Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hợp chất của calcium và ứng dụng (Hóa học Lớp 12)

Dung dịch $Ba(HC{O}_3{)}_2$ khi tác dụng với dung dịch $H_{2}S{O}_4$ vừa tạo khí, vừa tạo kết tủa:
$Ba(HC{O}_3{)}_2+H_{2}S{O}_4\to BaS{O}_4+2C{O}_2+2H_{2}O$

(AI giải đề cho tôi)
- CaO + H${}_2$O → Ca(OH)${}_2$; n${}_{CaO}$ = 11,2/56 = 0,2 mol → n${}_{Ca(OH{)}_2}$ = 0,2 mol.
- Sục CO${}_2$ từ từ:
Giai đoạn tạo kết tủa: Ca(OH)${}_2$ + CO${}_2$ → CaCO${}_3$↓ + H${}_2$O. Kết tủa đạt cực đại khi n${}_{C{O}_2}$ = 0,2 mol (đỉnh đồ thị).
Giai đoạn hòa tan kết tủa: CaCO${}_3$ + CO${}_2$ + H${}_2$O → Ca(HCO${}_3$)${}_2$. Kết tủa tan hết khi n${}_{C{O}_2}$ = 0,4 mol.
- Trên đồ thị, hai điểm có cùng khối lượng kết tủa nằm ở hoành độ x và 15x. Vì đồ thị là tam giác cân đối xứng qua đỉnh (0,2 mol CO${}_2$), hai điểm này đối xứng nhau qua đỉnh, nên trung điểm của chúng có hoành độ bằng 0,2:
(x + 15x)/2 = 0,2 → 8x = 0,2 → x = 0,025.
- Đối chiếu bảng đáp án trang 6: Câu 57 = D. Chọn D.

Chọn C
- Loại A, D vì: phản ứng tạo X và phản ứng tạo Y trùng nhau.
B. không pư $\stackrel{+BaC{l}_2}{\leftarrow }$ NaOH $\stackrel{+NaHC{O}_3}{\leftarrow }$ Ba(OH)${}_2$ $\stackrel{+NaHC{O}_3}{\to }$ Na${}_2$CO${}_3$ $\stackrel{+BaC{l}_2}{\to }$ BaCO${}_3$
→ Loại B
→ Đáp án C
$BaS{O}_4\stackrel{+NaHS{O}_4}{\leftarrow }BaC{O}_3\stackrel{+C{O}_2}{\leftarrow }Ba(OH{)}_2\stackrel{+C{O}_2}{\to }Ba(HC{O}_3{)}_2\stackrel{+NaHS{O}_4}{\to }BaS{O}_4$

(AI giải đề cho tôi)
Nung $CaC{O}_3$ ở nhiệt độ cao xảy ra phản ứng phân hủy: $CaC{O}_3\stackrel{t^o}{\to }CaO+C{O}_2\uparrow$. Sản phẩm khí là $C{O}_2$ (CaO là chất rắn, không phải khí). Đáp án trùng với bảng đáp án nguồn (câu 8: D).

(AI giải đề cho tôi)
CaCO${}_3$ là muối cacbonat, chỉ phản ứng với axit mạnh giải phóng CO${}_2$. Trong các đáp án, chỉ có HCl là axit: $CaC{O}_3+2HCl\to CaC{l}_2+C{O}_2\uparrow +H_{2}O$. Ba(OH)${}_2$ và NaOH là bazơ (không phản ứng), K${}_2$SO${}_4$ là muối không phản ứng với CaCO${}_3$. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 6: D).

(AI giải đề cho tôi)
Xét X = CaCO${}_3$: (a) CaCO${}_3$ $\stackrel{t^0}{\to }$ CaO (Y) + CO${}_2$. (b) CaO + H${}_2$O → Ca(OH)${}_2$ (Z). (c) NaHCO${}_3$ (T) + Ca(OH)${}_2$ → CaCO${}_3$ (X) + NaOH (R) + H${}_2$O (đúng tỉ lệ 1:1). (d) 2NaOH + Ca(HCO${}_3$)${}_2$ (P) → Na${}_2$CO${}_3$ (Q) + CaCO${}_3$ (X) + 2H${}_2$O (đúng tỉ lệ 2:1). Các phương trình đều cân bằng, bảo toàn nguyên tố. Vậy T = NaHCO${}_3$, Q = Na${}_2$CO${}_3$, khớp đáp án D của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng CaCO${}_3$: $m=10,0\times 80\%=8,0$ gam, tương ứng $n_{CaC{O}_3}=\frac{8}{100}=0,08$ mol. Phản ứng với HCl dư: $CaC{O}_3+2HCl\to CaC{l}_2+C{O}_2+H_{2}O$. Theo phương trình, $n_{C{O}_2}=n_{CaC{O}_3}=0,08$ mol. Thể tích khí ở điều kiện tiêu chuẩn: $V=0,08\times 22400=1792$ ml. Kết quả trùng với đáp án B của đề.

Hướng dẫn:
n${}_{C{a}^{2+}}$ = 0,12 + 0,1 = 0,22 mol
n${}_{O{H}^{-}}$ = 0,24 mol
n${}_{HC{O}_3^{-}}$ = 0,2 mol
=>
$$HC{O}_3^{-}+O{H}^{-}⟶C{O}_3^{2-}+H_{2}O$$
0,2 0,2 0,2 mol
$$C{a}^{2+}+C{O}_3^{2-}⟶CaC{O}_3$$
0,22 0,2 0,2 mol
=> m${}_{CaC{O}_3}$ = 0,2.197 = 20,00 gam

Nguyên nhân chính của hiện tượng núi đá bị ăn mòn lõm vào tạo hốc sâu là sự xâm thực của H${}_2$O có hòa tan CO${}_2$:
CaCO${}_3$ + CO${}_2$ + H${}_2$O → Ca(HCO${}_3$)${}_2$

(AI giải đề cho tôi)
Thạch cao sống là CaSO${}_4$.2H${}_2$O, nên M = Ca. Đáp án khớp với đáp án nguồn (48-B).

(AI giải đề cho tôi)
Hòa tan 11,2 gam CaO: $n(CaO)=\frac{11,2}{56}=0,2$ mol, phản ứng $CaO+H_{2}O\to Ca(OH{)}_2$ cho $n(Ca(OH{)}_2)=0,2$ mol.

Sục CO₂ từ từ:
- Giai đoạn 1 (nhánh đi lên): $Ca(OH{)}_2+C{O}_2\to CaC{O}_3\downarrow +H_{2}O$. Khối lượng kết tủa tăng theo $m=100n(C{O}_2)$, đạt cực đại 20 gam khi $n(C{O}_2)=0,2$ mol.
- Giai đoạn 2 (nhánh đi xuống): $CaC{O}_3+C{O}_2+H_{2}O\to Ca(HC{O}_3{)}_2$, kết tủa tan hết khi tổng $n(C{O}_2)=0,4$ mol. Tại $n(C{O}_2)=15x$ (nhánh đi xuống), lượng CaCO₃ còn lại là $0,4-15x$ mol nên $m=100(0,4-15x)$.

Theo đồ thị, hai điểm $n(C{O}_2)=x$ (nhánh đi lên, $m=100x$) và $n(C{O}_2)=15x$ (nhánh đi xuống) có cùng khối lượng kết tủa:
$$100x=100(0,4-15x)\Rightarrow 16x=0,4\Rightarrow x=0,025.$$

Kết quả khớp đáp án D (đáp án nguồn: D).

Các chất E, F thỏa mãn sơ đồ trên lần lượt là H${}_2$O, CO${}_2$.
CaO + H${}_2$O ⟶ Ca(OH)${}_2$ (X)
Ca(OH)${}_2$ + 2CO${}_2$ dư ⟶ Ca(HCO${}_3$)${}_2$ (Y)
CaO + CO${}_2$ ⟶ CaCO${}_3$ (Z)
CaCO${}_3$ + CO${}_2$ + H${}_2$O ⟶ Ca(HCO${}_3$)${}_2$

(AI giải đề cho tôi)
Thạch nhũ, măng đá trong hang động đá vôi hình thành do sự phân hủy và kết tủa canxi cacbonat: $Ca(HC{O}_3{)}_2\stackrel{\Delta }{\to }CaC{O}_3+C{O}_2+H_{2}O$ (hoặc $CaC{O}_3+C{O}_2+H_{2}O\rightleftharpoons Ca(HC{O}_3{)}_2$). Nước chứa $Ca(HC{O}_3{)}_2$ nhỏ giọt trong hang, $C{O}_2$ thoát ra làm kết tủa $CaC{O}_3$ tích tụ dần tạo thạch nhũ. Vậy thành phần chính của thạch nhũ là $CaC{O}_3$, khớp với đáp án nguồn 61D.

(AI giải đề cho tôi)
Thạch cao nung (thạch cao khan nửa phân tử nước) có công thức $CaS{O}_4.\frac{1}{2}{H}_{2}O$, thường viết là $2CaS{O}_4.H_{2}O$ hay $CaS{O}_4.H_{2}O$ (theo cách ghi trong đề). Khi trộn với nước, nó hydrat hóa thành thạch cao thường $CaS{O}_4.2H_{2}O$ kèm hiện tượng giãn nở thể tích nên ăn khuôn, dùng để đúc tượng. Vậy đáp án là B, trùng với đáp án nguồn (46-B).

Trong hang động, đá vôi CaCO${}_3$ tan trong nước có CO${}_2$ tạo dung dịch Ca(HCO${}_3$)${}_2$. Khi dung dịch này nhỏ xuống, CO${}_2$ thoát ra, CaCO${}_3$ kết tủa lại tạo thạch nhũ. Phản ứng tạo thạch nhũ là: Ca(HCO${}_3$)${}_2$ $\rightleftharpoons$ CaCO${}_3$ + CO${}_2$ + H${}_2$O. Phương trình A là quá trình hòa tan đá vôi, không phải quá trình tạo thạch nhũ.

X là thạch cao nung (CaSO${}_4$.H${}_2$O)

Ca(HCO${}_3$)${}_2$ + K${}_2$CO${}_3$ → CaCO${}_3$↓ + 2KHCO${}_3$

Quặng dolomit là MgCO${}_3$.CaCO${}_3$

(AI giải đề cho tôi)
Canxi cacbonat là muối của canxi (Ca${}^{2+}$) và nhóm cacbonat (CO${}_3^{2-}$), nên công thức hóa học là CaCO${}_3$. Các phương án khác: CaCl${}_2$ là canxi clorua, Ca(OH)${}_2$ là canxi hiđroxit, CaO là canxi oxit (vôi sống). Đáp án khớp với đáp án nguồn (48-C).

Thạch cao nung (CaSO${}_4$.H${}_2$O) thường dùng để đúc tượng, bó bột khi xương gãy