Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chất béo và acid béo (Hóa học Lớp 12)

Chọn B.
Đặt $\{\begin{array}{l}(C_{17}{H}_{x}COO{)}_3{C}_3{H}_5:a\text{ mol}\\ C_{17}{H}_{y}COOH:b\text{ mol}\\ H_{2}O:c\text{ mol}\end{array}\Rightarrow \{\begin{array}{l}6a+2b+2,89.2=2,04.2+c\\ 57a+18b=2,04\\ 110a+36b=2c+0,08.2\end{array}\Rightarrow \{\begin{array}{l}a=0,02\\ b=0,05\\ c=1,92\end{array}$

Ta có: $n_{B{r}_2}=0,08$ mol ⟹ X gồm $\{\begin{array}{l}{C}_{17}{H}_{33}COOH:0,04\text{ mol}\\ C_{17}{H}_{35}COOH:0,01\text{ mol}\\ (C_{17}{H}_{33}COO{)}_2{C}_3{H}_5(C_{17}{H}_{35}COO):0,02\text{ mol}\end{array}\Rightarrow m_{triglixerit}=17,72\text{ (g)}$

a) Sai: khối lượng biodiesel lí thuyết 432 kg, nhưng với hiệu suất 90% chỉ thu được 388,8 kg. b) Đúng: biodiesel (d = 0,88 g/mL) nhẹ hơn glycerol (d = 1,26 g/mL) nên nổi lên trên. c) Đúng: tận dụng dầu ăn thải giúp giảm ô nhiễm môi trường. d) Sai: biodiesel chứa C, H, O còn dầu diesel truyền thống chủ yếu gồm C và H (hydrocarbon).
a) Khối lượng chất béo trong 500 kg dầu ăn đã qua sử dụng là: $500\times 86\%=430$ kg. Phân tử khối trung bình của chất béo là 860. Theo bảo toàn khối lượng trong phản ứng: 1 mol chất béo + 3 mol $C{H}_{3}OH$ → 3 mol biodiesel + 1 mol glycerol. M chất béo = 860; M của $3C{H}_{3}OH$ = 3 × 32 = 96; M glycerol = 92. Vậy khối lượng biodiesel tạo ra từ 1 mol chất béo là: 860 + 96 - 92 = 864 g. Khối lượng biodiesel lí thuyết: 430 × 864/860 = 432 kg. Nhưng hiệu suất chuyển hóa chỉ đạt 90\%, nên khối lượng thực tế là: 432 × 90\% = 388,8 kg. Không phải 432 kg. Kết luận: Sai.
b) Biodiesel và glycerol là hai chất lỏng không đồng nhất, sau phản ứng thường tách thành hai lớp. Khối lượng riêng: Biodiesel: d = 0,88 g/mL; Glycerol: d = 1,26 g/mL. Biodiesel có khối lượng riêng nhỏ hơn glycerol nên nổi lên trên. Kết luận: Đúng.
c) Tận dụng dầu ăn đã qua sử dụng để sản xuất biodiesel giúp giảm lượng dầu thải ra môi trường, đồng thời tạo nhiên liệu có ích. Kết luận: Đúng.
d) Biodiesel là ester của acid béo nên thành phần nguyên tố chính gồm C, H, O. Dầu diesel truyền thống chủ yếu là hỗn hợp hydrocarbon, thành phần chính gồm C và H. Vì vậy biodiesel không có thành phần nguyên tố giống dầu diesel truyền thống. Kết luận: Sai.

$X\{\begin{array}{l}{C}_{17}{H}_{x}COONa:3a\\ C_{15}{H}_{31}COONa:4a\\ C_{17}{H}_{y}COONa:5a\end{array}\stackrel{PP,3T}{\to }E\{\begin{array}{l}COO:12a\\ C{H}_2:b\\ H_2:c\end{array}\to 68,96\text{ gam }Y\{\begin{array}{l}COO:12a\\ C{H}_2:b\\ H_2:4a=n_E\end{array}$

→ $\{\begin{array}{l}44.12a+14b+2.4a=68,96\\ \stackrel{\text{BTE}}{\to }6b+2c=4.6,14\\ n_{H(Y)}=35.3a+31.4a+35.5a+5.4a=2(4a+2b)\end{array}\to \{\begin{array}{l}a=0,02\\ b=4,16\\ c=-0,2\end{array}\to m=68,4\text{ gam}$

Tripamitin được tạo thành từ axit panmitic C${}_{15}$H${}_{31}$COOH

(AI giải đề cho tôi)
Triolein là trieste của glixerol với axit oleic C17H33COOH (mạch không no, một liên kết đôi). Thủy phân trong dung dịch NaOH: (C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH → C3H5(OH)3 + 3C17H33COONa. Muối X là natri oleat C17H33COONa, trùng với đáp án A của đề (54-A). Lưu ý C17H35COONa (C) là muối của axit stearic (tristearin), C15H31COONa (D) là muối của axit palmitic (tripalmitin), nên không đúng.

$n_{C_3{H}_5(OH{)}_3}=0,07$
$n_{C_{15}{H}_{31}COONa}=2,5e$; $n_{C_{17}{H}_{33}COONa}=1,75e$; $n_{C_{17}{H}_{35}COONa}=e$
$\to n_{NaOH}=2,5e+1,75e+e=0,07.3$
$\to e=0,04$
Quy đổi E thành
$C_3{H}_5(OH{)}_3(0,07)$, $HCOOH(0,21)$, $C{H}_2(2,5e.15+1,75e.17+17e=3,37)$, $H_2(-1,75e=-0,7)$ và $H_{2}O(-0,21)$
$\to m_E=59,36$ và $n_{O_2}=0,07.3,5+0,21.0,5+3,37.1,5-0,07.0,5=5,37$
$\to$ Đốt 47,488 gam E cần $n_{O_2}=\frac{5,37.47,488}{59,36}=4,296$

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Đúng — chất béo (C17H33COO)3C3H5 (triolein) chứa gốc axit không no, ở điều kiện thường ở trạng thái lỏng. (b) Sai — mật ong chứa fructozơ và cả glucozơ, nên fructozơ không phải monosaccarit duy nhất. (c) Sai — dầu mỡ bôi trơn xe máy có thành phần chính là các hiđrocacbon (dầu khoáng), không phải chất béo (este của glixerol). (d) Đúng — thành phần chính của giấy là xenlulozo. (e) Sai — amiloza có cấu trúc mạch không phân nhánh, chỉ amilopectin mới mạch phân nhánh. (f) Đúng — dầu chuối (hương liệu mùi chuối chín) chứa isoamyl axetat. Vậy có 3 phát biểu đúng (a, d, f), chọn A, khớp đáp án nguồn (74-A).

(C${}_{17}$H${}_{33}$COO)${}_3$C${}_3$H${}_5$ + 3NaOH → 3C${}_{17}$H${}_{33}$COONa + C${}_3$H${}_5$(OH)${}_3$

$n_{C_{17}{H}_{33}COONa}=n_{B{r}_2}=0,24$

m muối $=109,68\to n_{C_{17}{H}_{35}COONa}=0,12$

Tỉ lệ $C_{17}{H}_{35}COONa:C_{17}{H}_{33}COONa=1:2$

$\to$ X là $(C_{17}{H}_{35}COO)(C_{17}{H}_{33}COO{)}_2{C}_3{H}_5$

$\to M_X=886$

Chất béo là các triester (ester ba chức) của glycerol với các acid béo, gọi chung là các triglyceride.

nC${}_{17}$H${}_{33}$COONa : nC${}_{15}$H${}_{31}$COONa = 1 : 2
→ X là (C${}_{17}$H${}_{33}$COO)(C${}_{15}$H${}_{31}$COO)${}_2$C${}_3$H${}_5$
→ M${}_X$ = 832

(AI giải đề cho tôi)
Câu 54: Ở nhiệt độ thường, chất rắn là triglixerit no (tristearin) (C17H35COO)3C3H5. Các chất có gốc C17H33 (oleic, không no) và C17H31 (linoleic) là chất lỏng; C17H33COOH (axit oleic) cũng lỏng. Đáp án khớp với đáp án nguồn 54C.

(a) Đúng. (b) Đúng. (c) Đúng. (d) Sai, anilin không tan trong nước lạnh nên có phân lớp. (e) Sai, triolein là chất béo không no, dạng lỏng điều kiện thường. (f) Sai, tinh bột là chất rắn màu trắng vô định hình, không tan trong nước lạnh, tan một phần trong nước nóng.

n${}_{NaOH}$ = 0,75 → n${}_{O(X)}$ = 1,5. Bảo toàn O → n${}_{H_{2}O}$ = 13,2. m${}_X$ = m${}_C$ + m${}_H$ + m${}_O$ = 213,6. Các axit tự do có k = 1 và Y có k = 3 nên n${}_Y$ = (n${}_{C{O}_2}$ – n${}_{H_{2}O}$)/2 = 0,2. n${}_{NaOH}$ = 3n${}_Y$ + n${}_{Axit}$ → n${}_{Axit}$ = 0,15. X + NaOH → n${}_{C_3{H}_5(OH{)}_3}$ = n${}_Y$ = 0,2 và n${}_{H_{2}O}$ = n${}_{Axit}$ = 0,15. Bảo toàn khối lượng → m muối = 222,5 gam