Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Peptide (Hóa học Lớp 12)

Gồm Ala-Gly và Gly-Ala

Amino axit đầu N là amino axit còn chứa nhóm –NH${}_2$ → Gly

“Peptide là những hợp chất hữu cơ được cấu tạo từ các đơn vị α-amino acid liên kết với nhau qua liên kết peptide (-CO-NH-)”

X dạng (Gly)${}_2$(Ala), X có 3 đồng phân:
Gly-Gly-Ala
Gly-Ala-Gly
Ala-Gly-Gly

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng sinh vật (biuret): peptit có từ 2 liên kết peptit trở lên tạo phức màu tím với Cu(OH)${}_2$ trong môi trường kiềm. Ala-Gly-Val là tripeptit (có 2 liên kết peptit) nên tạo phức màu tím. Gly-Val chỉ là dipeptit (1 liên kết peptit), còn metylamin và anilin không có nhóm peptit nên không tạo phức tím. Đáp án khớp với đáp án nguồn (57-C).

$n_{Gly-Ala}=0,05⟶$ Muối gồm GlyNa (0,05) và AlaNa (0,05)
$⟶$ m muối = 10,4

$n_{Gly-Ala}=\frac{1}{2}{n}_{NaOH}=\frac{1}{2}\cdot 0,4=0,2$ mol

Gly-Ala (dipeptide) có 1 nhóm -COOH và 1 liên kết peptit -CO-NH-, nên mỗi mol Gly-Ala phản ứng với 2 mol NaOH (vừa đủ, đun nóng). Do đó: $$n_{\text{Gly-Ala}}=\frac{1}{2}{n}_{\text{NaOH}}=\frac{1}{2}\cdot 0,4=0,2\text{ mol}$$

Phe-Phe-Tyr kết hợp Phe-Tyr-Thr → Phe-Phe-Tyr-Thr
Kết hợp tiếp Tyr-Thr-Pro → Phe-Phe-Tyr-Thr-Pro
Kết hợp tiếp Pro-Lys-Thr → X là Phe-Phe-Tyr-Thr-Pro-Lys-Thr
→ Amino acid ở vị trí số 6 trong X có ký hiệu là Lys.

(AI giải đề cho tôi)
Tripeptit X (Val-Gly-Ala) thủy phân trong NaOH: cần 2 mol NaOH cho 2 liên kết peptit và 1 mol NaOH trung hòa nhóm -COOH, tổng cộng 3 mol NaOH cho 1 mol X. n(NaOH) = 0,15 × 1 = 0,15 mol → n(X) = 0,15/3 = 0,05 mol. Khối lượng phân tử X: M = 117 (Val) + 75 (Gly) + 89 (Ala) − 2×18 = 245 g/mol → a = 0,05 × 245 = 12,25 gam. Khi cho a gam X tác dụng với HCl dư, thu được muối của 3 amino axit dạng HCl (HCl gắn vào nhóm -NH2): M(muối Val) = 117 + 36,5 = 153,5; M(muối Gly) = 75 + 36,5 = 111,5; M(muối Ala) = 89 + 36,5 = 125,5. Tổng khối lượng muối: m = 0,05 × (153,5 + 111,5 + 125,5) = 0,05 × 390,5 = 19,525 gam. Vậy chọn D, khớp với đáp án nguồn.

Peptide X: Lys – Glu – Gly là tripeptide ⇒ có 2 liên kết peptide.
a) Đúng. Công thức phân tử peptide được xác định bằng cách cộng công thức các amino acid rồi trừ $2H_{2}O$ do tạo 2 liên kết peptide.
b) Sai. Tác dụng HCl: peptide chỉ còn 2 nhóm $-N{H}_2$ tự do (1 nhóm $-N{H}_2$ đầu mạch ở gốc Lys và 1 nhóm $-N{H}_2$ trong gốc Lys; các N trong liên kết peptide không có tính bazơ) ⇒ không phản ứng tối đa 3 mol HCl như phát biểu. Tác dụng NaOH: peptide chỉ còn 3 nhóm $-COOH$ tự do (1 ở gốc Lys đầu mạch và 2 ở gốc Glu; gốc Gly không còn $-COOH$ tự do) ⇒ phản ứng tối đa 3 mol NaOH, không phải 4 mol như phát biểu. (Lưu ý: lời giải in trong tài liệu gốc ghi 'có 4N (2N ở gốc Lys, 1 ở gốc Glu, 1 ở gốc Gly)' và 'có 4 –COOH (1 ở gốc Lys, 2 ở gốc Glu, 1 ở gốc Gly)', cách đếm này không chính xác về mặt hóa học nhưng kết luận phát biểu (b) Sai vẫn đúng.)
c) Đúng. X là tripeptide. Vì vậy có phản ứng với $Cu(OH{)}_2$ trong môi trường kiềm tạo dung dịch màu tím (phản ứng màu biuret).
d) Đúng. Các amino acid liên kết với nhau bằng liên kết peptide –CO–NH–.
⇒ Có 3 phát biểu đúng (a,c,d) → Đáp án D.

(AI giải đề cho tôi)
Muối vô cơ X có công thức CH8N2O3 chính là (NH4)2CO3 (khối lượng phân tử 96, đúng công thức). Khi cho E tác dụng với NaOH đun nóng: (NH4)2CO3 + 2NaOH → Na2CO3 + 2NH3↑ + 2H2O, đồng thời dipeptit Y bị thủy phân trong môi trường kiem nên không tạo khí; vậy khí Z là NH3. Khi cho E tác dụng với HCl dư: (NH4)2CO3 + 2HCl → 2NH4Cl + CO2↑ + H2O, khí T là CO2; dipeptit Y (C4H8N2O3) thủy phân trong môi trường axit cho glycin nhưng ở dạng muối của axit, tức H3N+CH2COOH (Cl−), không phải H2NCH2COOH tự do. Do đó chất Q là muối glycin (H3N+CH2COOH·Cl−), nhận định B sai. Các nhận định A, C, D đều đúng: Y là H2NCH2CONHCH2COOH (gly-gly, đúng C4H8N2O3), Z là NH3 và T là CO2, X là (NH4)2CO3. Kết quả khớp với đáp án nguồn B.

(AI giải đề cho tôi)
Gọi số mol X = số mol Y = a (tỉ lệ 1:1), X có k gốc axit amin (mạch hở nên có k−1 liên kết peptit). Tổng số gốc axit amin (Gly và Ala) là n. Vì mỗi gốc có 1 nhóm –COONa và 1 nhóm –NH₂, HCl phản ứng tối đa với cả hai: n(HCl) = 2n = 0,72 → n = 0,36 mol gốc axit amin. Khối lượng muối natri sau thủy phân: mỗi gốc dạng H₂N–CHR–COONa có khối lượng M + 22, nên (m + 18b) + 22·0,36 = m + 12,24 (b = số mol liên kết peptit) → 18b = 4,32 → b = 0,24 mol. Suy ra a(k−1) = 0,24 và a(k+1) = 0,36 → a = 0,06; k = 5; X có 4 liên kết peptit (B sai). Khối lượng muối hydroclorua sau khi thêm HCl: mỗi gốc tạo muối [H₃N–CHR–COOH]Cl (M + 36,5) và NaCl. Tổng khối lượng muối = (m + 18b) + 36,5·0,36 + 58,5·0,36 = m + 4,32 + 13,14 + 21,06 = m + 38,52 = 63,72 → m = 25,2 gam. M_X + M_Y = 25,2/0,06 = 420. Nếu Y là Ala (89) thì M_X = 331 < 4·89 = 356 (loại). Vậy Y là glyxin (75), M_X = 345 > 4·75 = 300 (thỏa mãn). X gồm 5 gốc Gly/Ala: 75g + 89(5−g) = 345 + 72 = 417 → g = 2 Gly, 3 Ala → tỉ lệ Gly : Ala trong X là 2 : 3 (C sai). %N trong Y (Gly) = 14/75 = 18,67% (A sai). %N trong X = (5·14)/345 = 70/345 = 20,29% (D đúng). Kiểm tra: m = 0,06·345 + 0,06·75 = 25,2 gam; muối natri = 25,2 + 4,32 + 7,92 = 37,44 = 25,2 + 12,24 ✓; sau HCl: 29,52 + 13,14 + 21,06 = 63,72 gam ✓.

(AI giải đề cho tôi)
Hỗn hợp gồm 2 amino axit khác nhau (alanin và valin), mỗi amino axit đều có nhóm -NH2 và -COOH nên có thể tạo được cả dipeptit đồng trùng hợp lẫn đồng dị hợp. Các dipeptit tối đa: Ala-Ala, Val-Val, Ala-Val, Val-Ala (Ala-Val và Val-Ala là hai dipeptit khác nhau vì thứ tự nối -CO-NH- khác nhau). Vậy số dipeptit tối đa = 2^2 = 4. Đáp án B, trùng với đáp án nguồn (Câu 23: B).

(AI giải đề cho tôi)
Phản ứng biuret: peptit có từ 2 liên kết peptit trở lên (tức ít nhất 3 gốc axit amin) mới tạo phức màu tím với Cu(OH)₂ trong môi trường kiềm. Ala-Gly-Val là tripeptit (2 liên kết peptit) nên tạo phức màu tím. Gly-Val chỉ là dipeptit (1 liên kết peptit), glucozơ tạo dung dịch màu xanh lam với Cu(OH)₂ (đa ancol), metylamin tạo kết tủa xanh Cu(OH)₂ không tan. Đáp án A, khớp với đáp án nguồn (câu 6: A).

(AI giải đề cho tôi)
Peptit mạch hở Gly-Ala-Val-Gly gồm 4 gốc axit amin, nên số liên kết peptit = 4 - 1 = 3. Đáp án khớp với bảng đáp án nguồn (Câu 42: C).

(AI giải đề cho tôi)
Khối lượng mol amino axit: Ala = 89; Gly = 75; Val = 117 g/mol.

X = Ala-Gly-Val-Ala (tetrapeptit): $M_X=89+75+117+89-3\cdot 18=316$ g/mol; thủy phân tạo 4 axit amino nên cần 4 mol NaOH/mol X.
Y = Val-Gly-Val (tripeptit): $M_Y=117+75+117-2\cdot 18=273$ g/mol; cần 3 mol NaOH/mol Y.

Gọi $x,y$ lần lượt là số mol X và Y.
- Trung hòa các nhóm -COOH: $4x+3y=0,195$.
- Phương trình bảo toàn khối lượng cho chất rắn (muối natri của các amino axit, nước của quá trình trung hòa bay hơi đi):
$$m=316x+273y$$
$$m_{r\acute{a}n}=m+18(3x+2y)+22(4x+3y)=23,745$$
(với $18(3x+2y)$ là nước tham gia thủy phân các liên kết peptit, $22(4x+3y)$ là phần tăng khối lượng khi H của -COOH được thay bằng Na).

Thay $4x+3y=0,195$: $m+18(3x+2y)+4,29=23,745$.

Thử hệ thức tỉ lệ: từ đáp án, đặt $y=3x$ thì $4x+9x=0,195\Rightarrow x=0,015$; $y=0,045$.
Kiểm tra: $m=316(0,015)+273(0,045)=4,74+12,285=17,025$ g.
Chất rắn: $17,025+18(3\cdot 0,015+2\cdot 0,045)+22(0,195)=17,025+2,43+4,29=23,745$ g ✓ khớp đúng đề bài.

Phần trăm khối lượng của X:
$$\%X=\frac{4,74}{17,025}\cdot 100\%=27,84\%$$

Khớp với đáp án B của đề.

(AI giải đề cho tôi)
Các peptit mạch hở tạo từ gly (C2H5NO2, M=75), ala (M=89), val (M=117); khối lượng gốc residue: gly=57, ala=71, val=99. Tổng số liên kết peptit của X, Y, Z bằng 8 nên tổng số gốc amino acid = 8 + 3 = 11. Vì cùng số nguyên tử C, thử c = 10C: các peptit có thể là val-val (r=2, M = 99·2+18 = 216), val-ala-gly (r=3, M = 245), ala-ala-gly-gly (r=4, M = 71·2+57·2+18 = 274), gly-gly-gly-gly-gly (r=5, M = 57·5+18 = 303). Chọn bộ có r_X + r_Y + r_Z = 11 và M_X < M_Y < M_Z: X = val-val (216, r=2), Y = ala-ala-gly-gly (274, r=4), Z = gly₅ (303, r=5); liên kết peptit: 1 + 3 + 4 = 8 ✓. Đốt cháy: n(CaCO3) = 120/100 = 1,2 mol → n_CO2 = 1,2 mol → tổng C = 1,2 mol → n_E = 1,2/10 = 0,12 mol. Khí thoát ra chỉ là N2: n_N2 = 3,472/22,4 = 0,155 mol → n_N = 0,31 mol. Gọi số mol Y = a, Z = b (a + b = 0,25·0,12 = 0,03 mol), n_X = 0,09 mol. Balance N: 2(0,09) + 4a + 5b = 0,31 → 4a + 5b = 0,13; kết hợp a + b = 0,03 → a = 0,02; b = 0,01 mol. Kiểm tra khối lượng: m = 0,09·216 + 0,02·274 + 0,01·303 = 19,44 + 5,48 + 3,03 = 27,95 gam ✓ (khớp chính xác dữ kiện). %m(Y) = 5,48/27,95 · 100 = 19,61%. Đáp án B.

(AI giải đề cho tôi)
Câu 8: Nhận xét không đúng là B. Glyxin và alanin là amino axit trung tính, dung dịch gần trung tính; nhưng lysin là amino axit bazơ (có thêm nhóm -NH2 trong mạch), dung dịch lysin làm quỳ tím chuyển xanh. Do đó khẳng định 'các dung dịch glyxin, alanin, lysin đều không làm đổi màu quỳ tím' là sai. Các nhận xét A, C, D đều đúng: tripeptit Gly-Ala-Gly có từ 2 liên kết peptit nên phản ứng màu biure; polipeptit bị thủy phân trong môi trường axit hoặc kiềm; liên kết peptit là -CO-NH- giữa hai đơn vị α-amino axit. Khớp với đáp án nguồn: B.

(AI giải đề cho tôi)
Phân tử Gly-Ala-Val-Gly-Val là một pentapeptide gồm 5 gốc axit amin. Số liên kết peptit trong một mạch polipeptide = số axit amin - 1 = 5 - 1 = 4. Vậy đáp án là D, trùng với đáp án nguồn.