Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Glucose và fructose (Hóa học Lớp 12)
Tuyển tập 102 câu hỏi thuộc chuyên đề Glucose và fructose (Chuyên đề trọng tâm – Hóa học Lớp 12) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:monosaccharideTollensnước brominelên men
Cho 360 gam glucozơ lên men thành ancol etylic, toàn bộ khí CO2 sinh ra hấp thụ vào dung dịch NaOH dư, thu được 318 gam muối khan. Hiệu suất (\%) phản ứng lên men là
Tiến hành thí nghiệm oxi hóa glucozơ bằng dung dịch AgNO3 trong NH3 (phản ứng tráng bạc) theo các bước sau: Bước 1: Cho 1 ml dung dịch AgNO3 1\% vào ống nghiệm sạch. Bước 2: Nhỏ từ từ dung dịch NH3 cho đến khi kết tủa tan hết. Bước 3: Thêm 3 - 5 giọt glucozơ vào ống nghiệm. Bước 4: Đun nóng nhẹ hỗn hợp ở 60 - 70°C trong vài phút. Cho các nhận định sau: (a) Ở bước 4, glucozơ bị oxi hóa tạo thành muối amoni gluconat. (b) Kết thúc thí nghiệm thấy thành ống nghiệm sáng bóng như gương. (c) Ở thí nghiệm trên, nếu thay glucozơ bằng fructozơ hoặc saccarozơ thì đều thu được kết quả tương tự. (d) Thí nghiệm trên chứng tỏ glucozơ là hợp chất tạp chức, phân tử chứa nhiều nhóm OH và một nhóm CHO. Số nhận định đúng là
(AI giải đề cho tôi) Xét từng nhận định: (a) Đúng. Trong phản ứng tráng bạc, nhóm CHO của glucozơ bị oxi hóa thành nhóm COOH, trong môi trường NH3 tạo thành muối amoni gluconat: C6H12O6+2AgNO3+2NH3+H2OtoC6H11O7NH4+2Ag↓+2NH4NO3. (b) Đúng. Bạc kim loại bám vào thành ống nghiệm tạo lớp tráng bạc sáng bóng như gương — đây là hiện tượng đặc trưng của phản ứng tráng bạc. (c) Sai. Fructozơ là monosaccarit xeton nhưng trong môi trường kiềm (dung dịch AgNO3/NH3) có thể chuyển hóa thành glucozơ nên vẫn có phản ứng tráng bạc; tuy nhiên saccarozơ không có nhóm chức khử (không có nhóm CHO), không phản ứng tráng bạc nên không thu được kết quả tương tự. (d) Sai. Phản ứng tráng bạc chỉ chứng tỏ glucozơ chứa nhóm CHO (nhóm khử); thí nghiệm này không chứng tỏ phân tử chứa nhiều nhóm OH. Muốn chứng minh có nhiều nhóm OH cần phản ứng với Cu(OH)2 tạo dung dịch xanh lam. Vậy có 2 nhận định đúng là (a) và (b), tương ứng đáp án B, trùng với đáp án nguồn (Câu 70: B).
(AI giải đề cho tôi) Câu 44 hỏi chất nào là monosaccarit. Glucozơ (C6H12O6) là monosaccarit vì không thủy phân được thành các đường đơn giản hơn. Tinh bột và xenlulozơ là polisaccarit (polime của glucozơ), saccarozơ là đisaccarit (thủy phân cho glucozơ và fructozơ). Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (câu 4: A).
(AI giải đề cho tôi) Fructozo là monosaccarit (đơn đường) nên không thể thủy phân. Saccarozo thủy phân cho glucozo và fructozo; tinh bột và xenlulozo thủy phân cho glucozo. Đáp án A, khớp với bảng đáp án (câu 26: A).
(AI giải đề cho tôi) Glucozơ là monosaccarit nên không thủy phân được trong môi trường axit. Saccarozơ thủy phân tạo glucozơ và fructozơ; tinh bột và xenlulozơ thủy phân tạo glucozơ. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn.
Cho các chất sau: glucose, fructose, maltose, saccharose và tinh bột. Trong số các chất trên, có bao nhiêu chất vừa tạo hợp chất màu xanh lam với Cu(OH)₂/NaOH, vừa tạo kết tủa Ag với thuốc thử Tollens và làm mất màu nước bromine?
Khi bị ốm, mệt sức hoặc sau các ca phẫu thuật, nhiều người bệnh thường được truyền dịch để cơ thể sớm hồi phục. Chất trong dịch truyền có tác dụng trên là
(AI giải đề cho tôi) Dịch truyền tĩnh mạch để bù năng lượng nhanh cho người bệnh ốm, mệt hoặc sau phẫu thuật thường là dung dịch glucose (C_6H_{12}O_6) đẳng trương (thường 5% hoặc 0,9% NaCl kết hợp, nhưng chất cung cấp năng lượng hồi phục là glucose). Glucose dễ thẩm thấu vào máu, được cơ thể chuyển hóa trực tiếp cung cấp năng lượng. Saccharose là đường ăn không dùng truyền trực tiếp; NaCl chỉ bù điện giải; amine không dùng trong dịch truyền. Đáp án: C. glucose, khớp với đáp án nguồn.
Glucose có nhiều nhóm –OH liên kết trong phân tử. Các nhóm –OH liên kết này có khả năng tạo phức với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm, làm Cu(OH)2 tan tạo dung dịch màu xanh lam.
(AI giải đề cho tôi) Fructose là monosaccharide (đường ketose) có công thức phân tử C₆H₁₂O₆, chứa nhiều nhóm –OH nên phản ứng được với Cu(OH)₂ trong môi trường kiềm ở điều kiện thường tạo dung dịch xanh. Fructose là ketose, không có nhóm –CHO và không có khả năng khử đối với nước bromine (nước bromine chỉ oxi hoá được aldose như glucose), nên fructose không làm mất màu nước bromine ở điều kiện thường. Do đó phát biểu D không đúng.
Cho các phát biểu sau: (1) Oxi hóa glucose bằng thuốc thử Tollens thu được sản phẩm cuối cùng là gluconic acid. (2) Dung dịch saccharose có thể hòa tan Cu(OH)2 trong môi trường kiềm ở điều kiện thường. (3) Cellulose trinitrate là nguyên liệu để sản xuất thuốc súng không khói. (4) Trong amylopectin, các gốc α-glucose chỉ liên kết với nhau bằng liên kết α-1,4-glycoside. (5) Glucose và fructose có thể chuyển hóa lẫn nhau trong môi trường kiềm. Gắn số thứ tự theo chiều tăng dần các phát biểu đúng (ví dụ 123; 145…)?
(AI giải đề cho tôi) Cu(OH)₂ tan trong dung dịch có nhiều nhóm OH liền kề (tạo phức xanh): glucozơ, fructozơ, saccarozơ, glixerol đều tan được Cu(OH)₂ ở nhiệt độ phòng. Tinh bột và xenlulozơ không tan trong nước nên không tạo dung dịch hòa tan Cu(OH)₂. Xét các đáp án: A sai vì tinh bột không được; B sai vì xenlulozơ không được; D sai vì tinh bột không được. C đúng: glucozơ, fructozơ (đường đơn giản có nhiều nhóm -OH) và saccarozơ (đường đôi có nhiều nhóm -OH) đều hòa tan Cu(OH)₂ ở nhiệt độ phòng tạo dung dịch xanh.
Hỗn hợp X gồm glucozo và saccarozo. Thủy phân hoàn toàn 7,02 gam X trong môi trường axit, thu được dung dịch Y. Trung hòa axit trong dung dịch Y, sau đó cho thêm lượng dư AgNO3 trong dung dịch NH3, đun nóng, thu được 8,64 gam Ag. Thành phần phần trăm theo khối lượng của glucozo trong X là
(AI giải đề cho tôi) Gọi số mol glucozo là x, saccarozo là y trong 7,02 gam X.
- Glucozo là đường khử: C6H12O6+Ag2ONH3C6H12O7+2Ag↓, nên x mol glucozo tạo 2x mol Ag. - Saccarozo không khử nhưng bị thủy phân hoàn toàn: C12H22O11+H2OH+C6H12O6(glucozo)+C6H12O6(fructoza). Cả glucozo và fructoza đều khử được Ag (fructoza có nhóm α-hydroxyketon, trong môi trường kiềm của thuốc thử Tollens bị đồng phân hóa thành glucozo), mỗi mol monosaccarido cho 2 mol Ag. Vậy y mol saccarozo tạo 4y mol Ag.
Tổng lượng Ag: nAg=1088,64=0,08 mol. 2x+4y=0,08⇒x+2y=0,04
Khối lượng hỗn hợp: 180x+342y=7,02
Thay x=0,04−2y: 180(0,04−2y)+342y=7,02⇒7,2−360y+342y=7,02⇒18y=0,18⇒y=0,01 x=0,04−0,02=0,02 mol
Khối lượng glucozo: m=0,02×180=3,6 gam.
Phần trăm glucozo trong X: %mglucozo=7,023,6×100%=51,28%
(AI giải đề cho tôi) Cacbohidrat là polyhydroxy andêhit hoặc polyhydroxy xeton, nên trong phân tử luôn có nhóm chức ancol (-OH). Nhóm andêhit hoặc xeton chỉ có ở một số loại (glucozo có andêhit, fructozo có xeton), không phải luôn luôn có. Vậy đáp án D.
(AI giải đề cho tôi) Monosaccharide là carbohydrate không thủy phân được, như glucose, fructose. Tinh bột và cellulose là polysaccharide, saccharose là disaccharide. Fructose (C6H12O6) là monosaccharide. Đáp án khớp với đáp án nguồn (câu 6: C).
Phương pháp: Cacbohidrat tác dụng với Cu(OH)₂ tạo dung dịch màu xanh là các cacbohidrat có nhiều nhóm OH gắn vào các nguyên tử C cạnh nhau. Hướng dẫn giải: Những chất hòa tan Cu(OH)₂ tạo thành dung dịch màu xanh là: glucozơ, fructozơ, saccarozơ = 3 chất Đáp án B
(AI giải đề cho tôi) Glucozơ có nhóm -OH (phản ứng với Na, giải phóng H2), có nhóm -CHO nên phản ứng với Cu(OH)2 (tạo dung dịch xanh, và khi đun nóng tạo Cu2O đỏ gạch) và tráng gương với AgNO3/NH3. Glixerol và etilenglicol chỉ có nhóm -OH nên không phản ứng tráng gương; saccarozơ không có nhóm -CHO nên không phản ứng với AgNO3/NH3. Vậy đáp án là glucozơ, khớp đáp án nguồn 46-D.