Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo, danh pháp và điều chế ester (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Methyl formate (HCOOCH${}_3$) là ester tạo từ acid formic và methanol. Oleic acid là acid carboxylic, ethanol là alcohol, glycerol là triol, đều không phải ester.

(AI giải đề cho tôi)
Metyl propionat là este của ancol metyl (CH${}_3$OH) và axit propionic (C${}_2$H${}_5$COOH), nên công thức cấu tạo là C${}_2$H${}_5$COOCH${}_3$ (tổng công thức C${}_4$H${}_8$O${}_2$). Kiểm tra các phương án: A là etyl fomat, B là etyl propionat, D là metyl axetat. Đáp án trùng với đáp án nguồn (C).

(AI giải đề cho tôi)
Este A có CTPT $C_4{H}_8{O}_2$ (este no, mạch hở). Thủy phân trong môi trường kiềm thu được muối natri axetat $C{H}_{3}COONa$, nghĩa là phần axit của este là axit axetic $C{H}_{3}COOH$ (gốc axit $C{H}_{3}COO-$, 2 carbon). Phần ancol còn lại phải có 2 carbon: $C_2{H}_{5}OH$ (etanol). Vậy A là $C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5$: $C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+NaOHightarrowC{H}_{3}COONa+C_2{H}_{5}OH$. Tên gọi là etyl axetat. Các phương án khác: etyl acrylat là $C{H}_2=CHCOO{C}_2{H}_5$ ($C_5{H}_8{O}_2$), vinyl fomat là $HCOOCH=C{H}_2$ ($C_3{H}_4{O}_2$), metyl fomat là $HCOOC{H}_3$ ($C_2{H}_4{O}_2$) — đều không thỏa. Kết quả trùng với đáp án nguồn: A.

(AI giải đề cho tôi)
Este no đơn chức mạch hở có CTPT dạng $C_n{H}_{2n}{O}_2$. Khối lượng oxi chiếm: $\frac{32}{14n+32}=0,3636\Rightarrow 14n+32=\frac{32}{0,3636}=88\Rightarrow n=4$. Vậy X là $C_4{H}_8{O}_2$. Các CTCT este thoả mãn: $HCOOC{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_3$ (propyl fomat), $HCOOCH(C{H}_3{)}_2$ (isopropyl fomat), $C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_3$ (etyl axetat), $C{H}_{3}C{H}_{2}COOC{H}_3$ (metyl propionat) — tổng cộng 4 CTCT. Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
CH${}_3$CH${}_2$COOCH${}_3$ là este tạo từ axit CH${}_3$CH${}_2$COOH (axit propionic/axit propanoic) và ancol metylic, nên tên gọi là metyl propionat (metyl propanoat).

(AI giải đề cho tôi)
CH${}_3$CH${}_2$COOCH${}_3$ là este tạo bởi axit CH${}_3$CH${}_2$COOH (axit propionic/axit propanoic) và ancol metylic CH${}_3$OH, nên tên gọi là metyl propionat (metyl propanoat). Đáp án A.

(AI giải đề cho tôi)
E có C4H6O2, DBE = (2·4+2−6)/2 = 2: một nhóm este (C=O) và một liên kết C=C. Thủy phân trong môi trường axit thu được sản phẩm có phản ứng tráng bạc, tức phải tạo andehit. Các trường hợp:
1) Este của axit formic (HCOOH) – khi thủy phân tạo HCOOH, axit formic có nhóm -CHO nên tráng bạc được:
- HCOOCH2CH=CH2 (formate of allyl)
- HCOOCH=CHCH3 (formate of 1-propenyl)
- HCOOC(CH3)=CH2 (formate of isopropenyl)
→ 3 công thức.
2) Este của ancol vinyl: CH2=CHCOOCH=CH2 (vinyl acrylate). Thủy phân tạo axit acrylic và ancol vinyl, ancol vinyl chuyển hóa thành andehit axetic CH3CHO nên tráng bạc được → 1 công thức.
Tổng cộng: 3 + 1 = 4 công thức cấu tạo thỏa mãn. Đáp án D, khớp với đáp án nguồn (14.D).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng este hóa giữa ancol etylic (C2H5OH) và axit axetic (CH3COOH): CH3COOH + C2H5OH ⇌ CH3COOC2H5 + H2O (xúc tác H2SO4 đặc, đun nóng). Este tạo thành là CH3COOC2H5, tên là etyl axetat. Đáp án khớp với đáp án nguồn (4B).

(AI giải đề cho tôi) Từ (c): poli(etylen terephtalat) được tạo từ axit terephtalic và etylen glycol nên X₃ là axit terephtalic (C₈H₆O₄, M = 166) và X₄ là etylen glycol. Từ (b): X₁ là muối natri của axit terephtalic. Từ (d): X₃ + 2X₂ ⇌ X₅ + 2H₂O là phản ứng este hóa, X₅ là este của axit terephtalic với 2 phân tử X₂ (ancol). Theo đáp án nguồn, M(X₅) = 194 ⇒ M(X₂) = (194 + 36 − 166)/2 = 32 ⇒ X₂ là CH₃OH (metanol), X₅ là dimethyl terephtalat có M = 194. Chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
Metyl axetat là este tạo từ metanol (CH${}_3$OH) và axit axetic (CH${}_3$COOH), nên công thức là CH${}_3$COOCH${}_3$ (C). Các phương án khác: A là etyl fomat, B là etyl axetat, D là metyl propionat. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (49C).

(AI giải đề cho tôi)
Este mạch hở X: $C_4{H}_8{O}_2$ là este no, đơn chức, mạch hở, có 4 đồng phân: $HCOOC{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_3$, $HCOOCH(C{H}_3{)}_2$, $C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_3$, $C{H}_{3}C{H}_{2}COOC{H}_3$.

Y oxi hóa thu được sản phẩm tráng bạc nghĩa là Y phải là ancol bậc 1 (oxi hóa ra andehit; metanol oxi hóa ra HCHO cũng tráng bạc được). Xét từng este:
- $HCOOC{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_3$ thủy phân cho propan-1-ol (bậc 1), oxi hóa ra $C{H}_{3}C{H}_{2}CHO$ tráng bạc — thỏa.
- $HCOOCH(C{H}_3{)}_2$ thủy phân cho propan-2-ol (bậc 2), oxi hóa ra xeton $C{H}_{3}COC{H}_3$ không tráng bạc — không thỏa.
- $C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_3$ thủy phân cho etanol (bậc 1), oxi hóa ra $C{H}_{3}CHO$ tráng bạc — thỏa.
- $C{H}_{3}C{H}_{2}COOC{H}_3$ thủy phân cho metanol, oxi hóa ra HCHO tráng bạc — thỏa.

Vậy có 3 công thức cấu tạo phù hợp của X: $HCOOC{H}_{2}C{H}_{2}C{H}_3$, $C{H}_{3}COOC{H}_{2}C{H}_3$, $C{H}_{3}C{H}_{2}COOC{H}_3$. Kết quả khớp đáp án nguồn 24-A.

(AI giải đề cho tôi)
Benzyl axetat là este tạo bởi axit axetic (CH3COOH) và ancol benzilic (C6H5CH2OH), nên công thức là CH3COOCH2C6H5. Các phương án khác: A là metyl phenylaxetat (C6H5CH2COOCH3), C là phenyl axetat, D là metyl benzoat. Đáp án khớp với đáp án nguồn (4-B).

Metyl acrylat (CH2=CH-COOCH3) chứa liên kết đôi C=C trong gốc axit nên phản ứng được với dung dịch brom qua phản ứng cộng: CH2=CH-COOCH3 + Br2 → CH2Br-CHBr-COOCH3. Các este còn lại (etyl axetat, metyl propionat, metyl axetat) là este no, không phản ứng với dung dịch brom. Đáp án: D. (Lưu ý: bảng đáp án in ở trang 12 ghi Câu 45 là B, mâu thuẫn với đáp án in đậm đỏ D ngay tại câu hỏi trang 8; về mặt hóa học chỉ metyl acrylat — este không no — phản ứng được với brom, nên đáp án đúng là D.)

(AI giải đề cho tôi)
Etyl axetat là este tạo bởi axit axetic (CH${}_3$COOH) và ancol etylic (C${}_2$H${}_5$OH), có công thức CH${}_3$COOCH${}_2$CH${}_3$ (CH${}_3$COOC${}_2$H${}_5$). Phương án A là metyl axetat (CH${}_3$COOCH${}_3$), C là axit axetic, D là metyl propionat (CH${}_3$CH${}_2$COOCH${}_3$). Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 3: B).

(AI giải đề cho tôi)
Vinylaxetat là este của axit axetic (CH3COOH) và ancol vinyl (CH2=CH-OH), nên công thức cấu tạo là CH3COOCH=CH2. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Este isoamyl axetat (CH3COOCH2CH2CH(CH3)2) có mùi chuối chín. Đây là kiến thức phổ thông: isoamyl axetat là este tạo bởi axit axetic và ancol isoamylic, mùi thơm đặc trưng của chuối chín. Các mùi khác: hoa nhài (benzyl axetat), hoa hồng, dứa chín (etyl butirat/axetat).

(AI giải đề cho tôi)
Đốt cháy este X: $n_{C{O}_2}=13,2/44=0,3$ mol; $n_{H_{2}O}=5,4/18=0,3$ mol. Suy ra số mol C = số mol H/2, tức tỉ lệ C:H = 1:2, công thức dạng $C_n{H}_{2n}{O}_x$. Với este đơn chức mạch hở no là $C_n{H}_{2n}{O}_2$ (ví dụ $C_3{H}_6{O}_2$ với n=3: đốt 0,1 mol cho 0,3 mol CO₂ và 0,3 mol H₂O, khớp). Nếu là este không no hoặc hai chức thì tỉ lệ H/C nhỏ hơn 2; nếu mạch vòng thì H/C < 2. Vậy X là este no, đơn chức, mạch hở.

(AI giải đề cho tôi)
$n_{C_2{H}_{5}OH}=\frac{13,8}{46}=0,3$ mol. Axit axetic dư nên ancol là chất giới hạn. Phản ứng: $C{H}_{3}COOH+C_2{H}_{5}OH\rightleftharpoons C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$ (xúc tác $H_{2}S{O}_4$ đặc). Theo phương trình, 1 mol ancol tạo 1 mol este etyl axetat ($M=88$ g/mol), nên khối lượng este lý thuyết $=0,3\times 88=26,4$ gam. Hiệu suất $H=\frac{11,0}{26,4}\times 100\%=41,67\%$. Vậy chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi số mol axit axetic và etanol trong mỗi phần là $x$ và $y$.
Phần 1: Kali dư tác dụng với cả axit và ancol: $2C{H}_{3}COOH+2K\to 2C{H}_{3}COOK+H_2$; $2C_2{H}_{5}OH+2K\to 2C_2{H}_{5}OK+H_2$. Số mol $H_2=3,36/22,4=0,15$ mol nên $x+y=0,3$.
Phần 2: $2C{H}_{3}COOH+N{a}_{2}C{O}_3\to 2C{H}_{3}COONa+C{O}_2+H_{2}O$; $n(C{O}_2)=1,12/22,4=0,05$ mol nên $x=0,1$ mol, suy ra $y=0,2$ mol.
Phần 3: Phản ứng este hoá $C{H}_{3}COOH+C_2{H}_{5}OH\rightleftharpoons C{H}_{3}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$ (H${}_2$SO${}_4$ làm xúc tác). Axit chỉ có 0,1 mol nên là chất hạn chế; etanol dư (0,2 mol). Theo phản ứng, nếu hoàn toàn tạo được 0,1 mol este; hiệu suất 60% nên $n_{este}=0,1\times 60\%=0,06$ mol.
Khối lượng este etyl axetat: $m=0,06\times 88=5,28$ gam.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi axit là $C_n{H}_{2n}{O}_2$ (a mol), ancol là $C_m{H}_{2m+2}O$ (b mol).

- $n_{C{O}_2}=20,16/22,4=0,9$ mol; $n_{H_{2}O}=18,9/18=1,05$ mol.
- Bảo toàn C: $na+mb=0,9$.
- Bảo toàn H: $2na+(2m+2)b=2\cdot 1,05=2,1$.
- Trừ hai phương trình: $2b=1,2\Rightarrow b=0,15$ mol ancol.
- Bảo toàn khối lượng: $14(na+mb)+32a+18b=21,7\Rightarrow 12,6+32a+2,7=21,7\Rightarrow a=0,2$ mol axit.
- Từ $0,2n+0,15m=0,9\Rightarrow 4n+3m=18$, nghiệm nguyên dương duy nhất: $n=3,m=2$.

Vậy X gồm $C{H}_{3}C{H}_{2}COOH$ (0,2 mol) và $C_2{H}_{5}OH$ (0,15 mol).

Phản ứng este hoá: $C{H}_{3}C{H}_{2}COOH+C_2{H}_{5}OH\rightleftharpoons C{H}_{3}C{H}_{2}COO{C}_2{H}_5+H_{2}O$.

Ancol hết trước: $n_{este}=0,15\times 60\%=0,09$ mol.

$M_{este}=74+46-18=102$ g/mol.

$m=0,09\times 102=9,18$ gam.