Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chromium và hợp chất (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Chromium có cấu hình electron [Ar]3d^5 4s^1, các trạng thái oxi hoá thường gặp trong hợp chất là +2 (CrO, CrCl_2), +3 (Cr_2O_3, CrCl_3 - bền nhất) và +6 (CrO_3, K_2Cr_2O_7, CrO_4^{2-}). Đáp án của đề (trang 83: 12 - A) và lời giải (trang 85, phương án A được gạch chân) xác nhận đáp án A: +3, +6.

(AI giải đề cho tôi)
Ion $C{r}_2{O}_7^{2-}$ trong dung dịch K${}_2$Cr${}_2$O${}_7$ có màu da cam (khác với ion $Cr{O}_4^{2-}$ màu vàng). Vậy đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng phương trình: A, B, C đều cân bằng và đúng về hóa học (Mg, Al(OH)₃, Fe₂O₃ tác dụng với axit). D sai vì Cr tác dụng với HCl (axit không có tính oxi hóa) chỉ tạo muối Cr(II): Cr + 2HCl → CrCl₂ + H₂↑, không tạo CrCl₃. Phương trình D sai.

(AI giải đề cho tôi)
CrO3 (crom (VI) oxit) là chất rắn có màu đỏ thẫm. Vậy đáp án B.

(AI giải đề cho tôi) Cr tác dụng với Cl₂ tạo CrCl₃ (A đúng); với S tạo Cr₂S₃ (B đúng); Cr đứng trước H trong dãy hoạt động nên tác dụng với HCl tạo CrCl₃ và H₂ (C đúng). Nitơ hóa trị III nên hợp chất của Cr(III) với N phải là CrN (Cr³⁺, N³⁻), không tồn tại Cr₃N₂ (sai hóa trị N là II). Vậy phản ứng D không đúng.

(AI giải đề cho tôi)
NaOH đủ để kết tủa toàn bộ Cr${}^{2+}$: CrCl${}_2$ + 2NaOH → Cr(OH)${}_2$↓ + 2NaCl, tạo 0,01 mol Cr(OH)${}_2$. Khi để trong không khí, Cr(OH)${}_2$ bị oxi hóa: 4Cr(OH)${}_2$ + O${}_2$ + 2H${}_2$O → 4Cr(OH)${}_3$, số mol kết tủa không đổi (0,01 mol Cr(OH)${}_3$). Khối lượng kết tủa cuối cùng: $m=0,01\times 103=1,03$ gam. Đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Cr³⁺ với NaOH dư tạo CrO₄²⁻? Thực tế Cr(OH)₃ tan trong NaOH dư tạo CrO₂⁻ (xanh lục); khi thêm Cl₂ dư, Cr³⁺ bị oxi hóa lên Cr(VI): $2C{r}^{3+}+3C{l}_2+16O{H}^{-}\to 2Cr{O}_4^{2-}+6C{l}^{-}+8H_{2}O$, ion CrO₄²⁻ cho dung dịch màu vàng. Fe³⁺, Fe²⁺, Al³⁺ không tạo dung dịch màu vàng (Fe(OH)₃ kết tủa nâu đỏ, Al(OH)₃ trắng tan trong NaOH dư). Vậy mẫu thử chứa Cr³⁺.

(AI giải đề cho tôi)
Xét kết tủa tạo thành khi mỗi muối tác dụng với NaOH: MgSO₄ cho Mg(OH)₂ kết tủa màu trắng; FeCl₃ cho Fe(OH)₃ kết tủa màu nâu đỏ; FeSO₄ cho Fe(OH)₂ kết tủa màu trắng xanh (dần hóa nâu đỏ trong không khí); CrCl₃ cho Cr(OH)₃ kết tủa màu xám xanh. Vậy muối X cho kết tủa màu xám là CrCl₃: CrCl₃ + 3NaOH → Cr(OH)₃↓ + 3NaCl. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
X là CrO${}_3$: oxit axit, tính oxi hóa mạnh, bốc cháy khi tiếp xúc S, P, NH${}_3$, màu đỏ thẫm. Với NaOH dư: CrO${}_3$ + 2NaOH → Na${}_2$CrO${}_4$ (Y, dung dịch màu vàng do ion CrO${}_4^{2-}$). Thêm H${}_2$SO${}_4$ dư: 2CrO${}_4^{2-}$ + 2H${}^{+}$ → Cr${}_2$O${}_7^{2-}$ + H${}_2$O, nên Z chứa Cr${}_2$O${}_7^{2-}$ màu da cam. Vậy A, C, D đúng; B sai vì X màu đỏ thẫm chứ không phải lục thẫm (lục thẫm là Cr${}_2$O${}_3$).

(AI giải đề cho tôi) Cr³⁺ + e⁻ → Cr²⁺ nên số mol e⁻ cần = 0,03 mol. Zn → Zn²⁺ + 2e⁻ nên n(Zn) = 0,03/2 = 0,015 mol ⇒ m(Zn) = 0,015 × 65 = 0,975 gam.

(AI giải đề cho tôi)
A đúng: Fe${}^{2+}$ khử MnO${}_4^{-}$ trong môi trường H${}_2$SO${}_4$ (MnO${}_4^{-}$ + 5Fe${}^{2+}$ + 8H${}^{+}$ → Mn${}^{2+}$ + 5Fe${}^{3+}$ + 4H${}_2$O) nên màu tím KMnO${}_4$ nhạt đi. B đúng: H${}_2$S khử Fe${}^{3+}$: 2FeCl${}_3$ + H${}_2$S → 2FeCl${}_2$ + 2HCl + S↓ (kết tủa vàng). C đúng: phản ứng nhiệt nhôm Cr${}_2$O${}_3$ + 2Al → Al${}_2$O${}_3$ + 2Cr điều chế Cr ở nhiệt độ cao. D sai: Cr tan trong dung dịch HCl (không phải chất oxi hóa mạnh) chỉ tạo muối Cr(II): Cr + 2HCl → CrCl${}_2$ + H${}_2$, không tạo CrCl${}_3$. Vậy phát biểu sai là D.

(AI giải đề cho tôi)
Dung dịch $K_{2}C{r}_2{O}_7$ có màu da cam. $Cr{O}_3$ là chất rắn (dung dịch cũng da cam nhưng đây là chất rắn), $KCr{O}_2$ không màu, $K_{2}Cr{O}_4$ màu vàng. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Crom có cấu hình electron $[Ar]3d^{5}4s^1$, các số oxi hoá phổ biến trong hợp chất là +2 (CrO, CrCl₂), +3 (Cr₂O₃, CrCl₃) và +6 (CrO₃, K₂Cr₂O₇, K₂CrO₄). Vậy đáp án A đúng, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
NaOH dư tác dụng với K${}_2$Cr${}_2$O${}_7$: ${\mathrm{K}}_2\mathrm{C}{\mathrm{r}}_2{\mathrm{O}}_7+2NaOH\to {\mathrm{K}}_2\mathrm{Cr}{\mathrm{O}}_4+\mathrm{N}{\mathrm{a}}_2\mathrm{Cr}{\mathrm{O}}_4+{\mathrm{H}}_2\mathrm{O}$. Ion $\mathrm{C}{\mathrm{r}}_2{\mathrm{O}}_7^{2-}$ (màu da cam) chuyển thành ion $\mathrm{Cr}{\mathrm{O}}_4^{2-}$ (màu vàng) trong môi trường kiềm. Vậy dung dịch thu được có màu vàng, khớp đáp án C (đáp án nguồn: C).

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (a) Sai — Cr(OH)₃ là hidroxit lưỡng tính và có tính khử, nhưng kim loại Cr không có tính lưỡng tính (Cr chỉ thể hiện tính khử, không tan trong dung dịch kiềm như Al). (b) Sai — CrO₃ là oxit axit mạnh, chỉ tan trong nước và dung dịch kiềm (NaOH), không tan trong dung dịch H₂SO₄ loãng. (c) Đúng — Cr₂O₃ là oxit lưỡng tính: tan trong H₂SO₄ loãng tạo muối Cr³⁺ và tan trong NaOH loãng tạo muối cromit (NaCrO₂). (d) Đúng — CrO₃ và K₂Cr₂O₇ đều chứa Cr(+6) nên có tính oxi hoá mạnh. (e) Đúng — Cr bền trong không khí nhờ lớp màng oxit Cr₂O₃ mỏng bảo vệ bề mặt. (g) Đúng — CrO₃ (oxit crom VI) là chất rắn màu đỏ thẫm ở điều kiện thường. Vậy có 4 phát biểu đúng (c, d, e, g), khớp đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu:
1. Đúng. $E_{Z{n}^{2+}/Zn}^0=-0,76V<E_{C{r}^{3+}/C{r}^{2+}}^0=-0,41V$ nên Zn khử được Cr${}^{3+}$ thành Cr${}^{2+}$ trong môi trường axit.
2. Sai. Nhỏ NaOH vào Na${}_2$Cr${}_2$O${}_7$ (màu cam): $C{r}_2{O}_7^{2-}+2O{H}^{-}\to 2Cr{O}_4^{2-}+H_{2}O$, dung dịch chuyển từ màu cam sang màu vàng (CrO${}_4^{2-}$ màu vàng), không phải từ vàng sang cam.
3. Đúng. CrO${}_3$ là chất oxi hóa rất mạnh, P, S, C tự bốc cháy khi tiếp xúc với CrO${}_3$.
4. Sai. Trong môi trường kiềm, oxi hóa Cr${}^{3+}$ bằng Br${}_2$ thu được CrO${}_4^{2-}$ (màu vàng), không phải Cr${}_2$O${}_7^{2-}$: $2C{r}^{3+}+3B{r}_2+16O{H}^{-}\to 2Cr{O}_4^{2-}+6B{r}^{-}+8H_{2}O$.
5. Đúng. $B{a}^{2+}+Cr{O}_4^{2-}\to BaCr{O}_4\downarrow$ kết tủa màu vàng.
6. Sai. Cr${}_2$O${}_3$ lưỡng tính nhưng không tan dễ dàng trong axit hay kiềm ở mọi nhiệt độ; phản ứng chỉ xảy ra khi nung nóng hoặc với axit/kiềm đậm đặc ở điều kiện thích hợp.
7. Đúng. Crom là kim loại chuyển tiếp, nhóm VIB, chu kì 4, Z = 24.
8. Đúng. Crom là kim loại cứng nhất (độ cứng khoảng 9 theo thang Mohs), có thể cắt được thủy tinh.
9. Đúng. Crom có tính khử mạnh hơn sắt (E${}_{C{r}^{3+}/Cr}^0=-0,74V<E_{F{e}^{2+}/Fe}^0=-0,44V$).
Vậy có 6 phát biểu đúng (1, 3, 5, 7, 8, 9).

(AI giải đề cho tôi)
Oxit axit là oxit của phi kim hoặc kim loại ở số oxi hóa cao tương ứng với axit. CrO${}_3$ (Cr +6) là anhiđrit của axit H${}_2$CrO${}_4$ (hoặc H${}_2$Cr${}_2$O${}_7$), phản ứng: CrO${}_3$ + H${}_2$O → H${}_2$CrO${}_4$. FeO (Fe +2) và Fe${}_2$O${}_3$ (Fe +3) là oxit bazơ; Cr${}_2$O${}_3$ (Cr +3) là oxit lưỡng tính. Vậy đáp án là C, trùng với đáp án tham khảo (Câu 9: C).

(AI giải đề cho tôi)
Xét khả năng tan trong dung dịch NaOH: CrO${}_3$ là oxit axit tan: $Cr{O}_3+2NaOH\to N{a}_{2}Cr{O}_4+H_{2}O$. Al${}_2$O${}_3$ là oxit lưỡng tính tan: $A{l}_2{O}_3+2NaOH\to 2NaAl{O}_2+H_{2}O$. Cr(OH)${}_3$ là hiđroxit lưỡng tính tan: $Cr(OH{)}_3+NaOH\to NaCr{O}_2+2H_{2}O$. Fe và Cr là kim loại không tan trong dung dịch NaOH. Vậy có 3 chất tan được, đáp án D (khớp với đáp án nguồn).

(AI giải đề cho tôi)
Oxit axit của crom là oxit ở số oxi hóa cao (+6): CrO${}_3$ (anhiđrit của axit H${}_2$CrO${}_4$). CrO (+2) và Cr${}_2$O${}_3$ (+3) là oxit bazơ/tính lưỡng tính, còn K${}_2$CrO${}_4$ là muối chứ không phải oxit. Đáp án khớp với đáp án nguồn (58B).

(AI giải đề cho tôi)
Crom(III) có hóa trị +3, ion sunfat SO${}_4^{2-}$ có hóa trị −2. Để trung hòa điện tích: 2Cr${}^{3+}$ + 3SO${}_4^{2-}$ → Cr${}_2$(SO${}_4$)${}_3$, tổng điện tích bằng 0. Kiểm tra các phương án khác: CrO${}_3$ là anhiđrit cromic (Cr +6); CrSO${}_4$ là crom(II) sunfat (Cr +2); NaCrO${}_2$ là natri cromit. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (58C).