được 432 kg chất béo rắn.
Đáp án đúng: a:Đ,b:Đ,c:Đ,d:S
a) Đúng.
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Sai:
a) Đúng.
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Sai.
Biodiesel (diesel sinh học) là một loại nhiên liệu lỏng, thân thiện hơn với môi trường so với diesel truyền thống. Biodiesel được sản xuất thông qua phản ứng giữa chất béo với các alcohol mạch ngắn (thường là methanol), với xúc tác là kiềm, thu được biodiesel (ester của acid béo) và glycerol. Một nhà máy tái chế dầu ăn đã qua sử dụng để sản xuất biodiesel theo phương trình phản ứng tổng quát sau:
a)
Biodiesel có thành phần nguyên tố giống dầu diesel truyền thống.
b)
Phương pháp trên giúp tận dụng dầu ăn đã qua sử dụng, giảm ô nhiễm môi trường do dầu ăn thải gây ra.
c)
Phản ứng (1) là phản ứng thủy phân ester trong môi trường kiềm.
d)
Từ 500 kg một loại dầu ăn đã qua sử dụng có chứa 86\% chất béo (phân tử khối trung bình của chất béo là 860 amu), còn lại là tạp chất không có khả năng chuyển hóa thành biodiesel, có thể tạo tối đa 388,8 kg biodiesel dạng methyl ester với hiệu suất chuyển hóa là 90\%.
Đáp án đúng: a:S,b:Đ,c:S,d:Đ
a) Sai vì dầu diesel truyền thống chứa hydrocarbon
b) Đúng
c) Sai
d) Đúng


BTKL:

a) Sai vì dầu diesel truyền thống chứa hydrocarbon
b) Đúng
c) Sai
d) Đúng


BTKL:
Cho các phát biểu sau:
(1) Mỡ lợn hoặc dầu dừa có thể dùng làm nguyên liệu để sản xuất xà phòng.
(2) Nước ép quả nho chín có khả năng tham gia phản ứng với thuốc thử Tollens.
(3) Trong phân tử peptide mạch hở Gly-Ala-Gly, có 3 nguyên tử oxygen.
(4) Tơ nylon-6,6 và tơ nitron (hay olon) đều thuộc loại tơ polyamide.
(5) Aniline (CHNH) phản ứng với nước bromine tạo thành kết tủa trắng.
(6) Cao su lưu hoá có cấu trúc mạng lưới không gian nên đàn hồi tốt hơn cao su thường.
Liệt kê các phát biểu đúng theo thứ tự tăng dần. (Ví dụ 12, 124, 2345,...)
Đáp án đúng: 126
Đáp án: 126
Rutin từ hoa hòe có tác dụng chữa một số bệnh và dưỡng da. Ngoài ra rutin còn là nguyên liệu để sản xuất quercetin dùng làm thuốc điều trị các bệnh về tim mạch, tiểu đường, gout… Phân tử rutin được tạo từ các đơn vị phenol, carbohydrate và công thức cấu tạo của rutin được cho ở hình sau:

Hình từ đề gốc

Cho các phát biểu về rutin:
1) Rutin thuộc loại hợp chất hữu cơ tạp chức.
2) Trong phân tử rutin có chứa hai đơn vị glucose.
3) Rutin là chất rắn, tan trong dung dịch kiềm tốt hơn trong nước.
4) Rutin bị thủy phân trong môi trường acid, đun nóng.
Liệt kê các phát biểu đúng thành dãy số từ nhỏ đến lớn.
Đáp án đúng: 134
Đáp án: 134
Biodiesel (diesel sinh học) là một loại nhiên liệu lỏng, thân thiện hơn với môi trường so với diesel truyền thống. Thông qua phản ứng giữa chất béo với các alcohol mạch ngắn (thường là methanol), với xúc tác là kiềm, thu được biodiesel (ester của acid béo) và glycerol. Một nhà máy sản xuất biodiesel thực hiện 2 giai đoạn:
• Giai đoạn 1: ester hoá acid tự do bằng acid với methanol (acid-catalyzed esterification) để giảm lượng acid tự do.
• Giai đoạn 2: transester hoá theo phương trình phản ứng tổng quát sau:
a)
Biodiesel và chất béo có cùng thành phần nguyên tố.
b)
Biodiesel là loại nhiên liệu hoá thạch, dầu mỡ đã qua chiên rán có thể dùng để tái chế thành biodiesel.
c)
Biodiesel kém bền trong môi trường acid và môi trường kiềm.
d)
Biodiesel cũng có đầu ưa nước và đuôi dài kị nước giống với xà phòng nên có tác dụng giặt rửa như xà phòng.
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:Đ,d:S
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Sai
a) Đúng
b) Sai
c) Đúng
d) Sai
DHA (Docosahexaenoic acid) là một acid béo rất cần thiết cho sự phát triển trí não, thị giác của con người, giúp tăng khả năng miễn dịch và giảm nguy cơ phát triển dị ứng của trẻ. Oleic acid rất tốt cho việc hỗ trợ các vấn đề tim mạch, kiểm soát lượng đường nạp vào trong cơ thể, đồng thời cũng là chất chống oxy hóa hiệu quả. Cho cấu trúc của DHA và olecic aicd như hình sau:
Hình từ đề gốc
Chọn phát biểu đúng.
Đáp án đúng: A
(AI giải đề cho tôi)
DHA (C22H32O2, nhiệt độ nóng chảy -44 °C) có nhiều liên kết đôi dạng cis làm phân tử gập khúc, tiếp xúc giữa các phân tử kém nên tương tác van der Waals yếu hơn, do đó nhiệt độ nóng chảy thấp hơn oleic acid (C18H34O2, mp 14 °C) → A đúng. B sai: DHA là omega-3 (liên kết đôi đầu tiên ở vị trí thứ 3 tính từ đầu methyl) nhưng oleic acid là omega-9, không phải omega-6. C sai: %C trong oleic acid C18H34O2 (M = 282 g/mol) là (18·12)/282 · 100% ≈ 76,60%, không phải 80,49%. D sai: từ cấu trúc hình vẽ, cả DHA lẫn oleic acid đều có các liên kết đôi dạng cis (trục cis), không phải trans.

Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Lipid và chất béo

Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.

Kho đề thi →

Các chuyên đề Hóa học liên quan

Xem tất cả chuyên đề →