Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hợp chất của calcium và ứng dụng (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Quặng dolomit có thành phần chính là CaCO_3.MgCO_3 (muối kép canxi – magie cacbonat). Đáp án nguồn in đỏ là D, phù hợp kiến thức hoá học phổ thông.

(AI giải đề cho tôi)
X là muối cacbonat nhiệt phân: CaCO₃ → CaO + CO₂ (X₁ = CaO); CaO + H₂O → Ca(OH)₂ (X₂). Với Y = NaHCO₃: Ca(OH)₂ + NaHCO₃ → CaCO₃↓ + NaOH + H₂O (Y₁ = NaOH) và Ca(OH)₂ + 2NaHCO₃ → CaCO₃↓ + Na₂CO₃ + 2H₂O (Y₂ = Na₂CO₃). Cả hai phương trình đều cân bằng về nguyên tử và điện tích, khớp đúng tỉ lệ 1Y và 2Y. MgCO₃ cũng thỏa về dạng nhưng đáp án khớp theo key là CaCO₃; NaHSO₃/Na₂CO₃ không thỏa (Na₂CO₃ không tạo Y₁, Y₂ theo sơ đồ).

(AI giải đề cho tôi)
Đôlômit có công thức $CaMg(C{O}_3{)}_2$, có thể xem là hợp chất kép $CaC{O}_3\cdot MgC{O}_3$, nên chứa $CaC{O}_3$ trong thành phần hóa học. Các khoáng chất còn lại: canxit (calcite) mới là $CaC{O}_3$ còn cannalit là $Ca{B}_2(As{O}_4{)}_2$...; xiderit là $FeC{O}_3$; pirit là $Fe{S}_2$ — đều không chứa $CaC{O}_3$. Vậy đáp án là D, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
X = CaCO₃, Y = NaHCO₃ kiểm tra: (1) CaCO₃ → CaO + CO₂ (nhiệt phân); (2) CaO + H₂O → Ca(OH)₂; (3) Ca(OH)₂ + NaHCO₃ → CaCO₃↓ + NaOH + H₂O; (4) Ca(OH)₂ + 2NaHCO₃ → CaCO₃↓ + Na₂CO₃ + 2H₂O. Cả bốn phản ứng đều cân bằng, đúng tỉ lệ 1:1 và 1:2 như đề. Các phương án khác không thỏa: BaCO₃ với Na₂CO₃ không cho phản ứng (3),(4) theo tỉ lệ đó; NaHSO₃/NaHSO₄ không tạo CO₂ theo sơ đồ phù hợp.

(AI giải đề cho tôi)
Thạch nhũ (CaCO3) tạo thành do nước chứa Ca(HCO3)2 phân hủy khi chảy nhỏ xuống trong hang động: Ca(HCO3)2 → CaCO3 + CO2 + H2O. Phương trình này cân bằng đúng (Ca:1, C:1, H:2, O:6 mỗi vế). Các phương án A, B, C không mô tả quá trình tạo thạch nhũ trong hang động.

(AI giải đề cho tôi)
a) Sai. Quá trình tôi vôi là CaO + H2O → Ca(OH)2; phản ứng nhiệt phân CaCO3 xảy ra ở quá trình nung vôi, không phải tôi vôi. b) Đúng. Nung vôi thủ công bằng lò nung truyền thống thải CO2 và bụi, gây ô nhiễm môi trường. c) Sai. ΔrH°298 = [ΔfH°(CaO) + ΔfH°(CO2)] − ΔfH°(CaCO3) = (−634,9 + (−393,5)) − (−1207,6) = −1028,4 + 1207,6 = +179,2 kJ. Phản ứng thu nhiệt, giá trị là +179,2 kJ chứ không phải −179,2 kJ. d) Sai. CaCO3 không tan trong nước nên không dùng để xử lý ion Fe3+, Cu2+ trong nước thải; thường dùng Ca(OH)2 hoặc các bazơ khác để kết tủa ion kim loại nặng.
a) (AI giải đề cho tôi)
Tôi vôi là CaO + H2O → Ca(OH)2; nhiệt phân CaCO3 là quá trình nung vôi.
b) (AI giải đề cho tôi)
Nung vôi thủ công thải CO2 và bụi gây ô nhiễm môi trường.
c) (AI giải đề cho tôi)
ΔrH°298 = (−634,9 − 393,5) − (−1207,6) = +179,2 kJ (thu nhiệt), không phải −179,2 kJ.
d) (AI giải đề cho tôi)
CaCO3 không tan trong nước, không dùng để xử lý ion Fe3+, Cu2+ trong nước thải.

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng nhiệt phân MCO3 → MO + CO2 đều có ΔrH298 > 0 nên đều là phản ứng thu nhiệt. ΔH càng lớn, muối càng bền nhiệt, nhiệt độ bắt đầu phân hủy càng cao. Do đó thứ tự nhiệt độ phân hủy tương ứng: MgCO3: 542°C; CaCO3: 882°C; SrCO3: 1155°C; BaCO3: 1360°C.
a) Đúng: ΔH tăng từ 100,7 (MgCO3) đến 271,5 kJ (BaCO3) nên độ bền nhiệt tăng dần từ MgCO3 đến BaCO3.
b) Sai: các ΔrH298 đều dương, phản ứng thu nhiệt chứ không tỏa nhiệt.
c) Đúng: BaCO3 có ΔH lớn nhất nên có nhiệt độ phân hủy cao nhất, 1360°C.
d) Sai: ở 880°C, MgCO3 bị phân hủy (542°C < 880°C) tạo MgO, nhưng SrCO3 chưa phân hủy vì cần 1155°C > 880°C, nên rắn thu được gồm MgO và SrCO3, không có SrO.
a) (AI giải đề cho tôi)
ΔrH298 tăng dần từ MgCO3 (100,7 kJ) đến BaCO3 (271,5 kJ) nên độ bền nhiệt tăng dần từ MgCO3 đến BaCO3.
b) (AI giải đề cho tôi)
Các ΔrH298 đều dương (>0) nên các phản ứng nhiệt phân đều thu nhiệt, không phải tỏa nhiệt.
c) (AI giải đề cho tôi)
BaCO3 có ΔH lớn nhất nên bền nhiệt nhất, nhiệt độ bắt đầu phân hủy cao nhất là 1360°C.
d) (AI giải đề cho tôi)
Ở 880°C, MgCO3 phân hủy (542°C) tạo MgO nhưng SrCO3 chưa phân hủy vì cần 1155°C, nên thu được MgO và SrCO3, không có SrO.

(AI giải đề cho tôi)
Nung CaCO3 ở ~1000°C xảy ra phản ứng phân hủy: CaCO3 → CaO + CO2. Chất rắn E là CaO (vôi sống), được dùng để khử chua đất trong nông nghiệp. CO2 là chất khí, không phải chất rắn; CaC2 và Ca không tạo thành trong phản ứng này. Đáp án khớp với đáp án nguồn (2-A).

(AI giải đề cho tôi)
Muối tan trong nước và bị phân hủy khi đun nóng là muối hiđrocacbonat. CaCO3 không tan trong nước; CaCl2 và CaSO4 tan nhưng bền nhiệt, không bị phân hủy khi đun nóng. Ca(HCO3)2 tồn tại trong dung dịch và bị phân hủy khi đun nóng: Ca(HCO3)2 → CaCO3↓ + CO2↑ + H2O. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn (14 - B).

(AI giải đề cho tôi)
Muối axit $Ca(HC{O}_3{)}_2$ chỉ tồn tại trong dung dịch; khi đun nóng bị phân hủy: $Ca(HC{O}_3{)}_2\stackrel{t^o}{\to }CaC{O}_3\downarrow +C{O}_2\uparrow +H_{2}O$. Các muối $Ca(N{O}_3{)}_2$, $CaC{l}_2$, $CaS{O}_4$ đều tồn tại được ở dạng rắn. Đáp án B, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 8: Trong cơ thể người, khoảng 99% lượng calcium tập trung ở xương và răng, phần còn lại nằm trong máu và dịch tế bào. Do đó đáp án là A (xương, răng).

HD:
Khối lượng vôi tôi để cải tạo một đầm nuôi tôm rộng 3 000 m² với hàm lượng 8 kg/100 m² là: 3000/100 (phần kết quả bị cắt cụt ở lề phải trang gốc)

Lời giải:
mCaCO${}_3$=1000.92\%=920(g)⇒nCaCO${}_3$=9,2(mol)
PTHH:CaCO${}_3$ → CaO+CO${}_2$
⇒nCaO=9,2(mol)⇒mCaO=9,2.56=515,2(g)
→mCaO.thực tế=515,2.95\%=489,44(g)
Đáp án: 0489(g)

(AI giải đề cho tôi)
Sơ đồ: B3 dùng làm chất cản quang trong y tế nên B3 là BaSO4. B2 + Na2SO4 → BaSO4 nên B2 là BaCl2; B1 + HCl → BaCl2 nên B1 là BaO. X phân hủy cho A1 và B1 (BaO) nên X là BaCO3, A1 là CO2. A1 + Ca(OH)2 → A2↓ nên A2 là CaCO3; A2 ở 900°C → A3 là CaO; A3 + HCl → A4 là CaCl2. Xét các phát biểu: (a) X là barium carbonate (BaCO3) – đúng. (b) A2 là CaCO3, thành phần chính của núi đá vôi, rạn san hô – đúng. (c) A1 là CO2, cùng methane là khí gây hiệu ứng nhà kính – đúng. (d) CaO và BaO tác dụng mạnh với nước tạo Ca(OH)2, Ba(OH)2 làm dung dịch có tính kiềm – đúng. (e) CaCl2 + Na2CO3 → CaCO3↓ + 2NaCl, điều chế trực tiếp A2 từ A4 – đúng. (g) CO2 + CaO → CaCO3 (điều kiện thích hợp) – đúng. Cả 6 phát biểu đều đúng, đáp án D (khớp đáp án nguồn 18-D).

Chất B${}_3$ được dùng làm chất cản quang trong y tế nên B${}_3$ là BaSO${}_4$.
Từ đó dự đoán các chất còn lại:
X: BaCO${}_3$; A${}_1$: CO${}_2$; A${}_2$: CaCO${}_3$; A${}_3$: CaO; A${}_4$: CaCl${}_2$; B${}_1$: BaO; B${}_2$: BaCl${}_2$
(a) Chất X là barium carbonate. (đúng)
(b) Chất A${}_2$ là thành phần chính của núi đá vôi, các rặng san hô. (đúng)
(c) Chất A${}_1$ và khí methane là các nguyên nhân chủ yếu gây hiệu ứng nhà kính. (đúng)
(d) Các chất A${}_3$ và B${}_1$ tác dụng mạnh với nước tạo dung dịch có tính kiềm. (đúng)
CaO + H${}_2$O → Ca(OH)${}_2$; BaO + H${}_2$O → Ba(OH)${}_2$
(e) Từ A${}_4$ có thể điều chế trực tiếp A${}_2$ bằng một phản ứng hóa học. (đúng)
CaCl${}_2$ + Na${}_2$CO${}_3$ → CaCO${}_3$ + 2NaCl
(g) A${}_1$ tác dụng với A${}_3$ ở điều kiện thích hợp tạo A${}_2$. (đúng)
CO${}_2$ + CaO → CaCO${}_3$
⇒ 6 phát biểu đúng.

(AI giải đề cho tôi)
Bón vôi (CaO) vào đất có tác dụng trung hòa độ chua: CaO + H2O → Ca(OH)2, sau đó Ca(OH)2 trung hòa các acid trong đất, làm giảm độ acid (tăng pH). Đất ít chua giúp cây hấp thụ dinh dưỡng (bao gồm các ion từ phân đạm như ammonium nitrate, ammophos) tốt hơn. Các phương án B, C, D đều sai: CaO không làm tăng độ chua, không nhằm mục đích chính là tăng nhiệt độ đất, và việc giải phóng ammonia từ phân bón sẽ làm mất đạm (gây thất thoát nitơ), không phải mục đích bón vôi. Đáp án khớp với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Trong cơ thể người, khoảng 99% lượng calcium tập trung ở xương và răng (dạng hợp chất với phosphate), phần còn lại nằm trong máu và mô mềm. Do đó đáp án đúng là A, trùng với đáp án nguồn (8 - A).

(AI giải đề cho tôi)
$n_{C{O}_2}=2,24/22,4=0,1$ mol. Ca(OH)${}_2$ dư nên chỉ xảy ra: $C{O}_2+Ca(OH{)}_2\to CaC{O}_3\downarrow +H_{2}O$. $n_{CaC{O}_3}=0,1$ mol, $m=0,1\times 100=10,00$ g. Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
CaSO4.2H2O trong tự nhiên là thạch cao sống (khan là CaSO4, nung là (CaSO4)2.H2O).

(AI giải đề cho tôi)
Ba(HCO3)2 phản ứng với cả 4 dung dịch: HNO3 (tạo CO2), Na2SO4 (tạo BaSO4 kết tủa), Ba(OH)2 (tạo BaCO3 kết tủa), NaHSO4 (tạo BaSO4 và CO2). Vậy có 4 trường hợp, chọn B.