Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chromium và hợp chất (Hóa học Lớp 12)

Chọn A.

(a) Dung dịch nhạt dần màu tím.

(b) Dung dịch nhạt dần màu xanh.

(c) Có xuất hiện kết tủa trắng sau đó tan tạo dung dịch thu được trong suốt.

(d) Dung dịch nhạt dần màu cam.

(e) Dung dịch chuyển sang màu vàng.

(g) Dung dịch không có sự chuyển màu.

(AI giải đề cho tôi)
Hiđroxit lưỡng tính là hiđroxit của kim loại có tính lưỡng tính, tan được cả trong axit mạnh và kiềm mạnh. Cr(OH)${}_3$ là hiđroxit lưỡng tính điển hình: Cr(OH)${}_3$ + 3HCl → CrCl${}_3$ + 3H${}_2$O và Cr(OH)${}_3$ + NaOH → Na[Cr(OH)${}_4$]. KOH là bazơ mạnh, Fe(OH)${}_2$ và Mg(OH)${}_2$ là bazơ yếu không có tính lưỡng tính. Đáp án khớp với đáp án nguồn (49-B).

Giải
Đáp án: Cr${}_2$O${}_3$ không tan trong dung dịch NaOH loãng, chỉ tan trong kiềm đặc.

(a) Đúng, cấu hình Cr (Z=24): [Ar] 3d⁵4s¹ ⇒ Cr nằm ở ô 24, chu kì 4, nhóm VIB. (b) Sai, CrO là oxit bazơ; Cr₂O₃ là oxit lưỡng tính; CrO₃ là oxit axit. (c) Đúng, các hợp chất của CrO₄²⁻ và Cr₂O₇²⁻ số oxi hóa cao nhất của Cr là +6. (d) Sai, trong các phản ứng hóa học, hợp chất crom(III) vừa đóng vai trò chất oxi hóa vừa đóng vai trò là chất khử. (e) Đúng, phương trình: 2Cr + 3Cl₂ → 2CrCl₃. Vậy phát biểu đúng là (a), (c), (e).

Phương pháp : Bảo toàn khối lượng
Bảo toàn khối lượng : mAl + mCr2O3 = mX => nAl = 0,3 mol ; nCr2O3 = 0,1 mol
Phản ứng : 2Al + Cr2O3 -> Al2O3 + 2Cr
Sau phản ứng có : nCr = 0,2 mol ; nAl = 0,1 mol là phản ứng với axit tạo H2
Cr + 2HCl -> CrCl2 + H2
Al + 3HCl -> AlCl3 + 1,5H2
=> nH2 = nCr + nAl.1,5 = 0,35 mol
=> VH2 = 7,84 lít

$n_{Cr}=\frac{7,8}{52}=0,15mol\to n_{CrC{l}_3}=0,15mol$ → $n_{C{l}_2}=\frac{3}{2}\cdot n_{CrC{l}_3}=0,225mol$. Vậy V = 0,225 × 22,4 = 5,04 lít. (Lưu ý: tài liệu gốc in nhầm $n_{C{l}_2}=0,255mol$ nhưng kết quả V = 5,04 l và đáp án C vẫn đúng.)

A. Đúng, đồng sunfat hấp thụ nước tạo thành $CuS{O}_4.5H_{2}O$ màu xanh nên $CuS{O}_4$ khan được sử dụng để phát hiện dấu vết của nước có trong chất lỏng. B. Đúng, các chất như $C_2{H}_{5}OH$, P, C, S tự bốc cháy khi tiếp xúc với $Cr{O}_3$. C. Sai, trong vỏ trái đất, Nhôm chiếm hàm lượng cao nhất trong số các kim loại. D. Đúng, cho bột $Cr{O}_3$ vào dung dịch $Ba(OH{)}_2$ dư thu được kết tủa màu vàng: $Cr{O}_3+Ba(OH{)}_2\to BaCr{O}_4\downarrow$ vàng $+H_{2}O$

(AI giải đề cho tôi)
Natri cromat ($N{a}_{2}Cr{O}_4$) là muối của ion cromat ($Cr{O}_4^{2-}$, crom ở số oxi hóa +6). Trong đó crom(VI) ở môi trường trung tính/kiềm tạo muối có màu vàng (khác với crom đichromat $K_{2}C{r}_2{O}_7$ có màu da cam). Vậy $N{a}_{2}Cr{O}_4$ là chất rắn màu vàng, trùng với đáp án D trong bảng đáp án (58-D).

(AI giải đề cho tôi)
Cr tác dụng với H${}_2$SO${}_4$ loãng: Cr + H${}_2$SO${}_4$ loãng → CrSO${}_4$ + H${}_2$↑, trong đó Cr(0) → Cr(II), tạo muối CrSO${}_4$ (Cr +2). Các chất khác tạo Cr(III): 2Cr + 3Cl${}_2$ → 2CrCl${}_3$; 4Cr + 3O${}_2$ → 2Cr${}_2$O${}_3$; 2Cr + 3S → Cr${}_2$S${}_3$. Vậy đáp án D, khớp với đáp án nguồn (52-D).

(AI giải đề cho tôi)
Crom bị thụ động hóa trong HNO₃ đặc nguội và H₂SO₄ đặc nguội nên không tan. Crom không tan trong NaOH loãng. Crom tan trong HCl (nóng) tạo muối Cr(II) hoặc Cr(III) và khí H₂: Cr + 2HCl → CrCl₂ + H₂↑ (hoặc 2Cr + 6HCl → 2CrCl₃ + 3H₂↑). Vậy đáp án C, khớp với đáp án nguồn (58.C).

(AI giải đề cho tôi)
Kali dicromat gồm ion K${}^{+}$ và ion dicromat Cr${}_2$O${}_7^{2-}$, nên công thức phân tử là K${}_2$Cr${}_2$O${}_7$ (2 ion K${}^{+}$ cân bằng điện tích -2 của ion dicromat). Kiểm tra: NaCrO${}_2$ là muối natri cromit, K${}_2$CrO${}_4$ là kali cromat, KCrO${}_2$ là kali cromit. Đáp án trùng với đáp án nguồn (58-C).

(AI giải đề cho tôi)
Crom có cấu hình electron $[Ar]3d^{5}4s^1$, các số oxi hoá đặc trưng trong hợp chất là +2 (CrO, CrCl${}_2$), +3 (Cr${}_2$O${}_3$, CrCl${}_3$ - bền nhất) và +6 (CrO${}_3$, K${}_2$CrO${}_4$, K${}_2$Cr${}_2$O${}_7$). Vậy đáp án là B, trùng với đáp án nguồn (58-B).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 58: Xét màu của các oxit kim loại: Fe${}_2$O${}_3$ màu đỏ nâu (gỉ sắt); CrO${}_3$ màu đỏ; FeO màu đen; Cr${}_2$O${}_3$ màu lục thẫm (xanh lục đậm). Vậy oxit có màu lục thẫm là Cr${}_2$O${}_3$. Đáp án khớp với đáp án nguồn (58-D).

(AI giải đề cho tôi)
Cr(OH)3 và Cr2O3 là hợp chất của Cr(III) có tính lưỡng tính (tan trong cả axit mạnh và bazơ mạnh, ví dụ Cr(OH)3 + NaOH → Na[Cr(OH)4]); Al2O3 là oxit lưỡng tính điển hình. Trong khi đó Cr(OH)2 là hợp chất của Cr(II) chỉ có tính bazơ (tan trong axit, không tan trong bazơ dư), nên không có tính lưỡng tính. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn (58.A).

(AI giải đề cho tôi)
Cr(OH)${}_3$ có tính lưỡng tính vì Cr ở trạng thái oxi hóa +3 (trung gian): Cr(OH)${}_3$ tan trong axit tạo muối Cr${}^{3+}$ và tan trong kiềm tạo muối crômit (NaCrO${}_2$ hoặc Na[Cr(OH)${}_4$]). CrO và Cr(OH)${}_2$ có tính bazơ (Cr +2), còn CrO${}_3$ là oxit axit (Cr +6). Đáp án khớp với đáp án nguồn 45-C.

(AI giải đề cho tôi)
Crom (VI) oxit có Cr ở số oxi hóa +6. Oxi có số oxi hóa -2, nên công thức là CrO₃ (vì +6 + 3×(-2) = 0, hợp lệ về điện trung hòa). Các phương án khác: Cr₂O₃ là crom(III) oxit, CrO là crom(II) oxit, Cr₂O₆ không phải công thức oxit chuẩn của crom. Đáp án khớp với đáp án nguồn (43B).

(AI giải đề cho tôi)
Trong môi trường axit, ion Cr^{+6} (ví dụ Cr_2O_7^{2-} hoặc CrO_4^{2-}) là chất oxi hóa mạnh và bị khử về Cr^{+3}. Ví dụ: Cr_2O_7^{2-} + 14H^+ + 6e^- → 2Cr^{3+} + 7H_2O. Số oxi hóa giảm từ +6 xuống +3, tương ứng đáp án C, khớp với đáp án nguồn (48.C).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 49 hỏi hợp chất có màu lục thẫm. Kiểm tra màu các hợp chất: $Cr(OH{)}_3$ là kết tủa xanh lơ (xanh xám); $F{e}_2{O}_3$ màu nâu đỏ; $C{r}_2{O}_3$ (chromium(III) oxide) có màu lục thẫm (xanh lục đậm); $Cr{O}_3$ màu đỏ cam. Vậy hợp chất có màu lục thẫm là $C{r}_2{O}_3$, tương ứng đáp án C, khớp với đáp án nguồn (49 C).

Nguồn chỉ nhắc lại đề bài trong phần Hướng dẫn chi tiết, không có lời giải cụ thể.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 48: Xét tính chất oxit của các kim loại chuyển tiếp. FeO và Fe${}_2$O${}_3$ là oxit bazơ (tương ứng với Fe(OH)${}_2$, Fe(OH)${}_3$). Cr${}_2$O${}_3$ là oxit lưỡng tính (tan trong cả axit và NaOH). CrO${}_3$ với Cr ở số oxi hóa +6 là oxit axit, tương ứng với axit H${}_2$CrO${}_4$ (CrO${}_3$ + H${}_2$O → H${}_2$CrO${}_4$). Vậy oxit axit là CrO${}_3$, đáp án B, trùng với đáp án nguồn.