Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo, danh pháp và điều chế ester (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng: $C{H}_{3}COOH+C_2{H}_{5}OH\stackrel{H_{2}S{O}_4đặc,t^0}{\to }C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$.
(a) Đúng: etyl axetat có nhiệt độ sôi thấp (77°C) nên dễ bay hơi khi đun nóng.
(b) Đúng: $H_{2}S{O}_4$ đặc vừa là chất xúc tác, vừa hút nước đẩy cân bằng este hóa dịch chuyển theo chiều tạo este.
(c) Đúng: etyl axetat đi qua ống dẫn dưới dạng hơi, cần làm lạnh bằng nước đá để ngưng tụ thu sản phẩm lỏng.
(d) Sai: khi kết thúc thí nghiệm phải tháo ống dẫn hơi ra khỏi bình thu trước, sau đó mới tắt đèn cồn; nếu tắt đèn trước, áp suất trong ống nghiệm giảm gây hút ngược nước vào ống nghiệm nóng làm vỡ ống nghiệm.
(e) Đúng (theo đáp án nguồn): đá bọt tạo tâm sôi, chống sôi bắn, từ đó bảo vệ ống nghiệm không bị vỡ.
Vậy có 4 phát biểu đúng: (a), (b), (c), (e).

(AI giải đề cho tôi)
Este có công thức tổng quát RCOOR'. Trong các lựa chọn: CH${}_3$COOH là axit cacboxylic; CH${}_3$COONa là muối; C${}_3$H${}_5$(OH)${}_3$ là glixerol (ancol); CH${}_3$COOCH${}_3$ (metyl axetat) là este tạo từ axit axetic và ancol metylic. Đáp án khớp bảng đáp án (59.D).

Đáp án nguồn in trên trang 10 (Phần III, Câu 1): A. 6.

Giải thích: Công thức C4H8O2 có độ bất bão hòa DBE = (2·4+2−8)/2 = 1, hợp chất đơn chức mạch hở nên chỉ có thể là acid carboxylic hoặc ester (mỗi loại chỉ chứa một nhóm chức).

- Acid carboxylic (nhóm –COOH, phần hydrocarbon C3H7 có 2 mạch): CH3CH2CH2COOH (butanoic acid) và (CH3)2CHCOOH (2-methylpropanoic acid) → 2 hợp chất.
- Ester (RCOOR′, tổng số C của R + R′ = 3):
+ HCOOCH2CH2CH3 và HCOOCH(CH3)2 (acid formic + propanol) → 2 hợp chất;
+ CH3COOC2H5 (acid acetic + ethanol) → 1 hợp chất;
+ CH3CH2COOCH3 (acid propionic + methanol) → 1 hợp chất.
Tổng ester: 4 hợp chất.

Tổng cộng: 2 + 4 = 6 hợp chất hữu cơ đơn chức mạch hở có công thức C4H8O2.

(AI giải đề cho tôi)
Benzyl acetate là ester tạo bởi acid acetic (CH3COOH) và benzyl alcohol (C6H5CH2OH). Phần acid cho nhóm CH3COO–, phần alcohol cho nhóm –CH2C6H5, nên công thức là CH3COOCH2C6H5. Các phương án khác: A là propyl benzoate sai cấu trúc, B là phenyl acetate, C là methyl benzoate. Đáp án khớp với đáp án nguồn (D).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng giữa acetic acid (CH3COOH) và ethanol (CH3CH2OH) với xúc tác H2SO4 đặc, đun nóng tạo ester (CH3COOC2H5) và nước là phản ứng ester hoá đặc trưng: acid + alcohol → ester + H2O. Đây không phải thủy phân (thủy phân là phản ứng ngược, ester + nước → acid + alcohol), không phải xà phòng hoá (xà phòng hoá là thủy phân ester trong môi trường base tạo muối carboxylate), và không phải trùng ngưng (trùng ngưng là nối nhiều monomer thành polymer kèm tách phân tử nhỏ). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 17: D).

(AI giải đề cho tôi)
Câu 3 (Phần II) - Tổng hợp isoamyl acetate từ acetic acid và isoamyl alcohol:

a) Đúng. Isoamyl acetate ít tan trong nước và tạo lớp riêng, có thể tách khỏi hỗn hợp phản ứng (chứa acetic acid dư, isoamyl alcohol, H2SO4, nước) bằng phương pháp chiết.

b) Đúng. Isoamyl acetate có công thức CH3COOCH2CH2CH(CH3)2, được tạo từ acetic acid (no, đơn chức) và isoamyl alcohol (no, đơn chức, mạch hở), nên là ester no, đơn chức, mạch hở.

c) Sai. Số sóng 3350 cm⁻¹ nằm trong vùng hấp thụ O-H của alcohol (3650 - 3200 cm⁻¹) nhưng nằm ngoài vùng O-H của carboxylic acid (3300 - 2500 cm⁻¹), nên phổ hồng ngoại có đỉnh hấp thụ ở 3350 cm⁻¹ là của isoamyl alcohol, không phải acetic acid.

d) Đúng. n(CH3COOH) = 9,0/60 = 0,15 mol; n(isoamyl alcohol) = 8,8/88 = 0,1 mol → isoamyl alcohol là chất hạn chế. Phản ứng 1:1, hiệu suất 60%: n(ester) = 0,1 × 0,6 = 0,06 mol; M(isoamyl acetate) = 130 g/mol → m = 0,06 × 130 = 7,8 gam.

Kết quả Đúng - Đúng - Sai - Đúng khớp với đáp án ĐĐSD của đề.
a) (AI giải đề cho tôi)
Isoamyl acetate ít tan trong nước, tách khỏi hỗn hợp phản ứng bằng phương pháp chiết.
b) (AI giải đề cho tôi)
CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 là ester no, đơn chức, mạch hở.
c) (AI giải đề cho tôi)
3350 cm⁻¹ thuộc vùng O-H của alcohol (3650 - 3200 cm⁻¹), không thuộc vùng O-H của carboxylic acid (3300 - 2500 cm⁻¹), nên đây là phổ của isoamyl alcohol.
d) (AI giải đề cho tôi)
n(acid) = 0,15 mol; n(alcohol) = 0,1 mol (chất hạn chế); m(ester) = 0,1 × 60% × 130 = 7,8 gam.

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng aspirin cần sản xuất: $m=10^7\times 81\text{ mg}=810\text{ kg}=810000\text{ g}$. Khối lượng mol aspirin $C_9{H}_8{O}_4$: $M=180\text{ g/mol}$, nên $n_{aspirin}=810000/180=4500\text{ mol}$. Theo phương trình, tỉ lệ mol salicylic acid : aspirin = 1 : 1. Vì hiệu suất theo salicylic acid là 60%: $n_{salicylic}=4500/0,6=7500\text{ mol}$. Khối lượng salicylic acid ($M=138\text{ g/mol}$): $m=7500\times 138=1035000\text{ g}=1035\text{ kg}$. Kết quả khớp với đáp án nguồn (1035).

(AI giải đề cho tôi) Etyl axetat CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ có công thức phân tử C${}_4$H${}_8$O${}_2$. Metyl axetat và metyl fomat, etyl fomat lần lượt có công thức C${}_3$H${}_6$O${}_2$, C${}_2$H${}_4$O${}_2$, C${}_3$H${}_6$O${}_2$.

Chọn A
CH${}_3$COO-C${}_2$H${}_5$ hay C${}_4$H${}_8$O${}_2$

Chọn A
CH${}_3$COOH + C${}_2$H${}_5$OH $\stackrel{H_{2}S{O}_4\text{ đặc}}{\rightleftharpoons }$ CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ + H${}_2$O
(a): đúng
(b): đúng
(c) đúng
(d) sai

(AI giải đề cho tôi)
Ancol etylic (C${}_2$H${}_5$OH) tác dụng với axit axetic (CH${}_3$COOH) tạo este CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ (etylxetat) theo phản ứng este hóa: CH${}_3$COOH + C${}_2$H${}_5$OH $\stackrel{H_{2}S{O}_4đặc,t^o}{\to }$ CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$ + H${}_2$O. Các este còn lại: HOOC-C${}_2$H${}_5$ không phải este (là công thức viết sai của axit propionic C${}_2$H${}_5$COOH); C${}_2$H${}_5$COOCH${}_3$ cần ancol metylic; HCOOCH${}_3$ cũng cần ancol metylic. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn (Câu 52: A).

(AI giải đề cho tôi)
Isoamyl axetat là este tạo từ axit axetic CH3COOH và ancol isoamylic C5H11OH, trừ H2O: CH3COOC5H11 có công thức phân tử C7H14O2 (khối lượng phân tử 130). Kiểm tra: este no, mạch hở có công thức tổng quát CnH2nO2, với n = 7 ta được C7H14O2. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 56: B).

(AI giải đề cho tôi) $C{H}_{3}COOCH=C{H}_2$ là ester của acid acetic ($C{H}_{3}COOH$) và vinyl alcohol ($C{H}_2=CHOH$), nên tên gọi là vinyl acetate.

(AI giải đề cho tôi)
Ester CH${}_3$COOCH=CH${}_2$ gồm phần acid là CH${}_3$COOH (acetic acid) và phần alcohol là vinyl (CH${}_2$=CH–). Vậy tên gọi là vinyl acetate. Đáp án B.

Đáp án B

Phương pháp:
Tên gọi của este RCOOR'= Tên gốc R' + tên gốc axit (đuôi "at")
Hướng dẫn giải:
Etyl axetat có công thức là $C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5$.
Đáp án C

Phương pháp:
$C_5{H}_{10}{O}_2$ có khả năng thủy phân trong môi trường axit tạo axit axetic $\Rightarrow$ Đây là este tạo bởi axit axetic.
Hướng dẫn giải:
Các chất có CTPT $C_5{H}_{10}{O}_2$ thủy phân trong môi trường axit tạo axit axetic $\Rightarrow$ Este tạo bởi axit axetic. Có 2 CTCT thỏa mãn:
$C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_3$
$C{H}_{3}COOCH(C{H}_3{)}_2$
Đáp án D

(AI giải đề cho tôi)
Butyl axetat là este của axit axetic (CH3COOH) và butanol (C4H9OH), tạo thành từ nhóm axetat CH3-COO- và nhóm butyl -CH2-CH2-CH2-CH3. Vậy công thức cấu tạo là CH3-COO-CH2-CH2-CH2-CH3. Phương án B chỉ có nhóm propyl (3 carbon), C là metyl pentanoat, D là sec-butyl axetat (nhóm butyl nhánh). Đáp án khớp với đáp án nguồn (52-A).

Chọn B.

(1) Đúng, Nước trong ống sinh hàn tạo môi trường có nhiệt độ thấp để hóa lỏng các chất hơi.

(2) Đúng, CaCl${}_2$ được thêm vào để tách nước và ancol còn lẫn trong etyl axetat vì CaCl${}_2$ là chất hút ẩm mạnh.

(3) Sai, Dung dịch Na${}_2$CO${}_3$ nhằm mục đích loại bỏ axit axetic còn dư trong Y còn H${}_2$SO${}_4$ đặc không bay hơi trong Y không chứa H${}_2$SO${}_4$.

(4) Đúng, X được tạo từ CH${}_3$COOH, C${}_2$H${}_5$OH nguyên chất và H${}_2$SO${}_4$ 98\%.

(5) Sai, Nếu sử dụng H${}_2$SO${}_4$ đặc thì sẽ xảy ra phản ứng thủy phân este lúc đó không thu được sản phẩm chính là este.