Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Vectơ/tọa độ Oxyz (Toán học Lớp 12)
Tuyển tập 2.574 câu hỏi thuộc chuyên đề Vectơ/tọa độ Oxyz (Hình học – Toán học Lớp 12) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:điểm/vectơ `(x;y;z)tích vô hướng
(AI giải đề cho tôi) Điểm đối xứng với M(1;−2;3) qua trục Oy giữ nguyên tung độ và đổi dấu hoành độ, cao độ: M′(−xM;yM;−zM)=(−1;−2;−3). Vậy đáp án là C.
Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz cho tam giác ABC, với A(1;2;1),B(−3;0;3), C(2;4;−1). Tìm tọa độ điểm D sao cho tứ giác ABCD là hình bình hành.
(AI giải đề cho tôi) Tứ giác ABCD là hình bình hành khi và chỉ khi AB=DC, tức B−A=C−D, suy ra D=A+C−B. Thay tọa độ: xD=1+2−(−3)=6; yD=2+4−0=6; zD=1+(−1)−3=−3. Vậy D(6;6;−3), tương ứng phương án A. Kiểm tra: AB=(−4;−2;2) và DC=(2−6;4−6;−1+3)=(−4;−2;2), đúng bằng nhau nên ABCD là hình bình hành.
(AI giải đề cho tôi) Tích vô hướng: a⋅b=1⋅21+0+0=21. Độ dài: ∣a∣=1, ∣b∣=41+43+0=1. Vậy cos(a,b)=1⋅11/2=21, suy ra góc giữa hai vecto bằng 60∘. Chọn C.
(AI giải đề cho tôi) Ta có MA2+MB2=2MI2+2AB2 với I là trung điểm AB, do đó MA2+MB2 nhỏ nhất khi M gần I nhất. Vì M(a;b;0) nằm trên mặt phẳng (Oxy), M là hình chiếu của I lên (Oxy). Trung điểm I(21+2;22+(−1);21+3)=(23;21;2), nên M(23;21;0), tức a=23,b=21. Vậy a+b=2, chọn đáp án D.
Trong không gian, xét hệ tọa độ Oxyz có gốc O trùng với vị trí của một giàn khoan trên biển, mặt phẳng (Oxy) trùng với mặt biển (được coi là phẳng) với trục Ox hướng về phía tây, trục Oy hướng về phía nam và trục Oz hướng thẳng đứng lên trời (H.2.52). Đơn vị đo trong không gian Oxyz lấy theo kilômét. Một chiếc ra đa đặt tại giàn khoan và một chiếc tàu thám hiểm có tọa độ là (30;25;−15). Khoảng cách theo đơn vị kilômét từ chiếc ra đa và một chiếc tàu thám hiểm. (Kết quả làm tròn lấy một chữ số thập phân)
(AI giải đề cho tôi) Ra đa đặt tại gốc O(0;0;0), tàu có tọa độ T(30;25;−15). Khoảng cách OT=302+252+(−15)2=900+625+225=1750≈41,83 km. Làm tròn một chữ số thập phân ta được 41,8 km.
(AI giải đề cho tôi) AB = B - A = (-3;3;-1), nên mệnh đề a sai (tọa độ z là -1 chứ không phải 1). AC = C - A = (2;1;-1), không cùng phương với AB nên AB ≠ 3AC, mệnh đề b sai. Vì AB và AC không cùng phương, ba điểm A, B, C không thẳng hàng, mệnh đề c đúng. Chân đường cao H từ A trên BC: BC = (5;-2;0), H = B + t·BC với t = (A-B)·BC/|BC|² = (3·5 + (-3)(-2) + 1·0)/29 = 21/29. Suy ra H = (-2 + 105/29; 1 - 42/29; 2) = (47/29; -13/29; 2), khác với (-47/29; 13/29; 2) nên mệnh đề d sai. a) (AI giải đề cho tôi) AB = B - A = (-2-1; 1-(-2); 2-3) = (-3;3;-1), khác (-3;3;1). b) (AI giải đề cho tôi) AC = (2;1;-1) không cùng phương với AB = (-3;3;-1) nên AB ≠ 3AC. c) (AI giải đề cho tôi) AB = (-3;3;-1) và AC = (2;1;-1) không cùng phương nên A, B, C không thẳng hàng. d) (AI giải đề cho tôi) Gọi H = B + t·BC, BC = (5;-2;0), t = (A-B)·BC/|BC|² = 21/29, suy ra H = (47/29; -13/29; 2) ≠ (-47/29; 13/29; 2).
(AI giải đề cho tôi) a) Trung điểm BC: ((1+4)/2; (1-2)/2; 3) = (5/2; -1/2; 3) → đúng. b) BC = (3; -3; 0), BC = √(9+9) = 3√2 → đúng. c) AB = (0; -2; -2), AC = (3; -5; -2); AB·AC = 0+10+4 = 14; |AB| = 2√2, |AC| = √38; cos BAC = 14/(2√2·√38) = 7/√76 = 7√19/38 → đúng. d) D = B + C - A = (4; -4; 1). Trọng tâm tam giác ABD: G = ((1+1+4)/3; (3+1-4)/3; (5+3+1)/3) = (2; 0; 3). Hình chiếu của G lên mặt phẳng (Oyz) là (0; 0; 3), không phải (2; 0; 0) → sai. a) (AI giải đề cho tôi) Trung điểm BC = ((1+4)/2; (1-2)/2; 3) = (5/2; -1/2; 3). b) (AI giải đề cho tôi) BC = (3; -3; 0) nên BC = √(9+9+0) = 3√2. c) (AI giải đề cho tôi) AB·AC = 14, |AB| = 2√2, |AC| = √38, cos BAC = 14/(2√76) = 7√19/38. d) (AI giải đề cho tôi) D = (4; -4; 1), trọng tâm tam giác ABD là G(2; 0; 3), hình chiếu lên (Oyz) là (0; 0; 3) ≠ (2; 0; 0).
(AI giải đề cho tôi) Vì a cùng phương với b nên tồn tại k sao cho a=kb. Từ hoành độ: 2=k⋅1⇒k=2. Khi đó m−1=2⋅3=6⇒m=7; và 3=2⋅(−2n)⇒−4n=3⇒n=−43. Vậy m+n=7−43=425.
(AI giải đề cho tôi) Ta có AM=(a+1;b+1;c−1) và MB=(3−a;−1−b;1−c). Điều kiện AM=3MB cho hệ: a+1=3(3−a)⇒4a=8⇒a=2; b+1=3(−1−b)⇒4b=−4⇒b=−1; c−1=3(1−c)⇒4c=4⇒c=1. Vậy M(2;−1;1) (đúng như điểm chia đoạn AB với MBAM=3, tức M=4A+3B). Khi đó a−2b+c=2−2(−1)+1=5.
Trong không gian với một hệ trục tọa độ Oxyz cho trước (đơn vị độ lấy theo kilomet), ra đa phát hiện một chiếc máy bay di chuyển với vận tốc và hướng không đổi từ điểm A(800;500;7) đến điểm B(940;550;8) trong 10 phút. Nếu máy bay tiếp tục giữ nguyên vận tốc và hướng bay thì sau 5 phút tiếp theo, khoảng cách từ máy bay đến gốc tọa độ O bằng bao nhiêu? (kết quả làm tròn đến hàng đơn vị)
(AI giải đề cho tôi) Vận tốc máy bay: trong 10 phút đi từ A(800;500;7) đến B(940;550;8), nên vectơ dịch chuyển mỗi 10 phút là AB=(140;50;1). Trong 5 phút tiếp theo, máy bay đi thêm nửa đoạn đó: (70;25;0,5). Vị trí C của máy bay sau 5 phút nữa: C=(940+70;550+25;8+0,5)=(1010;575;8,5). Khoảng cách từ C đến O: OC=10102+5752+8,52=1020100+330625+72,25=1350797,25≈1162,24 km. Làm tròn đến hàng đơn vị: 1162 km.
Người ta cần lắp một camera phía trên sân bóng để phát sóng truyền hình một trận bóng đá, camera có thể di động để luôn thu được hình ảnh rõ nét về diễn biến trên sân. Các kí sư dự định trồng bốn chiếc cột cao 30 m và sử dụng hệ thống cáp gắn vào bốn đầu cột để giữ camera ở vị trí mong muốn. Mô hình thiết kế được xây dựng như sau: Trong hệ trục tọa độ Oxyz (đơn vị độ dài trên mỗi trục là 1 m), các đỉnh của bốn chiếc cột lần lượt là các điểm M(90;0;30), N(90;120;30), P(0;120;30), Q(0;0;30). Giả sử K0 là vị trí ban đầu của camera có cao độ bằng 25 và K0M=K0N=K0P=K0Q. Để theo dõi quả bóng đến vị trí A, camera được hạ thấp theo phương thẳng đứng xuống điểm K1 cao độ bằng 19. Tọa độ của vectơ K0K1=(a;b;c) với a,b,c là các số thực. Tính P = a + b − c?
(AI giải đề cho tôi) Vì K0M=K0N=K0P=K0Q và K0 có cao độ 25, K0 là tâm hình vuông MPNQ (chiếu xuống tâm sân): K0(45;60;25). Camera hạ thẳng đứng nên K1(45;60;19). Suy ra K0K1=(0;0;−6), tức a=0,b=0,c=−6. Vậy P=a+b−c=0+0−(−6)=6.
Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hình vuông ABCD, B(3;0;8); D(−5;−4;0). Biết đỉnh A thuộc mặt phẳng (Oxy) và có tọa độ là những số nguyên, khi đó CA+CB bằng:
(AI giải đề cho tôi) Gọi A(a;b;0) vì A∈(Oxy) với a,b∈Z. Trung điểm hình vuông là I cũng là trung điểm BD: I(23−5;20−4;28+0)=(−1;−2;4), suy ra C=2I−A=(−2−a;−4−b;8).
Điều kiện hình vuông: AB⊥AD và ∣AB∣=∣AD∣. Ta có AB=(3−a;−b;8), AD=(−5−a;−4−b;0).
Tích vô hướng bằng 0: (3−a)(−5−a)+b(b+4)=0⇔(a+1)2+(b+2)2=20.
Đẳng cấp hai cạnh: (3−a)2+b2+64=(5+a)2+(4+b)2⇔2a+b=4.
Thay b=4−2a: (a+1)2+(6−2a)2=20⇔5a2−22a+17=0⇔a=1 hoặc a=3,4. Vì a nguyên nên a=1, b=2. Vậy A(1;2;0), C(−3;−6;8).
Tính CA=A−C=(4;8;−8), CB=B−C=(6;6;0). Suy ra CA+CB=(10;14;−8), nên CA+CB=100+196+64=360=610.
Kiểm tra lại bằng cách khác: CA+CB=2CM với M trung điểm AB. Cạnh hình vuông s=2BD=212=62, nên CM=s2+4s2=2s5, do đó CA+CB=2CM=s5=62⋅5=610. Hai cách cho cùng kết quả.
(AI giải đề cho tôi) Tích vô hướng: a⋅b=1⋅1+(−2)⋅3+0⋅(−2)=1−6+0=−5. Độ dài: ∣a∣=12+(−2)2+02=5, ∣b∣=12+32+(−2)2=14. Do đó cos(a,b)=514−5=70−5≈−0,5976. Suy ra góc giữa hai vectơ ≈126,7∘ (làm tròn đến hàng phần chục).
(AI giải đề cho tôi) Theo quy tắc trừ véc tơ: AB−AC=AB+CA=CB (điểm chung A bị triệt tiêu, véc tơ kết quả đi từ điểm cuối của véc tơ trừ đến điểm cuối của véc tơ bị trừ). Vậy đáp án là CB, tương ứng phương án A.
(AI giải đề cho tôi) Trọng tâm G của tứ diện ABCD là điểm thỏa mãn GA+GB+GC+GD=0 (tính chất trọng tâm tứ diện), nên mệnh đề B đúng. Xét các mệnh đề còn lại: A sai vì GA=GB=GC=GD chỉ đúng với tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện, không phải trọng tâm; C sai vì GA−GB=GC−GD tương đương BA=DC, không đúng với tứ diện bất kỳ; D sai vì GA+GB+GC+GD là tổng các độ dài (đều dương) nên không thể bằng 0.
(AI giải đề cho tôi) Xét từng đẳng thức trong hình hộp ABCD.A′B′C′D′: - A đúng: theo quy tắc hình hộp, AC′=AB+AD+AA′. - B đúng: D′C′=DC=AB (các cạnh song song cùng chiều). - C sai: AB+AA′=AB′, còn AD+DD′=AD′. Hai vectơ AB′ và AD′ là hai đường chéo khác nhau của hình hộp nên không bằng nhau. - D đúng: AD+DC+CC′=AC′ và AD′+D′C′=AC′, hai vế cùng bằng AC′. Vậy đẳng thức sai là C.
(AI giải đề cho tôi) Trọng tâm tứ diện ABCD thỏa mãn GA+GB+GC+GD=0, suy ra với điểm O bất kỳ: OG=41(OA+OB+OC+OD) (C đúng, D đúng). Chọn O = A: AG=41(AB+AC+AD), nên B đúng và A sai (hệ số phải là 41 chứ không phải 32). Vậy mệnh đề sai là A.
(AI giải đề cho tôi) A,B,C,D tạo thành hình bình hành (theo thứ tự đó) khi và chỉ khi hai đường chéo AC và BD có cùng trung điểm, tức OA+OC=OB+OD. Điều kiện này vừa cần vừa đủ vì: nếu ABCD là hình bình hành thì AB=DC suy ra OB−OA=OC−OD, tức OA+OC=OB+OD; ngược lại từ đẳng thức này suy ra AB=DC nên ABCD là hình bình hành (do bốn điểm không thẳng hàng). Các phương án A, B chỉ bảo đảm hai điểm có trung điểm trùng, không đủ; phương án D tương đương với trọng tâm của bốn điểm trùng O, không liên quan đến hình bình hành. Vậy đáp án là C.
(AI giải đề cho tôi) Xét từng đẳng thức trong hình hộp ABCD.A1B1C1D1 (các vectơ trên các cạnh song song bằng nhau).
A) B1C1=BC và B1A1=BA, nên BC+BA=B1C1+B1A1: đúng.
B) D1C1=DC, D1A1=DA, nên vế trái =AD+DC+DA=AC+DA=DA+AC=DC: đúng.
C) Quy tắc hình hộp tại đỉnh B: BC+BA+BB1=BD1: đúng.
D) Thử bằng tọa độ: lấy B(0;0;0),A(1;0;0),C(0;1;0),D(1;1;0),D1(1;1;1). Khi đó BA=(−1;0;0), DD1=(0;0;1), BD1=(1;1;1), tổng bằng (0;1;2), còn BC=(0;1;0). Hai vế không bằng nhau, hoặc trực tiếp: BA+DD1+BD1=BA+DD1+(BA+AD+DD1)=2BA+AD+2DD1=BC. Vậy đẳng thức D sai.
Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Vectơ/tọa độ Oxyz
Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.