Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Phản ứng trùng hợp và trùng ngưng (Hóa học Lớp 12)

Đáp án câu 4: Đ – Đ – S – S.
a) Đúng. Thu hồi HCl rồi dùng phản ứng Deacon để tái tạo $C{l}_2$ giúp giảm khí acid thải ra môi trường và tiết kiệm chlorine.
b) Đúng. Vinyl chloride $C{H}_2=CHCl$ là monomer trùng hợp tạo PVC.
c) Sai. Chuyển 1,2-dichloroethane thành vinyl chloride là phản ứng tách HCl, không phải phản ứng cộng HCl.
d) Sai. Mỗi mắt xích PVC có công thức $C_2{H}_{3}Cl$, M = 62,5. Ethylene có M = 28. Khối lượng ethylene lý thuyết để tạo 12,5 tấn PVC: m = 12,5 · 28 / 62,5 = 5,6 tấn. Hiệu suất 80% nên khối lượng ethylene cần dùng: m = 5,6 : 0,8 = 7,0 tấn. Không phải 7,5 tấn.
a) Đúng. Thu hồi HCl rồi dùng phản ứng Deacon để tái tạo $C{l}_2$ giúp giảm khí acid thải ra môi trường và tiết kiệm chlorine.
b) Đúng. Vinyl chloride $C{H}_2=CHCl$ là monomer trùng hợp tạo PVC.
c) Sai. Chuyển 1,2-dichloroethane thành vinyl chloride là phản ứng tách HCl, không phải phản ứng cộng HCl.
d) Sai. Mỗi mắt xích PVC có công thức $C_2{H}_{3}Cl$, M = 62,5. Ethylene có M = 28. Khối lượng ethylene lý thuyết để tạo 12,5 tấn PVC: m = 12,5 · 28 / 62,5 = 5,6 tấn. Hiệu suất 80% nên khối lượng ethylene cần dùng: m = 5,6 : 0,8 = 7,0 tấn. Không phải 7,5 tấn.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 1 (Phần II) về PET:
a) Đúng. PET được tổng hợp từ acid terephthalic (HOOC–C6H4–COOH, một dicarboxylic acid) và ethylene glycol (HO–CH2–CH2–OH, một diol).
b) Sai. PET được tổng hợp từ hai monomer có nhóm chức –COOH và –OH thông qua phản ứng trùng ngưng (thu gọn), tạo liên kết ester và giải phóng H2O, không phải phản ứng trùng hợp (trùng hợp chỉ áp dụng cho monomer có liên kết đôi C=C).
c) Đúng. Mạch PET chứa nhóm chức ester (–COO–), ester thủy phân được trong môi trường kiềm: đun nóng với dung dịch NaOH thu được muối natri terephthalate và ethylene glycol, từ đó thu hồi các hóa chất cơ bản (thu hồi hóa học).
d) Đúng. Cấu tử lặp của PET là –OC–C6H4–CO–O–CH2CH2–, công thức phân tử C10H8O4, khối lượng M = 10×12 + 8×1 + 4×16 = 192 (amu). Hệ số polymer hóa n = 48000/192 = 250.
Vậy a) Đúng; b) Sai; c) Đúng; d) Đúng, khớp với đáp án nguồn (bảng Phần II: 1a D, 1b S, 1c D, 1d D).
a) (AI giải đề cho tôi)
PET được tổng hợp từ acid terephthalic (dicarboxylic acid) và ethylene glycol (diol).
b) (AI giải đề cho tôi)
PET được tổng hợp qua phản ứng trùng ngưng (tạo ester, giải phóng H2O), không phải trùng hợp.
c) (AI giải đề cho tôi)
Nhóm ester trong mạch PET thủy phân được bằng dung dịch kiềm (NaOH) đun nóng, thu hồi natri terephthalate và ethylene glycol.
d) (AI giải đề cho tôi)
Cấu tử lặp C10H8O4 có M = 192 amu; n = 48000/192 = 250.

Thực hiện phản ứng trùng hợp monomer CH${}_2$=C(CH${}_3$)COOCH${}_3$ thu được poly(methyl methacrylate).

Có 5 polymer được điều chế bằng phản ứng trùng hợp, gồm: PE, PVC, cao su buna, poly(methyl methacrylate), tơ olon.

(1) Sai vì PMMA không có nhóm amit nên không thuộc loại poliamit. (2) Sai vì metyl metacrylat không có nhóm -CHO nên không có phản ứng tráng bạc. (3) Đúng, \%C = 12.5/100 = 60\%. (4) Sai vì phản ứng tổng hợp PMMA từ metyl metacrylat thuộc loại phản ứng trùng hợp. (5) Đúng, bằng phản ứng este hóa, từ axit metacrylic (CH${}_2$=C(CH${}_3$)COOH) và metanol có thể điều chế trực tiếp được metyl metacrylat.

(AI giải đề cho tôi) Polypropylene được tổng hợp từ monomer propylene (propene) là CH${}_3$-CH=CH${}_2$ thông qua phản ứng trùng hợp.

(AI giải đề cho tôi)
Polypropylene (PP) là polymer được tạo thành từ phản ứng trùng hợp propylene (propene), có công thức cấu tạo $C{H}_3-CH=C{H}_2$. Khi trùng hợp, liên kết đôi mở ra tạo mạch $-C{H}_2-CH(C{H}_3)-$ lặp lại. Các phương án khác: B là ethylene (tạo PE), C là acrylonitrile (tạo PAN), D là phenol và formaldehyde (tạo phenol-formaldehyde resin). Vậy đáp án là A, trùng khớp với đáp án được gạch chân trong tài liệu nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Các chất trùng hợp được phải có liên kết đôi C=C trong phân tử. (1) vinyl clorua CH2=CHCl trùng hợp tạo PVC; (3) acrilonitrin CH2=CH-CN trùng hợp tạo PAN; (5) vinyl axetat CH2=CH-OCOCH3 trùng hợp tạo PVAc. (2) isopropylbenzen chỉ có vòng benzen bền, không trùng hợp; (4) glyxin H2N-CH2-COOH không có liên kết đôi C=C (chỉ trùng ngưng tạo polipeptit khi có cả nhóm -NH2 và -COOH phù hợp, không phải trùng hợp tạo polime theo nghĩa này). Vậy các chất trùng hợp là (1), (3), (5) → đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng polime: (1) poli(metyl metacrylat) tạo từ metyl metacrylat bằng phản ứng trùng hợp (có nối đôi C=C); (2) polistiren tạo từ stiren bằng trùng hợp; (3) nilon-7 tạo từ axit 7-aminoheptanoic bằng trùng ngưng (tạo amide, giải phóng H2O); (4) poli(etylen terephtalat) tạo từ etylen glycol và axit terephtalic bằng trùng ngưng (giải phóng H2O); (5) nilon-6,6 tạo từ axit adipic và hexametylen diamine bằng trùng ngưng; (6) poli(vinyl axetat) tạo từ vinyl axetat bằng trùng hợp. Vậy các polime trùng ngưng là (3), (4), (5) → đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng đơn vị của PVC (C2H3Cl) là M = 62,5 g/mol. Số mol PVC cần tổng hợp: n = 250000/62,5 = 4000 mol. Theo sơ đồ, quan hệ mol: 1 CH4 → 1 C2H2 → 1 C2H3Cl → 1 mắt xích PVC, nên về lý thuyết cần 4000 mol CH4. Với hiệu suất cả quá trình 50%: n(CH4) thực = 4000/0,5 = 8000 mol → V(CH4) = 8000 × 22,4 = 179200 L = 179,2 m³. Vì CH4 chiếm 80% thể tích khí thiên nhiên: V = 179,2/0,8 = 224,0 m³. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Thủy tinh hữu cơ (plexiglass/PMMA) được tổng hợp bằng trùng hợp metyl metacrylat: $nC{H}_2=C(C{H}_3)COOC{H}_3\stackrel{t^o}{\to }{\left[-C{H}_2-C(C{H}_3)(COOC{H}_3)-\right]}_n$. Stiren cho polistiren, vinyl clorua cho PVC, propilen cho polypropilen. Đáp án A khớp với đáp án mã đề 08 (câu 07: A).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng trùng hợp: $nC{H}_2=C{H}_2\stackrel{t^o,p}{\to }(-C{H}_2-C{H}_2-{)}_n$. Khối lượng PE tạo thành bằng khối lượng etilen đã phản ứng (phản ứng trùng hợp không tạo sản phẩm phụ). Etilen phản ứng = 2,8 kg, tương ứng hiệu suất 80%, nên khối lượng etilen ban đầu: $m=\frac{2,8}{0,8}=3,5$ kg. Vậy chọn A.

(AI giải đề cho tôi)
Xét khả năng trùng hợp của từng chất: (1) caprolactam là monome vòng có nhóm amide, trùng hợp mở vòng tạo polycaprolactam (nilon-6) → trùng hợp được. (2) isopropylbenzen (cumene) không có liên kết đôi C=C và không phải monome vòng, không trùng hợp được. (3) acrilonitrin CH2=CH–CN có liên kết đôi C=C, trùng hợp tạo poliacrilonitrin (sợi olon) → được. (4) glyxin H2N–CH2–COOH là axit amino, không trùng hợp (chỉ ngưng tụ tạo polipeptit) → không. (5) vinyl axetat CH2=CH–OCOCH3 có liên kết đôi C=C, trùng hợp tạo polivinyl axetat → được. Vậy các chất trùng hợp được là (1), (3) và (5) → đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Poli(vinyl clorua) PVC được tạo từ monomer vinyl clorua CH2=CHCl. Trùng hợp: n CH2=CHCl → -(CH2-CHCl)n-. Các đáp án khác: B là allyl clorua, C và D không phải vinyl clorua.

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng C2H4 tinh khiết: m = 4 × 70% = 2,8 tấn. Phản ứng trùng hợp: $n{C}_2{H}_4\to (-C{H}_2-C{H}_2-{)}_n$ (PE). Vì phản ứng trùng hợp không tạo sản phẩm phụ, khối lượng PE theo lý thuyết bằng khối lượng C2H4 đã phản ứng. Khối lượng PE thực tế = 2,8 × 90% = 2,52 tấn. Vậy chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
Cao su Buna-S là copolime của buta-1,3-dien (CH2=CH-CH=CH2) và styren (C6H5CH=CH2). Do đó đáp án B.

(AI giải đề cho tôi) Phản ứng trùng hợp: n CH2=C(CH3)-COOCH3 → (-CH2-C(CH3)(COOCH3)-)n. Khối lượng polime theo lý thuyết bằng khối lượng monome đã phản ứng (trùng hợp không tạo sản phẩm phụ). Khối lượng poli(metylmetacrylat) = 15 × 90% = 13,5 kg.

(AI giải đề cho tôi)
Cao su buna (polibutadien) được tổng hợp bằng phản ứng trùng hợp (polymerization) từ monome buta-1,3-dien. Xét các polime: A. Poli(vinylclorua) được tổng hợp bằng trùng hợp vinylclorua ($C{H}_2=CHCl$) — cùng loại trùng hợp với cao su buna. B. Nhựa phenol-formaldehyde được tổng hợp bằng phản ứng trùng ngưng (condensation). C. Tơ visco là polime tổng hợp từ cellulose (tái chế/bán tổng hợp, không phải trùng hợp). D. Tơ nilon-6,6 được tổng hợp bằng trùng ngưng giữa hexametylenđiamin và axit adipic. Vậy chỉ poli(vinylclorua) cùng loại (trùng hợp) với cao su buna.

(AI giải đề cho tôi)
Poli(metyl metacrylat) có đơn vị $C_5{H}_8{O}_2$ (M = 100 kg/kmol), tạo từ axit metacrylic $C{H}_2=C(C{H}_3)COOH$ (M = 86) và metanol $C{H}_{3}OH$ (M = 32) qua este hoá rồi trùng hợp.

Khối lượng monome cần để trùng hợp với hiệu suất 80%: $m_{monome}=\frac{120}{0,8}=150$ kg, tức $n=1500$ mol.

Este hoá với hiệu suất 60% (axit và ancol phản ứng 1:1):
- Axit: $m=\frac{1500\times 86}{0,6}=215000$ g = 215 kg.
- Ancol (metanol): $m=\frac{1500\times 32}{0,6}=80000$ g = 80 kg.

Vậy cần 215 kg axit và 80 kg ancol → đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng trùng hợp là phản ứng nối tiếp các monome có liên kết π (hoặc vòng) mà không giải phóng phân tử nhỏ. - Metyl metacrylat (C) có liên kết đôi C=C nên trùng hợp tạo plexiglas. - Buta-1,3-dien (D) có liên kết đôi C=C nên trùng hợp tạo cao su. - Caprolactam (B) trùng hợp mở vòng tạo nilon-6. - Axit ω-aminoenantoic (H2N-(CH2)6-COOH) không có liên kết π; nó tham gia phản ứng trùng ngưng (thu gọn) tạo nilon-6,6/nilon-7, giải phóng H2O, không phải trùng hợp. Vậy hợp chất không thể tham gia phản ứng trùng hợp là axit ω-aminoenantoic.