Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chất béo và acid béo (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Tripanmitin (tripalmitin) là trieste của glycerol với axit palmitic C15H31COOH, nên công thức là (C15H31COO)3C3H5. Các phương án khác: (C17H33COO)3C3H5 là triolein, (C17H35COO)3C3H5 là tristearin. Đáp án D khớp với đáp án nguồn (câu 51: D).

(AI giải đề cho tôi)
Axit oleic có công thức phân tử $C_{17}{H}_{33}COOH$ hay $C_{18}{H}_{34}{O}_2$ (một liên kết đôi C=C trong mạch 18 cacbon). Số nguyên tử hidro là 34. Vậy đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
X là hỗn hợp triglixerit chỉ chứa gốc stearat (C17H35COO–) và oleat (C17H33COO–), tức hỗn hợp tristearin (C57H110O6) và triolein (C57H104O6).

Số mol: n(H2O) = 38,16/18 = 2,12 mol → n(H) = 4,24 mol. n(O2) = 72,128/22,4 = 3,22 mol.

Gọi a, b lần lượt là mol triolein, tristearin (a + b = n(X)).
O2 phản ứng: triolein cần 57 + 104/4 − 3 = 80 mol O2/mol; tristearin cần 57 + 110/4 − 3 = 81,5 mol O2/mol.
→ 80a + 81,5b = 3,22 và 104a + 110b = 4,24.
Giải hệ: a = 0,02666...; b = 0,01333...; n(X) = 0,04 mol (kiểm tra: 80·0,02667 + 81,5·0,01333 = 3,22 ✓; 104·0,02667 + 110·0,01333 = 4,24 ✓).

Chỉ triolein (2 nối đôi C=C trong gốc oleat) phản ứng với Br2:
a = 2 × 0,02667 = 0,0533...

Chờ đã, kiểm tra lại: mỗi phân tử triolein có 3 gốc oleat → 3 nối đôi. a = 3 × 0,02667 = 0,08 mol.

Vậy a = 0,08 → đáp án A, khớp đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Thủy phân hoàn toàn triglixerit X trong NaOH: $n_{C_{17}{H}_{33}COONa}=15,2/304=0,05$ mol; $n_{C_{17}{H}_{35}COONa}=30,6/306=0,1$ mol. Tổng muối $=0,15$ mol, nên $n_X=0,15/3=0,05$ mol. Bảo toàn khối lượng: $m_X=m_{mu\acute{\hat{o}}i}+m_{glixerol}-m_{NaOH}=45,8+0,05\cdot 92-0,15\cdot 40=45,8+4,6-6=44,4$ gam. Vậy $M_X=44,4/0,05=888$ g/mol (X gồm 1 gốc oleoyl và 2 gốc stearoyl: $(C_{17}{H}_{33}COO)(C_{17}{H}_{35}COO{)}_2{C}_3{H}_5$, $M=884-2+2\cdot 2=888$). Đáp án B, trùng đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Axit panmitic là axit béo no có 16 nguyên tử cacbon: C15H31COOH, viết dưới dạng CH3[CH2]14COOH. Kiểm tra: CH3 (1C) + 14 nhóm CH2 (14C) + COOH (1C) = 16C, tổng số H = 3 + 28 + 1 = 32, đúng công thức C16H32O2. Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi số mol X là a (X là trieste của glixerol với axit oleic C17H33COOH và axit linoleic C17H31COOH, hai gốc axit có cùng 18C). Số mol CO2 = 275,88/44 = 6,27 mol. Bảo toàn C: 18(x+y) + 3a = 6,27, với x+y = 3a (3 gốc axit mỗi phân tử) nên 57a = 6,27 → a = 0,11 mol. Brom: n(Br2) = 88/160 = 0,55 mol = x + 2y = 3a + y → y = 0,22; x = 0,11 (thỏa mãn x+y = 0,33). Khối lượng phân tử X: M = 92 + 282 + 280 + 280 − 3·18 = 880 g/mol. Vậy m = 0,11 × 880 = 96,8 gam. Đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

Chọn C. A. Sai, tripanmitin (C${}_{15}$H${}_{31}$COO)${}_3$C${}_3$H${}_5$ là chất béo no, không làm mất màu dung dịch Br${}_2$. B. Sai, chất béo không tan trong nước, nhẹ hơn nước. C. Đúng, chất béo lỏng (không no) khi bị hiđro hóa hoàn toàn sẽ chuyển thành chất béo rắn (no). D. Sai, triolein (C${}_{17}$H${}_{33}$COO)${}_3$C${}_3$H${}_5$ có 3C=C nên 1 mol triolein tác dụng tối đa 3 mol Br${}_2$ trong dung dịch.

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glycerol với các axit béo mạch dài. Tristearin, triolein, tripanmitin đều là trieste của glycerol nên là chất béo. Axit axetic (CH3COOH) là axit cacboxylic đơn chức, không phải chất béo. Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 48: B).

$n_C^{\text{trong E}}=t\to n_{H_{2}O}=6,59-t-\stackrel{\text{BT }O}{\to }{n}_O^{\text{trong E}}=t-2,98\to \frac{12t}{16(t-2,98)}=\frac{167}{24}\to t=3,34\to m=52,34$

Xét E: $\{\begin{array}{l}{n}_X=x\\ n_{Y+Z}=y\end{array}\to \{\begin{array}{l}2x+6y=n_O=3,34-2,98\\ \stackrel{\text{BTKL}}{\to }22x+(3,40-92)y=2,44\end{array}\to \{\begin{array}{l}x=0,06\\ y=0,04\end{array}\to n_T=x+3y=0,18$

Xét T: $\{\begin{array}{l}{C}_{15}{H}_{31}COONa:a^{\text{mol}}\\ C_{17}{H}_{33}COONa:b^{\text{mol}}\\ C_{17}{H}_{35}COONa:c^{\text{mol}}\end{array}\to \{\begin{array}{l}a+b+c=0,18\\ \stackrel{\text{BT }C}{\to }16a+18b+18c+0,04.3=3,34\\ \stackrel{\text{BTKL}}{\to }278a+304b+306c=52,34+2,44\end{array}\to \{\begin{array}{l}a=0,01\\ b=0,01\\ c=0,16\end{array}$

$\to X:C_{17}{H}_{35}COOH(0,06^{\text{mol}})\stackrel{\text{Xeˆˊp hıˋnh}}{\to }\{\begin{array}{l}Y:(C_{15}{H}_{31}COO)(C_{17}{H}_{33}COO)(C_{17}{H}_{35}COO)C_3{H}_5(0,01^{\text{mol}})\\ Z:(C_{17}{H}_{35}COO{)}_3{C}_3{H}_5(0,03^{\text{mol}})\end{array}$

$\to \%m_Y^{\text{trong E}}=16,431\%$

(AI giải đề cho tôi)
Gọi X là triglixerit (C_cH_hO_6), số mol X đốt cháy là x. Từ 0,5 mol H2O: h·x = 1. Phương trình đốt cháy: O2 = c·x + h·x/4 − 3x = 0,77 → c·x = 0,77 + 3x − 0,25 = 0,52 + 3x. Vì c = 3 + 3r (r = số C trong gốc R của RCOO), suy ra 3r·x = 0,52, tức r·x = 0,1733. Thủy phân: mỗi mol X cho 3 muối RCOOK, khối lượng muối 3x(14r + 84 − 2d) = 9,32 (d = tổng số liên kết C=C trong X). Thay r·x = 0,1733: 0,52(14r + 84 − 2d) = 9,32r → 2,04r = 43,68 − 1,04d. Với d = 3 (X có 3 liên kết C=C, phù hợp triglixerit chứa gốc axit không no như linolenic): r ≈ 19,9 ≈ 20, x ≈ 0,0087 mol — dữ liệu nhất quán trong sai số làm tròn. Mỗi liên kết C=C phản ứng với 1 mol Br2 nên số mol Br2 = d·a = 3a = 0,06 → a = 0,02. Chọn D.

(AI giải đề cho tôi)
Triolein là trieste của glixerol và axit oleic. Khi thủy phân trong dung dịch NaOH (phản ứng xà phòng hóa), triolein sinh ra natri oleat và glixerol: (C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH → 3C17H33COONa + C3H5(OH)3. Saccarozơ và glucozơ không thủy phân bằng NaOH cho glixerol; metyl axetat thủy phân cho metanol và natri axetat. Vậy đáp án là D.

(AI giải đề cho tôi)
Tristearin là trieste của glycerol với axit stearic (C17H35COOH), nên công thức là (C17H35COO)3C3H5. Đáp án A trùng với đáp án nguồn (50A).

Tripamitin được tạo thành từ axit panmitic C${}_{15}$H${}_{31}$COOH