Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Tinh bột và cellulose (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Dung dịch iodine tác dụng với tinh bột cho hợp chất chứa màu xanh tím đặc trưng. Cellulose, glucose, fructose không cho hiện tượng này. Vậy củ khoai lang chứa tinh bột.

(AI giải đề cho tôi)
Tinh bột (starch) là polysaccharide được tạo thành từ nhiều đơn vị α-glucose liên kết với nhau qua liên kết glycoside α-1,4 và α-1,6 (khác với cellulose được tạo từ β-glucose). Fructose không phải đơn vị cấu tạo của tinh bột. Đáp án khớp với đáp án nguồn trang 10: C.

(AI giải đề cho tôi)
Cellulose không tan trong nước do có nhiều liên kết hydrogen giữa các mạch polymer, nhưng tan được trong dung dịch Schweizer [Cu(NH3)4](OH)2 (dung dịch amoniakal copper(II) hydroxide) tạo phức tan. Fructose, saccharose, maltose đều tan tốt trong nước nên không phù hợp. Đáp án: B, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 19 (đúng/sai):
a) Đúng. Glycogen là polysaccharide dự trữ; khi cơ thể thiếu dinh dưỡng, glycogen trong gan được phân giải thành glucose bằng phản ứng thuỷ phân (giúp đỡ enzyme), tương tự thuỷ phân tinh bột.
b) Đúng. Trong tế bào, glucose bị oxi hoá hoàn toàn theo phản ứng hô hấp tế bào: $C_6{H}_{12}{O}_6+6O_2\to 6C{O}_2+6H_{2}O$, giải phóng năng lượng cung cấp cho hoạt động sống.
c) Sai. X có công thức $C_{12}{H}_{22}{O}_{11}$ và được enzyme mantaza (maltase) thuỷ phân cho glucose, nên X phải là maltose (đisaccharide gồm 2 gốc glucose). Saccharose khi thuỷ phân cho glucose và fructose, không phải chỉ glucose, và không bị mantaza thuỷ phân.
d) Sai. Dextrin và tinh bột đều là polysaccharide nhưng có khối lượng phân tử (số mắt xích glucose) khác nhau, nên không phải đồng phân của nhau; đồng phân yêu cầu cùng công thức phân tử.
a) (AI giải đề cho tôi)
Glycogen bị phân giải thành glucose bằng phản ứng thuỷ phân (giúp đỡ enzyme) khi cơ thể thiếu dinh dưỡng.
b) (AI giải đề cho tôi)
Glucose oxi hoá hoàn toàn: $C_6{H}_{12}{O}_6+6O_2\to 6C{O}_2+6H_{2}O$, giải phóng năng lượng cho cơ thể.
c) (AI giải đề cho tôi)
X ($C_{12}{H}_{22}{O}_{11}$) bị mantaza thuỷ phân cho glucose nên là maltose; saccharose thuỷ phân cho glucose và fructose, không phải mantaza.
d) (AI giải đề cho tôi)
Dextrin và tinh bột có khối lượng phân tử khác nhau (khác số mắt xích glucose), không cùng công thức phân tử nên không phải đồng phân.

(AI giải đề cho tôi)
Tinh bột gồm amylose (mạch thẳng) và amylopectin (mạch phân nhánh). Amylopectin chiếm khoảng 80% tinh bột, có nhiều trong các loại ngũ cốc (gạo, ngô, khoai...). Cellulose là polysaccharide mạch thẳng ở thành tế bào thực vật; saccharose là disaccharide. Vậy đáp án là B, trùng với đáp án nguồn.

Đáp án: 4826. Theo hướng dẫn giải bản gốc: $$C_6{H}_7{O}_2(OH{)}_3+3HN{O}_3⟶C_6{H}_7{O}_2(ON{O}_2{)}_3+3H_{2}O$$ $$162297$$ Số quả pháo = $\frac{13000.90\%.\frac{297}{162}.75\%.90\%}{3}=4826$

(AI giải đề cho tôi)
Thí nghiệm thủy phân tinh bột bằng HCl làm xúc tác, đun cách thủy, sau đó trung hòa bằng NaHCO3 trước khi thử phản ứng tráng gương với Cu(OH)2.
a) Sai: Sau bước 2, nếu dung dịch iodine vẫn cho màu xanh tím thì chỉ chứng tỏ trong ống nghiệm còn tinh bột (chưa được thủy phân hết hoặc dextrin chưa phân cắt hoàn toàn), không thể kết luận tinh bột 'chưa bị thủy phân' vì một phần tinh bột đã thủy phân thành dextrin/glucose. Màu xanh tím của iodine chỉ xuất hiện với tinh bột/dextrin có mạch dài còn lại.
b) Đúng: Sau khi thủy phân, tinh bột tạo thành glucose. Glucose có nhóm -CHO (đồng phân mạch hở) có tính khử, trong môi trường kiềm (do Cu(OH)2 dư trong NaOH) đun nóng bị oxi hóa bởi Cu(OH)2 sinh kết tủa đỏ gạch Cu2O: R-CHO + 2Cu(OH)2 + OH- → R-COO- + Cu2O↓ + 3H2O.
c) Đúng: NaHCO3 được thêm đến khi ngừng sủi bọt khí nhằm trung hòa HCl dư: NaHCO3 + HCl → NaCl + CO2↑ + H2O, để loại bỏ môi trường acid trước khi thực hiện phản ứng với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm (nếu còn HCl, Cu(OH)2 sẽ bị hòa tan và phản ứng khử không xảy ra).
d) Sai: Thủy phân tinh bột trong môi trường acid tạo thành hỗn hợp các đồng phân của glucose (chủ yếu dạng mạch vòng α và β glucose cân bằng nhau trong dung dịch qua dạng mạch hở), không phải chỉ thu được α-glucose.
a) (AI giải đề cho tôi)
Màu xanh tím của iodine chỉ cho thấy còn tinh bột/dextrin mạch dài chưa thủy phân hết, không chứng tỏ tinh bột chưa bị thủy phân (một phần đã thủy phân thành glucose).
b) (AI giải đề cho tôi)
Glucose (sản phẩm thủy phân tinh bột) khử Cu(OH)2 trong môi trường kiềm khi đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch Cu2O.
c) (AI giải đề cho tôi)
NaHCO3 phản ứng với HCl dư (NaHCO3 + HCl → NaCl + CO2↑ + H2O) để trung hòa acid, bảo đảm môi trường kiềm cần cho phản ứng với Cu(OH)2.
d) (AI giải đề cho tôi)
Sản phẩm là glucose tồn tại dưới dạng cân bằng các đồng phân α và β (qua dạng mạch hở), không phải chỉ α-glucose.

(AI giải đề cho tôi)
Amylopectin là polysaccharide (tinh bột phân nhánh) gồm nhiều gốc glucose liên kết bằng liên kết glycoside, nên bị thủy phân trong môi trường acid (và nhờ enzyme amylase) tạo glucose. Glucose, fructose là monosaccharide và glycerol là alcohol đơn chức nên không bị thủy phân. Đáp án D, trùng với đáp án nguồn.

Đáp án: 361

$$m_{M\grave{u}ncưa}=\frac{1000.0,05.0,8}{46}.\frac{100}{65}.\frac{100}{60}.162\approx 361kg$$

(AI giải đề cho tôi)
Cellulose là polymer thiên nhiên được tạo thành từ đơn vị β-glucose, các đơn vị liên kết với nhau qua liên kết β-1,4-glycoside. Trong mỗi đơn vị β-glucose của mạch cellulose, một nhóm -OH ở vị trí C1 tham gia tạo liên kết glycoside với đơn vị kế tiếp và một -OH ở C4 tham gia liên kết với đơn vị trước, còn lại 3 nhóm hydroxy (-OH) tự do ở vị trí C2, C3 và C6. Vậy (1) là β-glucose và (2) là ba. Đáp án khớp với đáp án nguồn (C được tô màu ở trang 8).

(AI giải đề cho tôi)
Cellulose là polysaccharide có công thức $(C_6{H}_{10}{O}_5{)}_n$, không tan trong nước và các dung môi thông thường do các mạch polymer liên kết chặt bằng liên kết hydro. Thủy phân hoàn toàn trong môi trường acid cho glucose: $(C_6{H}_{10}{O}_5{)}_n+n{H}_{2}Oightarrown{C}_6{H}_{12}{O}_6$. Cellulose là thành phần chính của bông nõn (khoảng 90-98%) và được dùng làm vật liệu xây dựng, sản xuất đồ gỗ, vải sợi, giấy. Do đó phát biểu D là phát biểu KHÔNG đúng, khớp với đáp án nguồn.

a) Sai vì $H_{2}S{O}_4$ đặc có tính háo nước mạnh sẽ than hóa cellulose.
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Đúng.
a) Sai vì $H_{2}S{O}_4$ đặc có tính háo nước mạnh sẽ than hóa cellulose.
b) Đúng.
c) Đúng.
d) Đúng.

Đáp án: 135

(AI giải đề cho tôi)
Cellulose có tính tan trong nước Schweizer [Cu(NH3)4](OH)2, bị thủy phân bởi acid hoặc enzyme tạo glucose, và phản ứng với HNO3 (H2SO4 đặc) tạo cellulose nitrate. Cellulose không phản ứng với iodine (chỉ tinh bột mới tạo màu xanh với iodine). Vậy đáp án A, khớp với đáp án nguồn.

a) Đúng. Tinh bột được dùng làm chất phủ bề mặt, tăng độ bền cho giấy.
b) Đúng.
c) Đúng. Thủy phân cellulose thành glucose, sau đó lên men thành ethanol - xăng sinh học.
d) Sai. Gỗ chứa hàm lượng cellulose rất lớn và là vật liệu xây dựng truyền thống quan trọng.
a) Đúng. Tinh bột được dùng làm chất phủ bề mặt, tăng độ bền cho giấy.
b) Đúng.
c) Đúng. Thủy phân cellulose thành glucose, sau đó lên men thành ethanol - xăng sinh học.
d) Sai. Gỗ chứa hàm lượng cellulose rất lớn và là vật liệu xây dựng truyền thống quan trọng.

Đáp án: 12
Loại các phản ứng:
(1) Cắt mạch tinh bột thành maltose: Phản ứng thủy phân polysaccharide.
(2) Cắt mạch maltose thành glucose: Phản ứng thủy phân disaccharide.
(3) Glucose chuyển hóa thành ethanol: Phản ứng lên men rượu.
(4) Ethanol chuyển hóa thành acetic acid: Phản ứng lên men giấm (oxi hóa sinh học).

a) Đúng.
b) Sai.
c) Đúng.
d) Sai.
a) a) Đúng.
b) b) Sai.
c) c) Đúng.
d) d) Sai.

(AI giải đề cho tôi)
Dung dịch iodine ($I_2$) tác dụng với tinh bột tạo phức màu xanh tím đặc trưng. Đây là phản ứng nhận biết tinh bột. Fructose, glucose là monosaccharide và cellulose không cho màu xanh tím với iodine. Vậy củ khoai lang chứa tinh bột, đáp án D, trùng với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng tinh bột trong gạo: $m=388,8\times 80\%=311,04$ kg.

Phương trình thủy phân tinh bột:
$$(C_6{H}_{10}{O}_5{)}_n+n{H}_{2}O\stackrel{H^{+},t^o}{\to }n{C}_6{H}_{12}{O}_6$$

Theo tỷ lệ khối lượng: 162 phần tinh bột cho 180 phần glucose (tính theo đơn vị $C_6{H}_{10}{O}_5$, $M=162$ g/mol và glucose $M=180$ g/mol).

Glucose thu được theo lý thuyết:
$$m_{glucose}=311,04\times \frac{180}{162}=345,6\text{ kg}$$

Với hiệu suất 75%:
$$m_{glucosethực}=345,6\times 75\%=259,2\text{ kg}$$

Kết quả khớp với đáp án A (đã kiểm tra khớp với đáp án nguồn).

(AI giải đề cho tôi)
Cellulose trinitrate (thuốc súng không khói) được dùng làm chất nổ, không phải nguyên liệu sản xuất tơ nhân tạo; tơ nhân tạo (tơ visco) sản xuất từ cellulose xanthate. Do đó phát biểu A không đúng. Các phát biểu B, C, D đều đúng: glucose dùng pha dịch truyền, fructose cung cấp năng lượng cho tế bào, saccharose có nhiều trong mía, củ cải đường, hoa thốt nốt. Kết quả trùng với đáp án nguồn: A.