Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Ester (Hóa học Lớp 12)

a) Đúng: C:H:O = 1,33:2:1 → CTDG: $C_4{H}_6{O}_3$, $M=102$; mà $M_E=204\Rightarrow$ CTPT: $C_8{H}_{12}{O}_6$; CTCT E: HCOO-CH₂-COO–CH₂-COO-C₃H₇; Z: HO-CH₂-COONa → T: HO-CH₂-COOH; X: C₃H₇OH; Y: HCOONa; HO-CH₂-COOH + 2Na → NaO-CH₂-COONa + H₂.
b) Sai: X: C₃H₇OH không phản ứng với Cu(OH)₂.
c) Đúng: F: C₃H₆ ở thể khí trong điều kiện thường.
d) Sai: E có 2 đồng phân: HCOO-CH₂-COO–CH₂-COO-CH₂-CH₂-CH₃ và HCOO-CH₂-COO–CH₂-COO-CH(CH₃)₂.
a) C:H:O = 1,33:2:1
→ CTDG: $C_4{H}_6{O}_3$, $M=102$
Mà $M_E=204\Rightarrow$ CTPT: $C_8{H}_{12}{O}_6$
CTCT E: HCOO-CH₂-COO–CH₂-COO-C₃H₇
Z: HO-CH₂-COONa → T: HO-CH₂-COOH
X: C₃H₇OH
Y: HCOONa
HO-CH₂-COOH + 2Na → NaO-CH₂-COONa + H₂
b) X: C₃H₇OH không phản ứng với Cu(OH)₂
c) F: C₃H₆ ở thể khí trong điều kiện thường
d) E có 2 đồng phân:
HCOO-CH₂-COO–CH₂-COO-CH₂-CH₂-CH₃ và
HCOO-CH₂-COO–CH₂-COO-CH(CH₃)₂

Đáp án: 2,93
$$C{H}_{3}COOH+C_2{H}_{5}OH\rightleftharpoons C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$$
Bđ: 1mol — 1mol
CB: 1/3 mol — 1/3 — 2/3 — 2/3
$\Rightarrow K_C=4$
$\Rightarrow \frac{0,9.0,9}{0,1.(x-0,9)}=4\Rightarrow x=2,93$

(AI giải đề cho tôi)
E có %C=63,16; %H=5,26; %O=31,58 nên $x:y:z=\frac{63,16}{12}:\frac{5,26}{1}:\frac{31,58}{16}=8:8:3$; với $M_E=152$ suy ra công thức phân tử $C_8{H}_8{O}_3$. Phổ IR có peak C=O, C-O và O-H; E là este từ alcohol X và acid Y chứa vòng benzene, dùng làm thuốc giảm đau, xoa bóp, cao dán trị căng cơ, bong gân => E là methyl salicylate: $HO{C}_6{H}_{4}COOC{H}_3$ (X là $C{H}_{3}OH$, Y là acid salicylic $HO{C}_6{H}_{4}COOH$).

a) Đúng. Y là $HO{C}_6{H}_{4}COOH$ (acid salicylic) chứa một nhóm -OH và một nhóm -COOH.

b) Sai. X là methanol ($C{H}_{3}OH$); hiện nay methanol được điều chế chủ yếu từ khí tổng hợp (CO + H${}_2$), không điều chế từ cellulose và tinh bột bằng lên men sinh học (lên men sinh học cellulose/tinh bột cho ethanol).

c) Đúng. $HO{C}_6{H}_{4}COOC{H}_3+2NaOH\to NaO{C}_6{H}_{4}COONa+C{H}_{3}OH+H_{2}O$. $n_E=\frac{3,8}{152}=0,025$ mol; $n_{NaOH}=0,06\cdot 1,0=0,06$ mol. Tỉ lệ 1:2 nên NaOH dư: $n_{NaOHdư}=0,06-0,05=0,01$ mol. Chất rắn gồm $NaO{C}_6{H}_{4}COONa$ và NaOH. Bảo toàn khối lượng: $3,8+40\cdot 0,06=m_{r\acute{\stackrel{˘}{a}}n}+32\cdot 0,025+18\cdot 0,025\Rightarrow m_{r\acute{\stackrel{˘}{a}}n}=6,2-0,8-0,45=4,95$ gam.

d) Đúng. $HO{C}_6{H}_{4}COOH+(C{H}_{3}CO{)}_{2}O\to HOOC{C}_6{H}_{4}OOCC{H}_3$ (aspirin, $M_F=180$) $+C{H}_{3}COOH$. Khối lượng F cần sản xuất: $m_F=500\cdot 10\cdot 10\cdot 2000\cdot \frac{100}{90}\cdot 10^{-6}=111,1$ kg $\Rightarrow n_F=\frac{111,1}{180}=\frac{50}{81}$ kmol $\Rightarrow m_Y=\frac{50}{81}\cdot 138\approx 85,2$ kg. (Lưu ý: bản lời giải gốc in nhầm công thức F là HOOCC${}_6$H${}_4$OCH${}_3$ trước khi viết đúng phương trình với HOOCC6H4OOCCH${}_3$.)
a) C${}_x$H${}_y$O${}_z$: $x:y:z=63,16/12:5,26/1:31,58/16=8:8:3$; M${}_E$ = 152 => C${}_8$H${}_8$O${}_3$. Theo phổ IR của E có số sóng đặc trưng của các nhóm C=O, C-O và OH. E được tạo thành do alcohol X và acid Y chứa vòng benzene; E được dùng trong thành phần của một số thuốc giảm đau, thuốc xoa bóp, cao dán điều trị căng co, bong gân,... => E là este chứa vòng benzene => E là: HOC${}_6$H${}_4$COOCH${}_3$
b) (AI giải đề cho tôi)
X là methanol, hiện nay điều chế chủ yếu từ khí tổng hợp (CO + H${}_2$), không phải từ cellulose và tinh bột bằng lên men sinh học (phương pháp đó cho ethanol).
c) HOC${}_6$H${}_4$COOCH${}_3$ + 2NaOH -> NaOC${}_6$H${}_4$COONa + CH${}_3$OH + H${}_2$O
n${}_E$=$\frac{3,8}{152}$=0,025 (mol); n${}_{NaOH}$=60.10${}^{-3}$.1=0,06 (mol)
Tỉ lệ phản ứng theo phương trình là 1 este 2 base => NaOH dư => n${}_{NaOHdư}$=0,06-0,025.2=0,01 (mol)
Vậy chất rắn thu được gồm NaOC${}_6$H${}_4$COONa và NaOH
Theo định luật bảo toàn khối lượng:
$$m_{este}+m_{NaOH}=m_{ch\acute{\hat{a}}tr\acute{\stackrel{˘}{a}}n}+m_{CH3OH}+m_{H2O}$$
$$\iff 3,8+40.0,06=m_{ch\acute{\hat{a}}tr\acute{\stackrel{˘}{a}}n}+32.0,025+18.0,025$$
=> m${}_{ch\acute{\hat{a}}tr\acute{\stackrel{˘}{a}}n}$ = 4,95 (gam)
d) Y: HOC${}_6$H${}_4$COOH => F là aspirin: HOOCC${}_6$H${}_4$OOCCH${}_3$ (lưu ý: bản lời giải gốc in nhầm công thức F là HOOCC${}_6$H${}_4$OCH${}_3$ trước khi viết đúng phương trình với HOOCC6H4OOCCH${}_3$)
HOC${}_6$H${}_4$COOH + (CH${}_3$CO)${}_2$O → HOOCC${}_6$H${}_4$OOCCH${}_3$ + CH${}_3$COOH
Sản suất 2000 hộp thuốc, mỗi hộp 10 vỉ, mỗi vỉ 10 viên, mỗi viên chứa 500mg, H=90\% => m${}_F$=500.10.10.2000.$\frac{100}{90}$.10${}^{-6}$=111,1 (kg)
m${}_F$=$\frac{111,1}{180}$=$\frac{50}{81}$ (kmol) => m${}_Y$=$\frac{50}{81}$.138 ≈ 85,2 (kg)

Đáp án: 7,27
$Y:(C{H}_3{)}_{2}CH-C{H}_2-C{H}_{2}OH$
$\Rightarrow E:RCOOC{H}_{2}C{H}_{2}CH(C{H}_3{)}_2$
$M=130\Rightarrow R=15(C{H}_3)$
$\Rightarrow E:C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_{2}CH(C{H}_3{)}_2$
$C{H}_{3}COOH+(C{H}_3{)}_{2}CHC{H}_{2}C{H}_{2}OH\rightleftharpoons C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_{2}CH(C{H}_3{)}_2$
$n_{acid}=0,135mol$; $n_{alcohol}=0,089mol$
Hiệu suất phản ứng tính theo alcohol:
$\Rightarrow m_{ester}=\frac{7,8}{88}\cdot 130\cdot 63,1\%=7,27gam$

a) Sai. Số mol $H_{2}O$ = x mol → Số mol $C{O}_2$ = 2x
Bảo toàn khối lượng: $3,95+4,00=44\cdot 2x+18x=106x\Rightarrow x=0,075mol$
$\Rightarrow n_C=2x=0,15;n_H=2\times 0,075=0,15;n_{O/Y}=0,125$
$\Rightarrow C:H:O=0,15:0,15:0,125=6:6:5$
CTPT của Y: $C_6{H}_6{O}_5$ → CTCT của Y: $HO-C{H}_2-C{H}_2-OOC-C\equiv C-COOH$
$\Rightarrow$ Y không có đồng phân hình học
b) Đúng. Y có 1 liên kết ba → có 2 liên kết $\pi$ nên tác dụng bromine theo tỉ lệ 1:2
c) Đúng.
d) Đúng. CTCT của X: $HOOC-C\equiv C-COOH$ → X có 2H → tổng số H của X và Y = 8
a) Sai. Số mol $H_{2}O$ = x mol → Số mol $C{O}_2$ = 2x
Bảo toàn khối lượng: $3,95+4,00=44\cdot 2x+18x=106x\Rightarrow x=0,075mol$
$\Rightarrow n_C=2x=0,15;n_H=2\times 0,075=0,15;n_{O/Y}=0,125$
$\Rightarrow C:H:O=0,15:0,15:0,125=6:6:5$
CTPT của Y: $C_6{H}_6{O}_5$ → CTCT của Y: $HO-C{H}_2-C{H}_2-OOC-C\equiv C-COOH$
$\Rightarrow$ Y không có đồng phân hình học
b) Đúng. Y có 1 liên kết ba → có 2 liên kết $\pi$ nên tác dụng bromine theo tỉ lệ 1:2
c) Đúng.
d) Đúng. CTCT của X: $HOOC-C\equiv C-COOH$ → X có 2H → tổng số H của X và Y = 8