Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hợp chất của kim loại kiềm (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Natri clorua (muối ăn) gồm ion Na⁺ và Cl⁻, công thức hóa học là NaCl. NaNO₃ là natri nitrat, KNO₃ là kali nitrat, KCl là kali clorua.

(AI giải đề cho tôi)
Sodium chloride (muối ăn) là hợp chất ion gồm cation Na+ và anion Cl-, công thức hóa học là NaCl. NaOH là sodium hydroxide, NaClO là sodium hypochlorite, KCl là potassium chloride.

(AI giải đề cho tôi)
Sodium chloride (muối ăn) là hợp chất ion giữa Na⁺ và Cl⁻, công thức hóa học là NaCl. NaOH là sodium hydroxide, NaClO là sodium hypochlorite, KCl là potassium chloride.

(AI giải đề cho tôi)
Sơ đồ: NaCl → A → Na2CO3 → B → NaCl. Bước NaCl → A: điện phân dung dịch NaCl tạo NaOH, vậy A = NaOH. Bước NaOH → Na2CO3: $2NaOH+C{O}_2\to N{a}_{2}C{O}_3+H_{2}O$ (hợp lệ). Bước Na2CO3 → B: $N{a}_{2}C{O}_3+H_{2}S{O}_4\to N{a}_{2}S{O}_4+C{O}_2+H_{2}O$, vậy B = Na2SO4. Bước Na2SO4 → NaCl: $N{a}_{2}S{O}_4+BaC{l}_2\to BaS{O}_4\downarrow +2NaCl$ (hợp lệ). Kiểm tra các phương án: A sai vì Na2O không tạo được từ Na2CO3 theo sơ đồ này; B sai vì Na2SO4 không chuyển trực tiếp thành Na2CO3; C sai vì NaNO3 không điều chế được NaCl dễ dàng (muối bền, không có phản ứng tạo NaCl thuận tiện). Vậy A = NaOH và B = Na2SO4, khớp đáp án D của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Natri hidrocacbonat gồm ion Na${}^{+}$ và ion hidrocacbonat HCO${}_3^{-}$, nên công thức hóa học là NaHCO${}_3$ (baking soda, dùng trung hòa axit dư trong dạ dày: NaHCO${}_3$ + HCl → NaCl + H${}_2$O + CO${}_2$). Các phương án A, C chứa kali (K), phương án B là natri cacbonat Na${}_2$CO${}_3$. Đáp án khớp với bảng đáp án chính thức (Câu 49: D).

Dùng dung dịch BaCl${}_2$ ở nhiệt độ thường để nhận biết: Chỉ Na${}_2$CO${}_3$ tạo kết tủa, NaHCO${}_3$ không phản ứng
Na${}_2$CO${}_3$ + BaCl${}_2$ → BaCO${}_3$ + 2NaCl

n${}_{NaHC{O}_3}$ = 0,6; n${}_{BaC{l}_2}$ = 0,3
Quy đổi hỗn hợp ban đầu thành Na (a), Ba (b), O (c)
→ 23a + 137b + 16c = 14,6 (1)
n${}_{H_2}$ = 0,05, bảo toàn electron:
a + 2b = 2c + 0,05.2 (2)
Sau khi tạo kết tủa lớn nhất thì dung dịch còn lại Na${}^{+}$ (a + 0,6), Cl${}^{-}$ (0,6) → Phải có thêm ion âm để bảo toàn điện tích.
TH1: Có thêm CO${}_3^{2-}$ (0,5a)
→ n${}_{BaC{O}_3}$ = b + 0,3 = 0,6 – 0,5a (3)
(1)(2)(3) → Vô nghiệm
TH2: Có thêm HCO${}_3^{-}$ (a)
→ n${}_{BaC{O}_3}$ = b + 0,3 = 0,6 – a (4)
(1)(2)(4) → a = 0,25; b = 0,05; c = 0,125
→ n${}_{BaC{O}_3}$ = b + 0,3 = 0,35
→ m${}_{BaC{O}_3}$ = 68,95 gam

Phương pháp Solvay dùng để điều chế soda Na${}_2$CO${}_3$. Trong quá trình này có tạo sản phẩm phụ CaCl${}_2$.
→ Đáp án A. Na${}_2$CO${}_3$ và CaCl${}_2$.

NaHCO${}_3$ là sodium hydrogen carbonate, còn gọi là baking soda.
a) Đúng. Ở nhiệt độ cao, NaHCO${}_3$ bị phân hủy tạo CO${}_2$: 2NaHCO${}_3$ → Na${}_2$CO${}_3$ + CO${}_2$ + H${}_2$O. Khí CO${}_2$ sinh ra giúp làm giảm sự tiếp xúc của chất cháy với O${}_2$, nên NaHCO${}_3$ được dùng trong bình chữa cháy dạng bột.
b) Sai. NaHCO${}_3$ làm thuốc kháng acid là do ion HCO${}_3^{-}$ có khả năng trung hòa acid: HCO${}_3^{-}$ + H${}^{+}$ → CO${}_2$ + H${}_2$O. Không phải do ion Na${}^{+}$ thủy phân tạo môi trường kiềm.
c) Sai. Bột nở chứa NaHCO${}_3$ và chất có tính acid như Ca(H${}_2$PO${}_4$)${}_2$. Khi thêm nước, acid phản ứng với HCO${}_3^{-}$ tạo CO${}_2$. Khí CO${}_2$ làm bánh nở, chứ không phải do tạo môi trường acid để thủy phân tinh bột làm tinh bột trưởng ra.
d) Đúng. NaHCO${}_3$ có tính base yếu, có thể trung hòa hoặc làm giảm các acid bám trên răng, nên được dùng trong kem đánh răng.
→ Câu 4: ĐSSĐ
a) Ở nhiệt độ cao, NaHCO${}_3$ bị phân hủy tạo CO${}_2$:
2NaHCO${}_3$ → Na${}_2$CO${}_3$ + CO${}_2$ + H${}_2$O
Khí CO${}_2$ sinh ra giúp làm giảm sự tiếp xúc của chất cháy với O${}_2$, nên NaHCO${}_3$ được dùng trong bình chữa cháy dạng bột.
b) NaHCO${}_3$ làm thuốc kháng acid là do ion HCO${}_3^{-}$ có khả năng trung hòa acid:
HCO${}_3^{-}$ + H${}^{+}$ → CO${}_2$ + H${}_2$O
Không phải do ion Na${}^{+}$ thủy phân tạo môi trường kiềm.
c) Bột nở chứa NaHCO${}_3$ và chất có tính acid như Ca(H${}_2$PO${}_4$)${}_2$. Khi thêm nước, acid phản ứng với HCO${}_3^{-}$ tạo CO${}_2$. Khí CO${}_2$ làm bánh nở, chứ không phải do tạo môi trường acid để thủy phân tinh bột làm tinh bột trưởng ra.
d) NaHCO${}_3$ có tính base yếu, có thể trung hòa hoặc làm giảm các acid bám trên răng, nên được dùng trong kem đánh răng.

NaHCO${}_3$ và MgCO${}_3$ cùng M nên X gồm NaHCO${}_3$ (x mol) và KHCO${}_3$ (y mol)
→ 84x + 100y = 14,52 và x + y = 0,15 → x = 0,03 và y = 0,12 → KCl 0,12 mol → m = 8,94

Ta có: $\mathrm{NaCl}⟶\mathrm{NaOH}$

Khối lượng NaCl cần sử dụng là: $\frac{2,0\text{taˆˊn}}{40\mathrm{gam}\cdot \mathrm{mo}{\mathrm{l}}^{-1}}\times 58,5\mathrm{gam}\cdot \mathrm{mo}{\mathrm{l}}^{-1}\times \frac{1}{46,28\%}\approx 6,3\text{taˆˊn}$

(AI giải đề cho tôi)
Cả KHCO3 và Na2CO3 khi tác dụng với Ca(OH)2 dư đều tạo kết tủa CaCO3 theo tỉ lệ 1:1 về số mol nguyên tử C: KHCO3 + Ca(OH)2 → CaCO3 + KOH + H2O; Na2CO3 + Ca(OH)2 → CaCO3 + 2NaOH. Vậy phần 1 (m gam) có tổng số mol các muối cacbonat/cacbonat hiđro = 0,12 mol. Phần 2 khối lượng 2m gam nên chứa 0,24 mol tổng muối. Khi tác dụng với HCl dư, mỗi mol muối giải phóng 1 mol CO2: HCO3^- + H+ → CO2 + H2O; CO3^2- + 2H+ → CO2 + H2O. Suy ra nCO2 = 0,24 mol, V = 0,24 × 22,4 = 5,376 lít. Khớp với đáp án nguồn D.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Đúng. KHSO_4 là muối axit có tính axit, tác dụng với NaHCO_3 giải phóng CO_2 (khí không màu): $KHS{O}_4+NaHC{O}_3\to KNaS{O}_4+H_{2}O+C{O}_2\uparrow$. (b) Sai. Ở nhiệt độ thường, Al bị thụ động hóa trong HNO_3 đặc nguội nên thanh Al không tan. (c) Đúng. Hợp kim Na – K (lỏng ở nhiệt độ thường) được dùng làm chất trao đổi nhiệt trong lò phản ứng hạt nhân. (d) Sai. Nước cứng gây lãng phí xà phòng, đóng cặn trong nồi hơi, đường ống... nhưng không gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe con người và không gây ô nhiễm môi trường. (e) Sai. Điện phân dung dịch NaCl thu được NaOH, H_2 và Cl_2, không thu được Na; muốn điều chế Na phải điện phân nóng chảy NaCl. Vậy có 2 phát biểu đúng là (a) và (c).

Ghi chú nguồn: đề ghi 'Na${}_2$O ... thu được dung dịch KOH' — lỗi đánh máy của đề gốc (KOH thay vì NaOH), giữ nguyên theo nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Trong công nghiệp, NaOH được điều chế bằng cách điện phân dung dịch NaCl (nước muối bão hòa) có màng ngăn: tại catot $2H_{2}O+2e\to H_2+2O{H}^{-}$, tạo NaOH trong vùng catot; tại anot $2C{l}^{-}\to C{l}_2+2e$. Phương trình tổng quát: $2NaCl+2H_{2}O\stackrel{\text{điện phaˆn}}{\to }2NaOH+H_2+C{l}_2$. Các muối khác (Na${}_2$SO${}_4$, NaNO${}_3$, Na${}_2$CO${}_3$) điện phân chỉ sinh H${}_2$ ở catot mà không tạo NaOH với hiệu suất công nghiệp như NaCl. Đáp án khớp với đáp án nguồn (2D).

Chọn C.
- Khi cho dung dịch Z tác dụng với dung dịch chứa 0,06 mol KHSO${}_4$ và 0,09 mol HCl thì :

$$n_{C{O}_3^{2-}(trongZ)}=n_{HCl}+n_{KHS{O}_4}-n_{C{O}_2}=0,09mol$$

- Khi cho dung dịch T tác dụng với Ba(OH)_2 ta được :

$$n_{BaS{O}_4}=n_{NaHS{O}_4}=0,06mol\Rightarrow n_{BaC{O}_3}=\frac{m_{\downarrow }-233n_{BaS{O}_4}}{197}=0,18mol$$

, vậy trong T chứa 0,18 mol HCO_3^-

$$-\stackrel{BT:C}{\to }{n}_{HC{O}_3^{-}(trongZ)}=n_{BaC{O}_3}+n_{C{O}_2}-n_{C{O}_3^{2-}}=0,15mol$$

- Vậy trong Z chứa 0,15 mol HCO_3^- và 0,09 mol CO_3^{2-}

- Giả sử X là muối NaHCO_3, gọi muối của Y là A_2(CO_3)_n ta có :

$$n_{A_2(C{O}_3{)}_n}=\frac{n_{C{O}_3^{2-}}}{n}=\frac{0,15}{n}\to M_{A_2(C{O}_3{)}_n}=\frac{m_{muoi}-84n_{NaHC{O}_3}}{n_{A_2(C{O}_3{)}_n}}=\frac{8,64n}{0,09}-n\stackrel{=}{\to }1\to M_{A_{2}C{O}_3}=96$$

$$\Rightarrow M_A=\frac{M_{A_{2}C{O}_3}-M_{C{O}_3^{2-}}}{2}=18(N{H}_4^{+})$$

. Vậy muối X là NaHCO_3 và Y là (NH_4)_2CO_3.

- Không xét tiếp các trường hợp còn lại vì trường hợp trên đã thỏa mãn.

A. Đúng, NaHCO_3 (X) là muối natri hidrocacbonat chiếm 59,32% về khối lượng hỗn hợp.

B. Đúng, (X) NaHCO_3 và (Y) (NH_4)_2CO_3 đều có tính lưỡng tính.

C. Sai, (Y) $(N{H}_4{)}_{2}C{O}_3$ là muối amoni cacbonat chiếm 40,67% về khối lượng hỗn hợp.

D. Đúng (X) $NaHC{O}_3$ và (Y) $(N{H}_4{)}_{2}C{O}_3$ đều bị phân hủy bởi nhiệt.

(AI giải đề cho tôi)
K2O + H2O → 2KOH. n(K2O) = 9,4/94 = 0,1 mol → n(KOH) = 0,2 mol → m(KOH) = 0,2 × 56 = 11,2 gam. Khối lượng dung dịch = 9,4 + 70,6 = 80 gam (nước dư, phản ứng hoàn toàn). Nồng độ phần trăm: a = (11,2/80) × 100 = 14. Đáp án B, khớp bảng đáp án nguồn (Mã đề 301, Câu 55: B, trang 12).

Hướng dẫn giải:

$n_{BaC{l}_2}=n_{BaC{O}_3}=0,2$ (mol)

Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng: $m_{hh}+m_{BaC{l}_2}=m_{k\acute{\hat{e}}ttuả}+m$

$\Rightarrow m=24,4+0,2\cdot 208-39,4=26,6$ gam

* Đáp án C

(AI giải đề cho tôi)
Trong 100 ml dung dịch X: n(Na2CO3) = 0,15 mol; n(KHCO3) = 0,1 mol. Nhỏ từ từ HCl 0,2 mol vào, H+ ưu tiên phản ứng với CO3^2- trước: CO3^2- + H+ → HCO3^- (cần 0,15 mol H+, sinh thêm 0,15 mol HCO3^-). HCl còn dư 0,05 mol phản ứng: HCO3^- + H+ → CO2 + H2O, sinh ra 0,05 mol CO2. V = 0,05 × 22,4 = 1,12 lít (đkc). Vậy đáp án C.