Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Cấu tạo cơ bản của phức chất (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất, phối tử là các phân tử hoặc ion liên kết với nguyên tử trung tâm bằng liên kết cho - nhận. Xét từng phức chất: - ${\left[{\text{PtCl}}_4\right]}^{2-}$: nguyên tử trung tâm là Pt, có 4 phối tử ${\text{Cl}}^{-}$ liên kết với Pt. - $\left[{\text{Fe(CO)}}_5\right]$: nguyên tử trung tâm là Fe, có 5 phối tử CO liên kết với Fe. Vậy số phối tử lần lượt là 4 và 5, tương ứng với phương án A. Kết quả này trùng khớp với đáp án nguồn (6 - A).

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng mol của [X(NH3)6]^{3+} gồm nguyên tử X và 6 nhóm NH3: M = M_X + 6×(14 + 3×1) = M_X + 6×17 = M_X + 102. Suy ra M_X = 154 − 102 = 52 g/mol. Kết quả trùng với đáp án nguồn (52).

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất [Fe(OH2)6](NO3)3.3H2O, phần phức bên trong là [Fe(OH2)6]^{3+}, trong đó Fe là nguyên tử (ion) trung tâm liên kết phối trí với 6 phân tử nước (ligand). Các ion NO3^- nằm ngoài cầu phức, còn 3H2O là nước kết tinh, không phải nguyên tử trung tâm. Vậy nguyên tử trung tâm là Fe^{3+}. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn (6A).

a) S; b) Đ; c) Đ; d) Đ

a) sai vì chứa hai loại phối tử là NH₃ và Cl⁻.
b) đúng vì Co là nguyên tử trung tâm và có số oxi hóa là +3.
c) đúng.
d) đúng vì H₂O là phối tử không mang điện nên tổng điện tích của phức chất không đổi.
a) sai vì chứa hai loại phối tử là NH₃ và Cl⁻.
b) đúng vì Co là nguyên tử trung tâm và có số oxi hóa là +3.
c) đúng.
d) đúng vì H₂O là phối tử không mang điện nên tổng điện tích của phức chất không đổi.

(AI giải đề cho tôi)
Phức chất $N{a}_3[Co(N{O}_2{)}_6]$ gồm cation $N{a}^{+}$ và anion phức $[Co(N{O}_2{)}_6{]}^{3-}$. Trong anion phức, nguyên tử trung tâm là Co với số oxi hoá +3 (6 ligand $N{O}_2^{-}$ có tổng số oxi hoá -6, nên $x+(-6)=-3\Rightarrow x=+3$). Các liên kết trong anion phức là liên kết cho - nhận (coordinate), giữa cation $N{a}^{+}$ và anion phức là liên kết ion, nên A đúng. Anion $[Co(N{O}_2{)}_6{]}^{3-}$ bản thân nó là một ion phức, nên B đúng. Nguyên tử trung tâm duy nhất của phức chất là cobalt (Co), còn sodium chỉ là cation ngoài cầu phức, không phải nguyên tử trung tâm, nên C là phát biểu KHÔNG đúng. D đúng vì Co có số oxi hoá +3. Đáp án khớp với đáp án nguồn (14 - C).

Các phát biểu đúng là: (a), (b), (d).
Phát biểu (c) sai vì: nguyên tử trung tâm là $C{o}^{3+}$.

(AI giải đề cho tôi)
Trong sơ đồ điều chế cisplatin, phức trung gian là $[Pt(N{H}_3)C{l}_3{]}^x$ với Pt giữ số oxi hóa +2 (phức của $P{t}^{2+}$). Điện tích phức bằng tổng điện tích các thành phần: $x=(+2)+3imes(-1)+0=-1$ (ba ligand $C{l}^{-}$ mang tổng -3, $N{H}_3$ trung hòa). Kiểm tra: phức đầu $[PtC{l}_4{]}^{2-}$ có $(+2)+4(-1)=-2$ ✓; sản phẩm cuối cisplatin $[Pt(N{H}_3{)}_{2}C{l}_2]$ trung hòa: $(+2)+2(-1)=0$ ✓. Vậy $X=-1$, khớp đáp án B của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Sơ đồ chuyển hoá các phức chất của đồng(II): $CuS{O}_4\stackrel{+H_{2}O}{\to }[Cu(O{H}_2{)}_6{]}^{2+}\stackrel{+N{H}_3+H_{2}O}{\to }[Cu(OH{)}_2(O{H}_2{)}_2{]}^{2+}\stackrel{+N{H}_3}{\to }[Cu(N{H}_3{)}_4(O{H}_2{)}_2{]}^{2+}$.
- A đúng: cả ba phức chất đều có nguyên tử trung tâm là Cu.
- B không đúng: phức $[Cu(O{H}_2{)}_6{]}^{2+}$ có 6 phối tử nước nên có dạng hình học bát diện (octahedral), không phải tứ diện.
- C đúng: $[Cu(N{H}_3{)}_4(O{H}_2{)}_2{]}^{2+}$ có 6 phối tử (4 NH₃ + 2 H₂O) và $[Cu(O{H}_2{)}_6{]}^{2+}$ có 6 phối tử H₂O, cùng số phối tử là 6.
- D đúng: màu của phức phụ thuộc vào bản chất phối tử, thể hiện qua sự thay đổi màu (xanh → xanh nhạt → xanh lam) khi phối tử thay đổi.
Vậy phát biểu không đúng là B, trùng với đáp án nguồn (15 - B).

Đáp án: 18. Trong mỗi phân tử nước có 2 liên kết $\sigma$ => tổng $\sigma$ trong các phân tử nước là 12, và 6 liên kết $\sigma$ do tạo liên kết cho nhận tạo phức với Fe${}^{3+}$ nên tổng là 18.

Bản in ở trang 11 chỉ in một phương án duy nhất: 'A. -1' (lỗi in của nguồn, thông thường câu này phải có 4 phương án A–D). Trang 16 (phần đáp án, bản in lại của cùng câu) ghi 'B. -1' được bôi vàng, xác nhận giá trị đáp án là -1; nhãn phương án không nhất quán giữa hai bản in do lỗi in của nguồn. Về mặt hóa học: phức trung gian [PtCl${}_3$(H${}_3$N)]${}^x$ có Pt${}^{2+}$, 3 ligand Cl${}^{-}$ và 1 ligand NH${}_3$ trung hòa, nên tổng điện tích x = (+2) + 3×(−1) = −1.

(AI giải đề cho tôi)
Phức chất trong hình là [PtCl2(en)]: Pt liên kết với 2 nguyên tử Cl và 2 nguyên tử N của phân tử ethylenediamine (H2N–CH2–CH2–NH2). Ethylenediamine là phối tử hai răng, cả hai nhóm –NH2 đều liên kết với Pt nên chỉ tính là 1 loại phối tử; Cl− là loại phối tử thứ hai. Vậy có 2 loại phối tử (Cl− và en), đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 4 (PHẦN II) - Metalloporphyrin có cấu trúc tương tự heme, từ hình vẽ cho thấy ion Fe mang điện tích 2+ nằm ở trung tâm, được bao quanh bởi 4 nguyên tử N của vòng porphyrin.

a) Sai. Ion trung tâm không phải là nguyên tử Fe trung hòa mà là ion $F{e}^{2+}$ (hình vẽ ghi rõ điện tích 2+ trên Fe).

b) Đúng. Số phối trí của phức là 4 vì ion $F{e}^{2+}$ liên kết với 4 nguyên tử N của ligand porphyrin.

c) Sai. Metalloporphyrin là phức chất (phức chất của $F{e}^{2+}$ với ligand porphyrin), không phải muối kép.

d) Đúng. Liên kết phối trí trong phức được tạo thành do các nguyên tử N (có cặp electron chưa liên kết) cho cặp electron vào orbital trống của ion $F{e}^{2+}$ - đây là bản chất của liên kết cho - nhận trong hợp chất phối trí.

Kết quả: a) Sai, b) Đúng, c) Sai, d) Đúng - phù hợp với đáp án nguồn (trang 26).
a) Sai vì ion trung tâm của phức Metalloporphyrin là $F{e}^{2+}$.
b) (AI giải đề cho tôi)
Đúng vì ion $F{e}^{2+}$ liên kết với 4 nguyên tử N của ligand porphyrin nên số phối trí của phức là 4.
c) Sai vì metalloporphyrin là phức chất.
d) (AI giải đề cho tôi)
Đúng vì liên kết phối trí được tạo thành do nguyên tử N cho cặp electron chưa liên kết vào orbital trống của ion Fe (liên kết cho - nhận).

(AI giải đề cho tôi)
Phức chất trong hình có nguyên tử Pt trung tâm liên kết với: 2 ligand Cl⁻ (2 nguyên tử Cl) và 1 ligand ethylenediamine (en, H2N–CH2–CH2–NH2) là ligand hai răng, liên kết qua 2 nguyên tử N. Vậy phân tử có 2 loại phối tử khác nhau: Cl⁻ và en. Đáp án B, trùng với đáp án nguồn (câu 8: B).

(AI giải đề cho tôi)
Phức chất đơn giản thường có một nguyên tử trung tâm (nguyên tử/ion kim loại) liên kết với các phối tử bao quanh. Liên kết giữa nguyên tử trung tâm và phối tử là liên kết cho - nhận: phối tử nhường cặp electron cho nguyên tử trung tâm (chất nhận cặp electron). Do đó (1) là 'nguyên tử trung tâm' và (2) là 'cho - nhận', tương ứng phương án C. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (15 - C).

(AI giải đề cho tôi)
Ion phức có hình bát diện là phức có 6 phối tử. Trong các phương án, chỉ có [Co(NH3)6]2+ có 6 ligand NH3 phối trí quanh ion Co2+, tạo hình bát diện. Các phức [Zn(NH3)4]2+, [Cu(NH3)4]2+, [Pt(NH3)4]2+ chỉ có 4 phối tử nên có hình tứ diện hoặc phẳng vuông. Đáp án khớp với đáp án nguồn (D).

(AI giải đề cho tôi)
Trong [Co(NH${}_3$)${}_5$Br]${}^{2+}$: NH${}_3$ trung hòa (số oxi hóa 0), Br${}^{-}$ có số oxi hóa -1. Gọi số oxi hóa của Co là $x$: $x+5(0)+(-1)=+2\Rightarrow x=+3$. Trong [Co(NH${}_3$)${}_5$(SO${}_4$)]${}^{+}$: SO${}_4$ trong phức chất là nhóm sulfate mang điện -2 (SO${}_4^{2-}$), NH${}_3$ trung hòa. Gọi số oxi hóa của Co là $y$: $y+5(0)+(-2)=+1\Rightarrow y=+3$. Vậy số oxi hóa của cobalt trong cả hai hợp chất đều là +3, tương ứng với đáp án A. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (Câu 10: A).

(AI giải đề cho tôi)
Trong phức chất, phối tử là các phân tử hoặc ion liên kết với nguyên tử trung tâm bằng liên kết cho - nhận. Với $[PtC{l}_4{]}^{2-}$: nguyên tử trung tâm là $P{t}^{2+}$, có 4 phối tử $C{l}^{-}$. Với $[Fe(CO{)}_5]$: nguyên tử trung tâm là Fe, có 5 phối tử CO. Vậy số phối tử lần lượt là 4 và 5, tương ứng đáp án A. Kết quả này trùng với đáp án nguồn (6 - A).