Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo, danh pháp và điều chế ester (Hóa học Lớp 12)

Chọn đáp án A

Chọn đáp án D. Metyl fomát là 1 este có CTPT là $C_2{H}_4{O}_2$. Nó là đồng phân của axit axetic. Vì là este nên nó không thể là đồng đẳng của axit axetic.

(AI giải đề cho tôi)
Linalyl acetate có công thức phân tử C${}_{12}$H${}_{20}$O${}_2$, chứa 2 liên kết đôi C=C và 1 nhóm ester (–OCOCH${}_3$).
- A sai: phân tử còn chứa liên kết đôi C=C nên là ester không no, không phải ester no.
- B sai: liên kết C=C ở cuối mạch (vinyl, =CH${}_2$) và liên kết C=C mang hai nhóm CH${}_3$ trên cùng một carbon, nên không có đồng phân hình học (cis–trans).
- C sai: peak 3650–3200 cm${}^{-1}$ đặc trưng cho nhóm –OH (hoặc –NH); linalyl acetate không có nhóm –OH, peak đặc trưng của ester là C=O khoảng 1750–1735 cm${}^{-1}$.
- D đúng: hydrogen hóa 2 liên kết C=C cộng thêm 4 nguyên tử H: C${}_{12}$H${}_{20}$O${}_2$ + 2H${}_2$ → ester no có công thức C${}_{12}$H${}_{24}$O${}_2$. Khớp với đáp án nguồn (câu 13: D).

a) Đúng.
b) Đúng.
c) Sai. Nhiệt độ duy trì ở mức 65 – 70°C thì ethyl acetate (77,1°C) bay hơi nhiều hơn so với các chất còn lại. Nếu nhiệt độ quá cao thì các chất còn lại trong bình cầu bay hơi theo.
d) Sai. Phổ hồng ngoại cho các tín hiệu đặc trưng của nhóm chức carboxylic acid (O-H và C=O), alcohol (O-H) và ester (peak C=O).
a) Đúng.
b) Đúng.
c) Sai. Nhiệt độ duy trì ở mức 65 – 70°C thì ethyl acetate (77,1°C) bay hơi nhiều hơn so với các chất còn lại. Nếu nhiệt độ quá cao thì các chất còn lại trong bình cầu bay hơi theo.
d) Sai. Phổ hồng ngoại cho các tín hiệu đặc trưng của nhóm chức carboxylic acid (O-H và C=O), alcohol (O-H) và ester (peak C=O).

(AI giải đề cho tôi)
Methyl alcohol là CH${}_3$OH, acetic acid là CH${}_3$COOH. Este tạo từ chúng: CH${}_3$COOH + CH${}_3$OH → CH${}_3$COOCH${}_3$ + H${}_2$O. Vậy X là methyl acetate, công thức CH${}_3$COOCH${}_3$, tương ứng phương án C.

(AI giải đề cho tôi)
Tính thành phần nguyên tố của E: %C = 63,16% → khối lượng C trong 1 mol E (M = 152) là 96 g → 8 nguyên tử C; %H = 5,26% → 8 g H → 8 nguyên tử H; %O = 31,58% → 48 g O → 3 nguyên tử O. Vậy E có công thức $C_8{H}_8{O}_3$ (M = 152). Phổ IR cho thấy E có $C=O$, $C-O$ (ester) và peak $O-H$ → E là ester của acid có nhóm -OH còn dư: methyl salicylate $C_6{H}_4(OH)COOC{H}_3$ (dầu wintergreen, dùng trong cao xoa bóp giảm đau). E được tạo từ methanol (X là methyl alcohol) và acid salicylic $C_6{H}_4(OH)COOH$ (Y).
a. Đúng: X là $C{H}_{3}OH$ (methyl alcohol).
b. Sai: tổng số nguyên tử trong $C_8{H}_8{O}_3$ là $8+8+3=19$, không phải 20.
c. Đúng: Y (acid salicylic) có nhóm -OH (phenol) và -COOH.
d. Đúng: Y phản ứng với NaOH ở cả nhóm -COOH và nhóm -OH phenol: $C_6{H}_4(OH)COOH+2NaOH\to C_6{H}_4(ONa)COONa+2H_{2}O$, vậy 1 mol Y cần 2 mol NaOH.
a) (AI giải đề cho tôi)
E là methyl salicylate $C_8{H}_8{O}_3$, tạo từ methanol nên X là methyl alcohol.
b) (AI giải đề cho tôi)
E có công thức $C_8{H}_8{O}_3$ nên tổng số nguyên tử là 8 + 8 + 3 = 19, không phải 20.
c) (AI giải đề cho tôi)
Y là acid salicylic $C_6{H}_4(OH)COOH$, chứa cả nhóm -OH và -COOH.
d) (AI giải đề cho tôi)
Y có -COOH và -OH phenol đều phản ứng với NaOH: 1 mol Y cần 2 mol NaOH.

(AI giải đề cho tôi)
Ester HCOOCH${}_3$ có gốc acid là formate (từ acid formic HCOOH) và gốc alcohol là methyl (từ methanol). Theo quy tắc gọi tên ester quốc tế: [tên gốc alcohol] + [tên gốc acid] + ate, nên tên gọi là methyl formate. Kiểm tra các phương án khác: ethyl acetate là CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$; methyl propionate là CH${}_3$CH${}_2$COOCH${}_3$; ethyl propionate là CH${}_3$CH${}_2$COOC${}_2$H${}_5$. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 14: D).

(AI giải đề cho tôi)
Axit acrylic là CH${}_2$=CHCOOH. Đun nóng với ancol etylic (C${}_2$H${}_5$OH) có H${}_2$SO${}_4$ đặc làm xúc tác xảy ra phản ứng este hóa:
$$C{H}_2=CHCOOH+C_2{H}_{5}OH\stackrel{H_{2}S{O}_4đặc,t^0}{\to }C{H}_2=CHCOO{C}_2{H}_5+H_{2}O$$
Phần axit của este giữ nguyên gốc axit acrylic (CH${}_2$=CHCOO–), phần ancol tạo nhóm –OC${}_2$H${}_5$. Vậy este thu được là etyl acrylat có công thức CH${}_2$=CHCOOC${}_2$H${}_5$.
- B (CH${}_3$COOCH=CH${}_2$) là vinyl axetat, sản phẩm của axit axetic với ancol vinyl, sai.
- C (C${}_2$H${}_5$COOC${}_2$H${}_5$) là etyl propionat, cần axit propionic, sai.
- D (C${}_2$H${}_5$COOCH${}_3$) là metyl propionat, sai.
Kết quả trùng với đáp án nguồn (Câu 52: A).

(AI giải đề cho tôi)
Este no đơn chức C${}_4$H${}_8$O${}_2$ có gốc ancol là metyl nghĩa là phần ancol sau thủy phân là CH${}_3$OH, do đó este có dạng RCOOCH${}_3$ với tổng số C = 4, nên R có 3 C: axit tương ứng là C${}_2$H${}_5$COOH (axit propionic). Thủy phân: C${}_2$H${}_5$COOCH${}_3$ + NaOH → C${}_2$H${}_5$COONa + CH${}_3$OH. Đáp án C, khớp với đáp án nguồn (câu 25 = C).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng este hóa là phản ứng thuận nghịch: CH3CH(CH3)CH2CH2OH + CH3COOH ⇌ CH3COOCH2CH2CH(CH3)CH3 + H2O (xúc tác H2SO4 đặc, đun cách thủy 65–70°C). Vì phản ứng không hoàn toàn, sau bước 2 trong ống nghiệm vẫn còn cả ancol isoamyl và axit axetic → B đúng. A sai: sau bước 3, hỗn hợp gồm lớp este (không tan trong nước) và lớp nước (chứa axit dư, NaCl), nên chất lỏng phân lớp, không đồng nhất. C sai: mục đích chính của NaCl bão hòa là làm muối ra (salting out), giúp tách lớp, giảm độ tan của este trong nước, không phải để tránh phân hủy sản phẩm. D sai: H2SO4 đặc ngoài vai trò xúc tác còn có tác dụng hút nước (thuận chiều tạo este) và có thể bị cháy carbon hóa ở điều kiện khác; nói 'chỉ có vai trò xúc tác' là không đúng.

chọn A

$$n_{C_2{H}_{5}OH}=n_{C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5}=0,1mol\stackrel{H=50\%}{\to }m=\frac{0,1.46}{0,5}=9,2gam$$

(AI giải đề cho tôi)
Este HCOOCH${}_3$ được tạo từ axit fomic (HCOOH) và ancol metylic (CH${}_3$OH), nên tên gọi là metyl fomat. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 19: B).

(AI giải đề cho tôi)
Ethyl propionate là ester tạo bởi acid propionic (CH${}_3$CH${}_2$COOH, tức C${}_2$H${}_5$COOH) và ethanol (C${}_2$H${}_5$OH). Phản ứng este hóa: C${}_2$H${}_5$COOH + C${}_2$H${}_5$OH $ightleftharpoons$ C${}_2$H${}_5$COOC${}_2$H${}_5$ + H${}_2$O (xúc tác H${}_2$SO${}_4$ đặc, đun nóng). Phần acid của ester là gốc propyl (C${}_2$H${}_5$CO–) và phần alcohol là gốc ethyl (–OC${}_2$H${}_5$), nên công thức là C${}_2$H${}_5$COOC${}_2$H${}_5$ (C${}_5$H${}_{10}$O${}_2$), khối lượng mol 102 g/mol. Kiểm tra các phương án: A là phenyl propionate (C${}_2$H${}_5$COOC${}_6$H${}_5$) — phần alcohol là phenol, không phải ethyl; C là ethyl acrylate (C${}_2$H${}_3$COOC${}_2$H${}_5$) — acid acrylic, không phải propionic; D là ethyl acetate (CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$) — acid acetic, có mùi thơm khác. Vậy đáp án đúng là B.

Tên gọi của ester $HCOO{C}_2{H}_5$ là ethyl formate.

(AI giải đề cho tôi)
Geraniol có công thức $C_{10}{H}_{18}O$ (rượu mạch hở, 2 liên kết đôi C=C). Phản ứng với acetic anhydride $(C{H}_{3}CO{)}_{2}O$ tạo ester geranyl acetate và axit acetic: $C_{10}{H}_{18}O+(C{H}_{3}CO{)}_{2}O\to C_{10}{H}_{17}O-COC{H}_3+C{H}_{3}COOH$. Geranyl acetate gồm phần geranyl ($C_{10}{H}_{17}-$) gắn với nhóm acetate ($-O-CO-C{H}_3$), nên công thức phân tử là $C_{12}{H}_{20}{O}_2$. Kiểm tra bậc không bão hòa: $(2\cdot 12+2-20)/2=3$ (2 liên kết đôi C=C + 1 C=O), phù hợp cấu trúc trong sơ đồ. Đáp án A.

a) Sai do trong bình hứng có chứa ester không có phổ hồng ngoại IR có số sóng hấp thụ đặc trưng của liên kết OH.
b) Sai: phản ứng này 2 chiều.
c) Đúng.
d) Đúng.

Đáp số 1256.

(AI giải đề cho tôi)
Đốt cháy este X: $n_{C{O}_2}=13,2/44=0,3$ mol; $n_{H_{2}O}=5,4/18=0,3$ mol. Suy ra số mol C = số mol H/2, tức tỉ lệ C:H = 1:2, công thức dạng $C_n{H}_{2n}{O}_x$. Với este đơn chức mạch hở no là $C_n{H}_{2n}{O}_2$ (ví dụ $C_3{H}_6{O}_2$ với n=3: đốt 0,1 mol cho 0,3 mol CO₂ và 0,3 mol H₂O, khớp). Nếu là este không no hoặc hai chức thì tỉ lệ H/C nhỏ hơn 2; nếu mạch vòng thì H/C < 2. Vậy X là este no, đơn chức, mạch hở.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi số mol axit axetic và etanol trong mỗi phần là $x$ và $y$.
Phần 1: Kali dư tác dụng với cả axit và ancol: $2C{H}_{3}COOH+2K\to 2C{H}_{3}COOK+H_2$; $2C_2{H}_{5}OH+2K\to 2C_2{H}_{5}OK+H_2$. Số mol $H_2=3,36/22,4=0,15$ mol nên $x+y=0,3$.
Phần 2: $2C{H}_{3}COOH+N{a}_{2}C{O}_3\to 2C{H}_{3}COONa+C{O}_2+H_{2}O$; $n(C{O}_2)=1,12/22,4=0,05$ mol nên $x=0,1$ mol, suy ra $y=0,2$ mol.
Phần 3: Phản ứng este hoá $C{H}_{3}COOH+C_2{H}_{5}OH\rightleftharpoons C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$ (H${}_2$SO${}_4$ làm xúc tác). Axit chỉ có 0,1 mol nên là chất hạn chế; etanol dư (0,2 mol). Theo phản ứng, nếu hoàn toàn tạo được 0,1 mol este; hiệu suất 60% nên $n_{este}=0,1\times 60\%=0,06$ mol.
Khối lượng este etyl axetat: $m=0,06\times 88=5,28$ gam.

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng: $C{H}_{3}COOH+C_2{H}_{5}OH\stackrel{H_{2}S{O}_4đặc,t^0}{\to }C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$.
(a) Đúng: etyl axetat có nhiệt độ sôi thấp (77°C) nên dễ bay hơi khi đun nóng.
(b) Đúng: $H_{2}S{O}_4$ đặc vừa là chất xúc tác, vừa hút nước đẩy cân bằng este hóa dịch chuyển theo chiều tạo este.
(c) Đúng: etyl axetat đi qua ống dẫn dưới dạng hơi, cần làm lạnh bằng nước đá để ngưng tụ thu sản phẩm lỏng.
(d) Sai: khi kết thúc thí nghiệm phải tháo ống dẫn hơi ra khỏi bình thu trước, sau đó mới tắt đèn cồn; nếu tắt đèn trước, áp suất trong ống nghiệm giảm gây hút ngược nước vào ống nghiệm nóng làm vỡ ống nghiệm.
(e) Đúng (theo đáp án nguồn): đá bọt tạo tâm sôi, chống sôi bắn, từ đó bảo vệ ống nghiệm không bị vỡ.
Vậy có 4 phát biểu đúng: (a), (b), (c), (e).