Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hợp chất của calcium và ứng dụng (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Muối hidrocacbonat như $Ca(HC{O}_3{)}_2$ rất dễ bị phân hủy khi đun nóng: $Ca(HC{O}_3{)}_2\stackrel{t^o}{\to }CaC{O}_3\downarrow +C{O}_2\uparrow +H_{2}O$. Các muối còn lại ($CaC{l}_2$, $N{a}_{2}S{O}_4$, $NaCl$) bền, không bị phân hủy khi đun nóng. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (51B).

Trong sữa có calcium. Cần 800 mg calcium nên thể tích sữa cần uống là
$$V=\frac{800\cdot 100}{120}=666,67\text{ mL}$$
Lấy tối thiểu theo đáp án gần đúng là 667 mL.
⇒ Đáp án A.

Đất chua có tính acid, cần chất có tính base để trung hòa. $CaO$ là vôi sống, tác dụng với nước tạo $Ca(OH{)}_2$, dùng để khử chua đất.
⇒ Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Sục khí CO_2 vào dung dịch Ca(OH)_2: ban đầu CO_2 tác dụng với Ca(OH)_2 tạo kết tủa trắng CaCO_3: CO_2 + Ca(OH)_2 → CaCO_3↓ + H_2O. Vì CO_2 dư, kết tủa CaCO_3 tiếp tục phản ứng tan dần tạo Ca(HCO_3)_2 tan: CaCO_3 + CO_2 + H_2O → Ca(HCO_3)_2. Vậy hiện tượng là có kết tủa trắng xuất hiện rồi tan dần. Đáp án D, khớp với đáp án nguồn (Câu 65: D).

CaCO${}_3$ $\stackrel{t^0}{\to }$ CaO + CO${}_2$

(AI giải đề cho tôi)
CaCO${}_3$ tác dụng với dung dịch HCl: $CaC{O}_3+2HCl\to CaC{l}_2+C{O}_2\uparrow +H_{2}O$. Khí X thoát ra là CO${}_2$ (khí không màu, làm đục nước vôi trong). Đáp án khớp với đáp án nguồn 57-C.

(AI giải đề cho tôi)
CaCO_3 gồm ion Ca^{2+} và ion cacbonat CO_3^{2-}, nên tên gọi là canxi cacbonat (thạch cao không đúng, canxi hidrocacbonat là Ca(HCO_3)_2, canxi sunfat là CaSO_4, canxi clorua là CaCl_2). Đáp án khớp với bảng đáp án đề tham khảo (Câu 43: D).

(AI giải đề cho tôi)
Cặn trắng gồm $CaC{O}_3$ và $MgC{O}_3$ là các muối cacbonat không tan, bị axit phân hủy: $CaC{O}_3+2C{H}_{3}COOH\to (C{H}_{3}COO{)}_{2}Ca+C{O}_2+H_{2}O$ (tương tự với $MgC{O}_3$). Trong các lựa chọn, chỉ giấm ăn (dung dịch axit axetic $C{H}_{3}COOH$) có tính axit nên hòa tan được cặn. Muối ăn, dầu ăn, rượu uống không phản ứng với cacbonat. Đáp án: D.

(AI giải đề cho tôi)
Thạch cao sống (gypsum) là CaSO4.2H2O. Thạch cao nung (khan) là 2CaSO4.H2O. Vậy đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Cặn trắng gồm CaCO3 và MgCO3 không tan trong nước nhưng tan trong axit. Giấm ăn chứa axit axetic (CH3COOH) phản ứng: CaCO3 + 2CH3COOH → (CH3COO)2Ca + H2O + CO2↑, tương tự với MgCO3. Muối ăn, dầu ăn, rượu không có khả năng này. Vậy dùng giấm ăn.

(AI giải đề cho tôi)
Thạch cao sống là CaSO${}_4$.2H${}_2$O (canxi sulfat dihydrat). Thạch cao nung là 2CaSO${}_4$.H${}_2$O; CuSO${}_4$.2H${}_2$O là đồng sunfat ngậm nước; CaSO${}_3$ là sulfite, không phải thạch cao. Đáp án C.

(AI giải đề cho tôi)
Thạch cao nung (CaSO${}_4$.H${}_2$O, còn gọi thạch cao khan hay thạch cao bột) khi trộn với nước sẽ chuyển thành thạch cao sống CaSO${}_4$.2H${}_2$O, cứng lại và giãn nở nhẹ, nên được dùng để đúc tượng và bó bột khi gãy xương. Đá vôi (CaCO${}_3$) và vôi sống (CaO) không có tính chất này; thạch cao sống (CaSO${}_4$.2H${}_2$O) là sản phẩm sau khi đông cứng, không dùng trực tiếp để đúc. Vậy đáp án là A.

(AI giải đề cho tôi)
Kiểm tra từng bước chuyển hoá: (1) CaO + 2HCl → CaCl₂ + H₂O, nên X = HCl (loại B, D vì Cl₂ không phản ứng trực tiếp với CaO theo sơ đồ này). (2) CaCl₂ + 2AgNO₃ → Ca(NO₃)₂ + 2AgCl↓, phản ứng trao đổi có kết tủa AgCl nên Y = AgNO₃; HNO₃ không tác dụng với CaCl₂ (không tạo kết tủa, khí hay chất yếu) nên loại A. (3) Ca(NO₃)₂ + (NH₄)₂CO₃ → CaCO₃↓ + 2NH₄NO₃, có kết tủa CaCO₃ nên Z = (NH₄)₂CO₃. Vậy X, Y, Z lần lượt là HCl, AgNO₃, (NH₄)₂CO₃, khớp đáp án nguồn C.

(AI giải đề cho tôi)
n(Ca(OH)2) = 2 × 0,01 = 0,02 mol; n(CaCO3) = 1/100 = 0,01 mol.
Trường hợp 1: CO2 thiếu, chỉ tạo kết tủa: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O, n(CO2) = n(CaCO3) = 0,01 mol → V = 0,224 lít.
Trường hợp 2: CO2 dư, kết tủa bị hòa tan một phần: CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O (0,02 mol CO2) rồi CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2 (0,01 mol CO2). Tổng n(CO2) = 0,02 + 0,01 = 0,03 mol → V = 0,672 lít.
Cả hai giá trị đều thỏa mãn, chọn C.

(AI giải đề cho tôi)
Nhiệt phân MgCO3 và CaCO3 đều sinh ra CO2: MgCO3 → MgO + CO2; CaCO3 → CaO + CO2. Vậy khí X là CO2. Cho CO2 hấp thụ vào dung dịch Ca(OH)2: CO2 dư phản ứng CaCO3 + CO2 + H2O → Ca(HCO3)2, thu được kết tủa Y là CaCO3 và dung dịch Z là Ca(HCO3)2. Đun nóng Z: Ca(HCO3)2 → CaCO3↓ + CO2 + H2O, tạo lại kết tủa Y (CaCO3), phù hợp đề bài. Vậy X, Y, Z lần lượt là CO2, CaCO3, Ca(HCO3)2.

(AI giải đề cho tôi)
Dùng vôi tôi Ca(OH)2 rẻ tiền để kết tủa các ion kim loại nặng dưới dạng hidroxit không tan: Hg^{2+} + 2OH^- → Hg(OH)2↓, Pb^{2+} + 2OH^- → Pb(OH)2↓, Fe^{3+} + 3OH^- → Fe(OH)3↓. NaCl, HCl không tạo kết tủa; KOH đắt hơn nên không phù hợp yêu cầu chi phí thấp.

(AI giải đề cho tôi)
Thạch cao dùng để đúc tượng là thạch cao nung (thạch cao hạt, $CaS{O}_4\cdot \frac{1}{2}{H}_{2}O$), thu được bằng nung thạch cao sống $CaS{O}_4\cdot 2H_{2}O$ ở khoảng $100-110^{\circ }C$. Khi trộn với nước, thạch cao nung tái tạo thành thạch cao sống cứng lại, nên phù hợp để đúc tượng, làm khuôn. Thạch cao sống/khan/tự nhiên không có tính chất này.

(AI giải đề cho tôi)
$n_{C{O}_2}=0,504/22,4=0,0225$ mol. $Ca(OH{)}_2$ dư nên chỉ xảy ra: $C{O}_2+Ca(OH{)}_2\to CaC{O}_3\downarrow +H_{2}O$. $n_{CaC{O}_3}=0,0225$ mol, $m=0,0225\times 100=2,25$ g. Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Phương trình phân hủy canxi cacbonat: $CaC{O}_3\stackrel{\sim 1000^{\circ }C}{\to }CaO+C{O}_2\uparrow$. Sản phẩm gồm $C{O}_2$ và $CaO$ (vôi sống). Vậy đáp án D.

Ca${}^{2+}$ trong vôi nông nghiệp tạo kết tủa photphat (ví dụ Ca${}_3$(PO${}_4$)${}_2$) làm giảm hiệu quả phân bón. (Lời giải nguồn ghi "→ D sai" do lỗi chính tả; đáp án gạch chân trong nguồn là D.)