Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chất béo và acid béo (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi)
Thủy phân hoàn toàn X trong NaOH: X + 3NaOH → glycerol (Y) + 3 muối của các acid béo (Z). a) Sai: Y là glycerol, khi đun nóng với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm tạo dung dịch xanh lam bright blue (phức glycerol–Cu2+), không sinh kết tủa đỏ gạch (kết tủa đỏ gạch chỉ xuất hiện với polyol có nhóm -CHO như glucose). b) Đúng: gốc acid ở vị trí (3) có liên kết đôi đầu tiên tính từ đầu CH3 nằm ở carbon thứ 3 (dạng linolenic), nên thuộc acid béo omega-3. c) Sai: muối Z là muối Na của acid béo (xà phòng), được dùng làm xà phòng/chất giặt rửa thông thường, không phải chất giặt rửa tổng hợp (chất giặt rửa tổng hợp là alkylbenzene sulfonate, không phải muối acid béo). d) Đúng: vitamin A, D, E, K là các vitamin tan trong dầu (liposoluble), hòa tan tốt trong chất béo nên được vận chuyển và hấp thụ cùng với chất béo.
a) Y là glycerol → tạo dung dịch xanh lam.
b) (AI giải đề cho tôi)
Gốc acid ở vị trí (3) có liên kết đôi đầu tiên ở carbon thứ 3 tính từ đầu CH3, thuộc acid béo omega-3.
c) Sai (nguồn gạch bỏ "giặt rửa tổng hợp").
d) (AI giải đề cho tôi)
Vitamin A, D, E, K tan trong dầu nên được vận chuyển và hấp thụ cùng với chất béo.

(AI giải đề cho tôi)
Triolein là trieste của glixerol với axit oleic C17H33COOH (mạch C17H33 có một liên kết đôi, dạng lỏng - dầu). Vậy công thức triolein là (C17H33COO)3C3H5. Đáp án B trùng với đáp án nguồn (48B).

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glixerol với các axit béo cao. Triolein là trieste của glixerol với axit oleic, thuộc loại chất béo. Axit panmitic là axit béo (một phần cấu tạo), glixerol là ancol, etanol là ancol đơn chức — không phải chất béo. Khớp đáp án nguồn 54-A.

Quy đổi hỗn hợp X thành HCOOH (0,25 mol), CH${}_2$ (x mol), C${}_3$H${}_5$(OH)${}_3$ (y mol), -H${}_2$O (3x mol)

Theo đề ta có: 69,78 = m${}_{HCOONa}$ + m${}_{C{H}_2}$ $\Rightarrow$ x = 3,77

Khi đốt X ta có: 6,06 = 0,25.n${}_{HCOOH}$ + 1,5.n${}_{C{H}_2}$ + 3,5.n${}_{C_3{H}_5(OH{)}_3}$ $\Rightarrow$ y = 0,08

Vậy m${}_X$ = 67,32 gam.

Chọn đáp án A. Chất béo có trong mỡ động vật như mỡ bò, mỡ cừu..hoặc dầu thực vật như; dầu mè, dầu lạc…

Chọn đáp án B. $\{\begin{array}{l}\text{BT O}\Rightarrow n_{H_{2}O}=0,05.6+3,75.2-2,7.2=2,4\\ \text{BTKL}:m_X=2,7.44+2,4.18-3,75.32=42\end{array}\Rightarrow \{\begin{array}{l}{\overline{M}}_X=\frac{m_X}{n_X}=840\\ \overline{k}=\frac{n_{C{O}_2}-n_{H_{2}O}}{n_X}+1=7\end{array}$ $\Rightarrow \{\begin{array}{l}{n}_{50,4\text{ gam X}}=0,06\\ n_{H_2}=n_{\pi \text{ trong goˆˊc hiđrocacbon}}=0,06(7-3)=0,24\end{array}\Rightarrow m_Y=50,4+0,24.2=50,88$ $\Rightarrow m_{mu\acute{\hat{o}}i}=50,88+0,\mathrm{06.3.56}-0,06.92=55,44$ gam.

Đáp án B
Gọi số mol X là a mol.
- Đốt cháy: X + O${}_2$ (3,1 mol) → CO${}_2$ (x mol) + H${}_2$O (2,04 mol)
- X + Br${}_2$ (0,08 mol)
- X + NaOH (0,15 mol) → chất rắn + Glixerol
Hệ phương trình:
+ BT(O): 6a + 2·3,1 = 2x + 2,04
+ PT(π): x − 2,04 = (3a + 0,08) − a
Giải hệ: a = 0,04 ; x = 2,2
n${}_X$ = 0,04 ; m${}_X$ = 44·2,2 + 18·2,04 − 32·3,1 = 34,32 g
→ n${}_{glixerol}$ = 0,04 mol
BTKL: m${}_{r\acute{\stackrel{˘}{a}}n}$ = 34,32 + 0,15·40 − 0,04·92 = 36,64 g

Chất X là glixerol (C${}_3$H${}_5$(OH)${}_3$)

Các axit béo đều 18C nên quy đổi X thành $(C_{17}{H}_{35}COO{)}_3{C}_3{H}_5$ (x) và H₂- (-0,04)
Bảo toàn electron:
x(54.7 +110 - 6.2) - 0,04.2 =3,24.4 → x =0,04
Muối gồm $C_{17}{H}_{35}COONa$ (3x = 0,12) và H₂ (-0,04)
→ m muối = 36,64 gam.

(AI giải đề cho tôi)
Triolein là trieste của glixerol với axit oleic (C17H33COOH). Xà phòng hóa bằng dung dịch NaOH: (C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH → 3C17H33COONa (natri oleat) + C3H5(OH)3 (glixerol). Sản phẩm là natri oleat và glixerol, khớp đáp án A (đồng ý với đáp án nguồn).

Ta có: $n_{B{r}_2}=0,24$ $\to \{\begin{array}{l}C{O}_2:3,91\\ H_{2}O:3,53\end{array}$ Xem như hidro hóa X rồi đốt cháy
$\to 3,91-(3,52+0,24)=2n_X\to n_X=0,07\to \{\begin{array}{l}{n}_A=0,02\\ n_B=0,05\end{array}$
$\to \{\begin{array}{l}{C}_{15}{H}_{31}COONa:a\\ C_{17}{H}_{33}COONa:b\\ C_{17}{H}_{31}COONa:c\end{array}\to \{\begin{array}{l}a+b+c=0,21\\ b+2c=0,24\\ 16a+18b+18c=3,91-0,07.3\end{array}\to \{\begin{array}{l}a=0,04\\ b=0,1\\ c=0,07\end{array}\to x+y=51,54$ (gam)

(AI giải đề cho tôi)
Công thức $C{H}_3[C{H}_2{]}_{14}COOH$ có tổng 16 nguyên tử cacbon (1 + 14 + 1), là axit hexadecanoic, tên thường gọi là axit panmitic (palmitic). Axit stearic có 18C ($C{H}_3[C{H}_2{]}_{16}COOH$), axit oleic là axit không no 18C có một liên kết đôi, axit axetic chỉ có 2C ($C{H}_{3}COOH$). Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 2: C).

n${}_{B{r}_2}$ = 1,24 → {CO${}_2$ : 27,5 ; H${}_2$O : 25,26} — Xem như hidro hóa X rồi đốt cháy
Ta có:
→ 27,5 - (25,26 + 1,24) = 2n${}_X$ → n${}_X$ = 0,5 → {n${}_A$ = 0,24 ; n${}_B$ = 0,26}
→ {$C_{15}{H}_{31}$COOK : a ; $C_{17}{H}_{33}$COOK : b ; $C_{17}{H}_{31}$COOK : c} → {a + b + c = 1,5 ; b + 2c = 1,24 ; 16a + 18b + 18c = 27,5 - 0,5.3} → {a = 0,5 ; b = 0,76 ; c = 0,24} → x + z = 390,20 (gam)

Thủy phân bất kì chất béo nào cũng thu được glixerol (C${}_3$H${}_5$(OH)${}_3$)

Tripamitin là chất béo trạng thái rắn nên nhiệt độ nóng chảy cao hơn triolein trạng thái lỏng

Triglixerit X có 57 nguyên tử C và Axít béo có 18 nguyên tử C.

$$\{\begin{array}{l}X:a\text{ mol}\\ \text{Axit}:b\text{ mol}\end{array}\Rightarrow \{\begin{array}{l}3a+b=0,2\\ \frac{a+b}{57a+18b}=\frac{0,07}{1,845}\end{array}\Rightarrow \{\begin{array}{l}a=0,03\\ b=0,11\end{array}$$

Số mol trong m (g) X gấp đôi với 0,07 mol E.

Khi cho X tác dụng với Br${}_2$ thì: $n_{C{O}_2}-n_{H_{2}O}=(k_1+3-1).0,03+(k_2+1-1).0,11$

$\Rightarrow 3,69-n_{H_{2}O}=(k_1.0,03+k_2.0,11)+0,06\Rightarrow 3,69-n_{H_{2}O}=n_{B{r}_2}+0,06\Rightarrow n_{H_{2}O}=3,53$ mol

Vậy $m=12n_{C{O}_2}+2n_{H_{2}O}+16.(6a+2b)=57,74$ (g)

Đáp án A.

Axit oleic có công thức $C_{17}{H}_{33}COOH$ (đáp án A được in đậm/gạch chân trong Hướng dẫn giải bản gốc, trang 17, và khớp với bảng đáp án ghi A).

Các chất béo thường gặp (trang 18 bản gốc):
$C_{17}{H}_{35}COOH$ (axit stearic); $C_{17}{H}_{33}COOH$ (axit oleic); $C_{15}{H}_{31}COOH$ (axit panmitic).

Lưu ý: bản gốc in kèm dòng 'Đáp án D' ngay dưới Câu 2, nhưng đây là lỗi đánh máy của tài liệu gốc — cả bảng đáp án (trang 17) và phần liệt kê chất béo (trang 18) đều xác nhận C₁₇H₃₃COOH (axit oleic) ứng với phương án A.

Đáp án D.
Ta thấy chất béo tạo từ 2 gốc axit C${}_{17}$H${}_{33}$COOH và C${}_{17}$H${}_{31}$COOH nên công thức phân tử chung của triglixerit là (C${}_{17}$H${}_y$COO)${}_3$C${}_3$H${}_5$, với a mol chất béo thì n${}_{glixerol}$ = a mol.
BTNT C: 18.3 + 3 = 57 nên n${}_X$ = n${}_{C{O}_2}$ = 57a mol.
n${}_{H_{2}O}$ = 362,7 : 18 = 20,15 mol.
Dùng công thức liên hệ: n${}_{C{O}_2}$ + n${}_{N_2}$ − n${}_{H_{2}O}$ = (k − 1).n${}_X$
=> n${}_{C{O}_2}$ − n${}_{H_{2}O}$ = (k − 1).n${}_X$ ⇔ 57a − 20,15 = (k − 1)a ⇔ (58 − k)a = 20,15 (1)
Chất béo X có: 3 liên kết π trong nhóm −COO− và (k − 3) liên kết π trong mạch −C−C−.
Số liên kết π trong −C−C− / n${}_X$ = n${}_{B{r}_2}$ / n${}_X$ => k − 3 = 4,625 => k = 7,625
Thay vào (1): (58 − 7,625)a = 20,15 => a = 0,4 mol.
Ta có: m${}_X$ = m${}_C$ + m${}_H$ + m${}_O$ = 57.0,4.12 + 20,15.2 + 0,4.6.16 = 273,6 + 40,3 + 38,4 = 352,3 gam.

(4) Các este bị thủy phân trong môi trường kiềm đều tạo muối và ancol.
Sai vì Este có dạng RCOOCH=CH-R' thủy phân cho andehit
(5) Tất cả các peptit đều có phản ứng với Cu(OH)${}_2$ tạo thành hợp chất màu tím.
Sai vì phản ứng màu biure chỉ áp dụng cho 2 liên kết peptit trở lên (tri peptit trở lên)