Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Thuyết cấu tạo và đồng phân hữu cơ (Hóa học Lớp 11)

Đáp án B

Số hợp chất đơn chức có CTPT là C${}_2$H${}_4$O${}_2$ gồm:

CH${}_3$COOH và HCOOCH${}_3$.

Vì Este và axit đều có thể tác dụng với NaOH

(AI giải đề cho tôi)
Câu 10: Đồng phân cis-trans chỉ xảy ra khi mỗi carbon của liên kết đôi C=C mang hai substituent khác nhau. A. CHCl=CHCl: mỗi carbon mang H và Cl → có cis-trans. B. CH2=CH-CH2F: carbon thứ nhất của liên kết đôi mang 2 nguyên tử H giống nhau → không có cis-trans. C. CH3CH=CBrCH3: mỗi carbon mang 2 substituent khác nhau (H/CH3 và H/Br) → có cis-trans. D. CH3CH2CH=CHCHClCH3: mỗi carbon mang 2 substituent khác nhau → có cis-trans. Vậy dẫn xuất halogen không có đồng phân cis-trans là CH2=CH-CH2F, khớp đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 10: Đồng phân cis-trans chỉ xảy ra khi mỗi carbon của liên kết đôi mang hai gốc khác nhau. Xét các phương án: A. CHCl=CHCl: mỗi carbon liên kết đôi mang H và Cl khác nhau → có cis-trans. B. CH2=CH-CH2F: carbon thứ nhất của liên kết đôi mang 2 nguyên tử H giống nhau → không có đồng phân cis-trans. C. CH3CH=CBrCH3: mỗi carbon liên kết đôi mang 2 gốc khác nhau (H/CH3 và Br/CH3) → có cis-trans. D. CH3CH2CH=CHCHClCH3: mỗi carbon liên kết đôi mang H và gốc hydrocarbon khác nhau → có cis-trans. Vậy dẫn xuất halogen không có đồng phân cis-trans là CH2=CH-CH2F.

X là C₈H₁₀O₂ (k = 4) nên X không còn liên kết pi nào khác ngoài vòng benzene.
n_X = n_NaOH → X có 10H phenol.
X tách H₂O tạo C=C để trùng hợp nên X có cấu tạo:
HO - C₆H₄ - CH₂ - CH₂OH (o, m, p).
HO - C₆H₄ - CHOH - CH₃ (o, m, p)

(AI giải đề cho tôi)
Công thức phân tử $C_3{H}_6{O}_2$ có chỉ số không bão hòa $\Omega =(2\cdot 3+2-6)/2=1$, phù hợp nhóm một nhóm chức chứa C=O. Xét các đồng phân đơn chức (chỉ chứa một nhóm chức):
- Axit: $C{H}_{3}C{H}_{2}COOH$ (axit propanoic).
- Ester (mỗi ester chỉ có một nhóm chức $-COO-$): $HCOOC{H}_{2}C{H}_3$ (etyl fomat), $C{H}_{3}COOC{H}_3$ (metyl axetat).
Các hợp chất như $HOC{H}_{2}C{H}_{2}CHO$, $C{H}_{3}CH(OH)CHO$ (hydroxy anđehit) hoặc $C{H}_{3}OC{H}_{2}CHO$ (metoxy anđehit) chứa hai nhóm chức nên không phải đồng phân đơn chức. Vậy có 3 đồng phân đơn chức, đáp án D, trùng với đáp án nguồn (Câu 76: D).

Nội dung: carbon có hoá trị IV; các nguyên tử carbon có thể liên kết với nhau tạo mạch carbon, là những luận điểm cơ bản của thuyết cấu tạo hoá học.

Các chất đơn chức, mạch hở có công thức C${}_4$H${}_8$O${}_2$:
CH${}_3$CH${}_2$CH${}_2$COOH (1)
(CH${}_3$)${}_2$CHCOOH (2)
HCOOCH${}_2$CH${}_2$CH${}_3$ (3)
HCOOCH(CH${}_3$)${}_2$ (4)
CH${}_3$COOCH${}_2$CH${}_3$ (5)
CH${}_3$CH${}_2$COOCH${}_3$ (6)
a) Đúng, đó là các chất (1)(2)
b) Đúng, X có 1 liên kết π nằm trong C=O.
c) Sai, có 6 công thức cấu tạo phù hợp với X.
d) Sai, có 3 chất phản ứng với dung dịch NaOH tạo thành alcohol bậc 1, gồm (3)(5)(6).
a) Đúng, đó là các chất (1)(2)
b) Đúng, X có 1 liên kết π nằm trong C=O.
c) Sai, có 6 công thức cấu tạo phù hợp với X.
d) Sai, có 3 chất phản ứng với dung dịch NaOH tạo thành alcohol bậc 1, gồm (3)(5)(6).

Chọn D.

Hai chất đồng đẳng phải cùng nhóm chức và hơn kém nhau một hay nhiều nhóm $C{H}_2$.

$C{H}_{3}OH$ và $C_2{H}_{5}OH$ đều là alcohol no đơn chức mạch hở, hơn kém nhau 1 nhóm $C{H}_2$.

(AI giải đề cho tôi)
Đồng phân là các chất có cùng công thức phân tử nhưng khác cấu tạo. Xét các cặp: A) CH3-CH2OH (C2H6O, M=46) và CH3COOH (C2H4O2, M=60) khác công thức phân tử, không phải đồng phân. B) CH3-CH2OH (C2H5OH, ancol etylic) và CH3-O-CH3 (dimetyl ete) đều có công thức phân tử C2H6O, khác cách liên kết (ancol và ete) nên là đồng phân cấu tạo. C) CH3OH (CH4O) và CH3-CH2OH (C2H6O) khác số nguyên tử carbon, không phải đồng phân (là đồng đẳng). D) CH3Cl và CH3Br chứa halogen khác nhau nên khác công thức phân tử, không phải đồng phân. Vậy đáp án đúng là B, trùng với đáp án nguồn (59B).

(AI giải đề cho tôi)
Đồng phân cấu tạo phải có cùng công thức phân tử. A: glucozơ và fructozơ đều $C_6{H}_{12}{O}_6$ → đồng phân. B: saccarozơ $C_{12}{H}_{22}{O}_{11}$ còn xenlulozơ $(C_6{H}_{10}{O}_5{)}_n$ (polime, khối lượng phân tử lớn) → không phải đồng phân. C: metyl axetat $C{H}_{3}COOC{H}_3$ và axit propionic $C_2{H}_{5}COOH$ đều $C_3{H}_6{O}_2$ → đồng phân. D: etyl amin $C_2{H}_{5}N{H}_2$ và đimetyl amin $(C{H}_3{)}_{2}NH$ đều $C_2{H}_{7}N$ → đồng phân. Vậy cặp không phải đồng phân cấu tạo là saccarozơ và xenlulozơ, khớp đáp án nguồn B.

Đồng phân là các chất có cùng CTPT nhưng có cấu tạo khác nhau.

(AI giải đề cho tôi)
Công thức C3H6O (mạch hở, DBE = 1) các đồng phân phản ứng với H2/Ni tạo ancol đơn chức gồm: (1) andehit propionic CH3CH2CHO → propan-1-ol; (2) xeton CH3COCH3 → propan-2-ol; (3) ancol allylic CH2=CH–CH2OH → propan-1-ol; (4) enol CH3–CH=CH–OH → propan-1-ol. Vậy có 4 đồng phân, khớp đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng cặp: A. Etylamin C2H5NH2 (C2H7N) và đimetylamin (CH3)2NH (C2H7N) cùng công thức phân tử → là đồng phân. B. Tinh bột (C6H10O5)n và xenlulozo (C6H10O5)n là polime có số mắt xích n khác nhau nên không phải đồng phân của nhau. C. Glucozo và fructozo cùng công thức C6H12O6 → là đồng phân. D. Axit axetic CH3COOH (C2H4O2) và metyl fomat HCOOCH3 (C2H4O2) → là đồng phân. Vậy cặp không phải đồng phân là tinh bột và xenlulozo, khớp đáp án nguồn B.

Đáp án theo nguồn: A. 6.

Công thức C₄H₈O₂, đơn chức, mạch hở: độ bất bão hòa = (2·4+2−8)/2 = 1, nên chỉ gồm axit cacboxylic và este.

Axit: chỉ có nhóm -COOH gắn với gốc C₃H₇ (2 gốc: propyl và isopropyl):
- CH₃CH₂CH₂COOH
- (CH₃)₂CHCOOH
→ 2 axit.

Este (gốc axit RCOO- có 1–3 C, gốc ankyl còn lại):
- HCOOCH₂CH₂CH₃; HCOOCH(CH₃)₂ → 2
- CH₃COOCH₂CH₃ → 1
- CH₃CH₂COOCH₃ → 1
→ 4 este.

Tổng cộng: 2 + 4 = 6 hợp chất, khớp với đáp án A = 6.

(AI giải đề cho tôi)
Công thức phân tử C₄H₁₀O thỏa mãn dãy đồng đẳng alcohol no, mạch hở (CₙH₂ₙ₊₂O với n = 4). Các đồng phân alcohol cấu tạo gồm: (1) butan-1-ol: CH₃CH₂CH₂CH₂OH; (2) butan-2-ol: CH₃CH₂CH(OH)CH₃; (3) 2-methylpropan-1-ol (isobutanol): (CH₃)₂CHCH₂OH; (4) 2-methylpropan-2-ol (tert-butanol): (CH₃)₃COH. Lưu ý: các đồng phân ete như CH₃-O-C₃H₇ không phải alcohol nên không tính. Vậy có 4 alcohol là đồng phân cấu tạo của nhau ứng với C₄H₁₀O.

CH${}_4$ và C${}_2$H${}_6$ cùng thuộc dãy đồng đẳng của ankan.
Chọn B.

Đáp án D

Hướng dẫn giải: Hợp chất hữu cơ đơn chức, mạch hở có công thức phân tử $C_2{H}_4{O}_2$ là: $C{H}_{3}COOH$ và $HCOOC{H}_3$. Vậy có tất cả 2 hợp chất hữu cơ đơn chức, mạch hở.
Đáp án B

(AI giải đề cho tôi)
X có vòng benzen, CTPT C9H8O2. X tác dụng với NaHCO3 tạo muối C9H7O2Na nên X chứa nhóm -COOH. X tác dụng dễ dàng với Br2 cho Y = C9H8O2Br2 (số H không đổi) nên phản ứng cộng Br2 vào liên kết đôi C=C (không phải thế). Vậy X là axit chứa vòng benzen, nhóm COOH và một liên kết đôi C=C ngoài vòng. Hai khả năng: (1) X = C6H5-CH=CH-COOH (axit cinnamic) có 2 đồng phân hình học cis/trans; (2) X = C6H4(COOH)(CH=CH2) (axit vinylbenzoic) có 3 đồng phân vị trí ortho, meta, para. Tổng số công thức cấu tạo thỏa mãn = 2 + 3 = 5. Khớp với đáp án A.

X làm quỳ tím hóa đỏ nên X chứa chức axit cacboxylic –COOH ⇒ X có 1 đồng phân là C₂H₅COOH. Y tác dụng với NaOH nhưng không tác dụng với Na nên Y chứa chức este –COO– ⇒ Y có 2 đồng phân là HCOOC₂H₅ và CH₃COOCH₃ (metyl axitat; lưu ý tài liệu gốc trang 179 in nhầm thành CH₃COOC₂H₅ — công thức C₄H₈O₂, không phải đồng phân của C₃H₆O₂). Z tác dụng được Na và cho được phản ứng tráng gương nên Z chứa đồng thời 2 nhóm chức ancol –OH và andehit –CHO ⇒ Z có 2 đồng phân là HOCH₂CH₂CHO, HOCH(CH₃)CHO. Vậy tổng số đồng phân của X, Y, Z là 5 đồng phân.