Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Vectơ phẳng, tích vô hướng (Toán học Lớp 10)
Tuyển tập 1.581 câu hỏi thuộc chuyên đề Vectơ phẳng, tích vô hướng (Hình học – Toán học Lớp 10) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:\vec{AB}tổng/hiệugócu·v
Cho tam giác ABC có hai trung tuyến AK và BM. Phân tích vectơ AB theo hai vectơ AK và BM, ta được AB=k(AK−BM). Tính k (làm tròn kết quả đến hàng phần trăm).
(AI giải đề cho tôi) Vì K là trung điểm BC nên AK=21(AB+AC). Vì M là trung điểm AC nên BM=21(BA+BC)=21(BC−AB). Suy ra AK−BM=21(AB+AC−BC+AB)=AB+21(AC−BC). Mà AC−BC=AC+CB=AB, nên AK−BM=23AB, tức AB=32(AK−BM). Vậy k=32≈0,67, trùng với đáp số đã cho.
Cho ΔABC đều cạnh là 3. Điểm M thỏa mãn 2MA2+MB2+MC2=18. Khi đó tập hợp điểm M thuộc đường tròn có bán kính bằng bao nhiêu (làm tròn kết quả đến hàng phần trăm)?
Cho tứ diện ABCD. Gọi M,N lần lượt là trung điểm của AB,CD và I là trung điểm của MN. Gọi G là trọng tâm của tam giác BCD (Hình 10). Chọn đúng hoặc sai cho mỗi ý a), b), c), d).
(AI giải đề cho tôi) a) M là trung điểm AB nên MA + MB = 0 → đúng. b) 2MN = MC + MD... tổng quát: MN = ½(C + D − A − B) nên 2MN = AC + BD → đúng. c) I là trung điểm MN nên I = ¼(A + B + C + D), suy ra IA + IB + IC + ID = 4·(tọa độ I − trung bình) = 0 → đúng. d) G là trọng tâm tam giác BCD nên AG = ⅓(AB + AC + AD) = ⅓(B + C + D − 3A). Còn AI = ¼(B + C + D − 3A), do đó 3AI = ¾(B + C + D − 3A) = (9/4)AG ≠ 2AG → sai. a) (AI giải đề cho tôi) M là trung điểm AB nên MA + MB = 0. b) (AI giải đề cho tôi) MN = ½(MC + MD) = ½[(AC) + (AD)]... chính xác: 2MN = (C − A) + (D − B) = AC + BD. c) (AI giải đề cho tôi) I là trung điểm MN nên I = ¼(A + B + C + D), do đó IA + IB + IC + ID = 0. d) (AI giải đề cho tôi) AG = ⅓(B + C + D − 3A) còn 3AI = ¾(B + C + D − 3A) = (9/4)AG ≠ 2AG.
Trong một hệ thống phòng thủ, một tên lửa đánh chặn được phóng từ gốc tọa độ O tại thời điểm t=0 (giây) với vận tốc không đổi là v1=(1;2) (đơn vị: km/s). Cùng lúc đó, một thiết bị bay mục tiêu đang ở vị trí A(20;60) và chuyển động thẳng đều với vận tốc v2=(a;b) (đơn vị: km/s). Biết rằng sau 50 giây kể từ khi phóng, tên lửa đã bắn trúng mục tiêu ở vị trí B.
a) Lập phương trình tham số của đường thẳng quỹ đạo theo thời gian t của tên lửa và xác định tọa độ vị trí va chạm B.
b) Tìm tọa độ vecto vận tốc v2 và tính tốc độ (độ lớn vận tốc) của mục tiêu.
a) Phương trình chuyển động tên lửa: {x=ty=2t( với t≥0) [0,25 điểm] Tại t=50s, tọa độ điểm B là: xB=50,yB=2⋅50=100⇒B(50;100). [0,25 điểm] b) Mục tiêu đi từ A(20;60) đến B(50;100) trong 50 giây. Vectơ AB=(50−20;100−60)=(30;40). [0,25 điểm] Vectơ vận tốc v2=ΔtAB=(5030;5040)=(0,6;0,8). Tốc độ của mục tiêu: ∣v2∣=0,62+0,82=1 (km/s). [0,25 điểm]
(AI giải đề cho tôi) Ta có a(1;−2), b(3;y). Điều kiện góc 45∘: cos(a,b)=∣a∣∣b∣a⋅b=59+y23−2y=22. Bình phương: 5(9+y2)(3−2y)2=21⇒2(9−12y+4y2)=45+5y2⇒3y2−24y−27=0⇒y2−8y−9=0⇒y=9 hoặc y=−1. Kiểm tra: với y=9, a⋅b=3−18=−15<0 nên góc là 135∘ (loại do bình phương). Với y=−1: cos=5105=21 thỏa góc 45∘. Vậy y=−1, đáp án D.
Một chiếc Phà chở khách qua sông từ điểm A(3;4) đến điểm B(3;50) bến kia sông. Nhưng vì có gió và nước chảy mạnh nên chiếc Phà qua bến kia sông tại điểm C(38;50). Góc lệch của con thuyền với lúc dự tính ban đầu là bao nhiêu độ? Kết quả làm tròn đến hàng đơn vị.
(AI giải đề cho tôi) Vectơ dự tính ban đầu AB=(0;46), vectơ thực tế AC=(35;46). Góc lệch α thỏa cosα=∣AB∣∣AC∣AB⋅AC=46⋅352+4620⋅35+46⋅46=334146≈0,7958. Suy ra α=arccos(0,7958)≈37,3∘≈37∘. Kết quả trùng với đáp án nguồn (37).
Gọi K là trung điểm của CD. Gọi E là điểm thỏa mãn EA−EB+EC=0. Khi đó, EA−EB+EC=0⇔BA+EC=0. Suy ra E≡D. Vậy T=MC+MD+2MA−MB+MC=2MK+2ME=2(MK+ME)=2(MK+MD)≥2KD⇔T≥8.
(AI giải đề cho tôi) Chọn hệ tọa độ: A(0;0), B(a;0), C(2a;23a).
- MC=−2MB nên M chia BC theo tỉ lệ MB:MC=1:2, suy ra M=32B+C=(65a;63a). - NA=−21NC nên NA:NC=1:2, suy ra N=32A+C=(6a;63a). - P trên AB với AP=154a nên P=(154a;0).
a) AM=(65a;63a), PN=(6a−154a;63a)=(−10a;63a). Tích vô hướng: 65a⋅(−10a)+63a⋅63a=−605a2+605a2=0. Vậy AM⊥PN: ĐÚNG.
b) ∣AM∣2=3625a2+363a2=3628a2=97a2, suy ra ∣AM∣=3a7=6a7: SAI.
c) AB⋅AC=a⋅a⋅cos60∘=2a2: ĐÚNG.
d) PN=AN−AP=31AC−154AB, khác với 154AC−31AB: SAI.
Kết quả khớp đáp án nguồn: ĐSDS. a) (AI giải đề cho tôi) Với M(65a;63a), P(154a;0), N(6a;63a) ta có AM⋅PN=−605a2+605a2=0 nên AM⊥PN. b) (AI giải đề cho tôi) ∣AM∣2=3625a2+363a2=97a2 nên ∣AM∣=3a7, không phải 6a7. c) (AI giải đề cho tôi) Tam giác đều nên góc A=60∘: AB⋅AC=a2cos60∘=2a2. d) (AI giải đề cho tôi) PN=AN−AP=31AC−154AB, khác khẳng định đã cho.
(AI giải đề cho tôi) Chọn hệ trục tọa độ gốc A, trục Ox chứa B: A(0;0), B(5;0), C(3;33) vì AC=6, góc BAC=60°. a) BC2=AB2+AC2−2⋅AB⋅ACcos600=25+36−30=31 nên BC=31=46 → sai. b) D là trung điểm BC nên AB+AC=2AD → đúng. c) D(4; 233), E=k\overrightarrow{AC} nên E(3k; 33k). AD=(4;233), BE=(3k−5;33k). Tích vô hướng: 4(3k−5)+233⋅33k=12k−20+227k=251k−20=0⇒k=5140 → đúng. d) AB⋅AC=5⋅6⋅cos600=15=30 → sai. a) (AI giải đề cho tôi) BC2=25+36−2⋅5⋅6⋅21=31 nên BC=31=46. b) (AI giải đề cho tôi) Vì D là trung điểm BC nên AB+AC=2AD (tính chất trung điểm). c) (AI giải đề cho tôi) Với tọa độ A(0;0), B(5;0), C(3;33): D(4;233), E(3k;33k). AD⋅BE=251k−20=0⇒k=5140. d) (AI giải đề cho tôi) AB⋅AC=5⋅6⋅cos600=15=30.
Cho hình hộp ABCD.A′B′C′D′. Xét tính đúng/sai của các mệnh đề sau: (I) Hai vecto AB và C′D′ bằng nhau (II) Hai vecto A′D và CB′ đối nhau (III) Hai vecto A′B′ và AC cùng phương với nhau (IV) Có 3 vecto khác vecto 0 bằng vecto BC Trong các mệnh đề trên, số các phát biểu đúng là:
(AI giải đề cho tôi) Xét từng mệnh đề trong hình hộp ABCD.A′B′C′D′: (I) Sai. C′D′=B′A′=−AB, nên hai vecto đối nhau chứ không bằng nhau. (II) Đúng. A′D=A′A+AD=AD−AA′; mặt khác CB′=CB+BB′=DA+AA′=−AD+AA′=−A′D. Vậy hai vecto đối nhau. (Kiểm tra tọa độ: A(0;0;0), B(b;0;0), D(0;a;0), A′(0;0;c) thì A′D=(0;a;−c) và CB′=(0;−a;c)=−A′D.) (III) Sai. A′B′=AB còn AC=AB+BC, hai vecto này không cùng phương (với hình hộp đứng thì A′B′⊥AC). (IV) Đúng. Các vecto khác 0 bằng BC là: AD, B′C′, A′D′ — đúng 3 vecto. Vậy có 2 mệnh đề đúng là (II) và (IV), chọn đáp án B.
Có ba lực cùng tác dụng vào một vật như hình vẽ. Hai trong ba lực này hợp với nhau một góc 120∘ và đều có độ lớn bằng 60N. Lực thứ ba vuông góc với mặt phẳng tạo bởi hai lực đã cho và có độ lớn bằng 80N. Tính hợp lực của ba lực trên.
(AI giải đề cho tôi) Hai lực có độ lớn 60N hợp nhau góc 120° nên hợp của chúng có độ lớn 602+602+2⋅60⋅60cos1200=3600+3600−3600=60 (N), hướng theo phân giác góc 120°. Lực thứ ba 80N vuông góc với mặt phẳng chứa hai lực đó nên vuông góc với hợp vừa tìm được. Vậy hợp lực của ba lực có độ lớn 602+802=10000=100 (N).
(AI giải đề cho tôi) Đặt C′C=u,C′D′=v,C′B′=w. Vì D′A′∥C′B′ nên C′A′=v+w; suy ra C′A=u+v+w và C′D=u+v (vì CD∥C′D′). Vì M là trung điểm AD: C′M=2C′A+C′D=u+v+21w. Vậy a=1,b=1,c=21, nên a+b+c=25. Đáp án A.
Cho hình chóp S.ABC có SA=4,SB=6,SC=10, ASB=60∘, BSC=90∘, CSA=120∘. Gọi G là trọng tâm tam giác ABC và I là điểm sao cho 2SI+SB+SC=0. Đặt SA=a,SB=b,SC=c.
a)
Tích vô hướng a⋅b=24.
b)
GI=−3a+65b−65c.
c)
GI=3826.
d)
Góc giữa hai véc tơ GI và AB (kết quả làm tròn đến hàng phần chục) bằng 80,6∘.
b) Từ 2SI+b+c=0 suy ra SI=−21(b+c). Vì G là trọng tâm tam giác ABC: SG=31(a+b+c). Do đó GI=SI−SG=−3a−65b−65c; số hạng 65b trong đề mang dấu + nên sai.
c) Với a⋅b=12, a⋅c=40cos120∘=−20, b⋅c=0: ∣GI∣2=916+3625⋅36+9625+2⋅185⋅12+2⋅185⋅(−20)+0=916+225+625+60−100=9826, nên GI=3826 → đúng.
d) Kiểm tra lại (báo cáo issue cho giá trị −22 là sai): GI⋅AB=(−3a−65b−65c)⋅(b−a)=−312+316−65⋅36+65⋅12−0+65⋅(−20)=34−30+10−6100=−3106. ∣AB∣=36+16−24=27, ∣GI∣=3826. cosθ=(826/3)(27)−106/3=5782−53≈−0,697, suy ra θ≈134,2∘=80,6∘ → sai.
Kết luận: a) Sai, b) Sai, c) Đúng, d) Sai. a) (AI giải đề cho tôi) a⋅b=4⋅6cos60∘=12=24. b) (AI giải đề cho tôi) GI=−3a−65b−65c, số hạng 65b phải mang dấu trừ. c) (AI giải đề cho tôi) ∣GI∣2=9826 nên GI=3826. d) (AI giải đề cho tôi) GI⋅AB=−3106, cosθ=5782−53≈−0,697 nên góc ≈134,2∘=80,6∘.
(AI giải đề cho tôi) Vì O là tâm lục giác đều ABCDEF nên OB nằm trên đường chéo BE. Các đường thẳng đi qua hai đỉnh của lục giác và cùng phương với BE là: đường thẳng BE, đường thẳng CD và đường thẳng FA (do CD∥BE và FA∥BE trong lục giác đều). Trên mỗi đường thẳng có đúng 2 vecto khác vecto không có điểm đầu và điểm cuối là các đỉnh của lục giác: BE,EB; CD,DC; FA,AF. Tổng cộng 2×3=6 vecto. Vậy đáp án là B.
Cho tam giác không cân ABC. Gọi H,O lần lượt là trực tâm, tâm đường tròn ngoại tiếp của tam giác và M là trung điểm của BC. Mệnh đề nào sau đây là đúng?
(AI giải đề cho tôi) Với O là tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC, ta có tính chất OH=OA+OB+OC (với H là trực tâm). Suy ra AH=OH−OA=OB+OC. Vì M là trung điểm BC nên OM=21(OB+OC). Vậy AH=2OM, do đó hai vecto luôn cùng hướng (tam giác không cân, không vuông tại A nên cả hai vecto đều khác 0). Kiểm tra các phương án: A sai vì không cần điều kiện tam giác nhọn; C sai vì cùng hướng chứ không ngược hướng; D sai vì ∣AH∣=2∣OM∣ nên không cùng giá. Chọn B.
(AI giải đề cho tôi) Vì O là tâm đường tròn ngoại tiếp và B′ đối xứng của B qua O nên OB′=−OB, suy ra B′C=OC−OB′=OC+OB. Với trực tâm H và tâm ngoại tiếp O có tính chất OH=OA+OB+OC, do đó AH=OH−OA=OB+OC=B′C. a) B′C∥AH và AH⊥BC (tính chất trực tâm) nên B′C⊥BC — Đúng. b) B′C chỉ song song với AH, không song song với AB; kiểm chứng bằng ví dụ O=(0;0), A=(1;0), B=(−0,5;0,866), C≈(−0,342;−0,940): B′C≈(−0,842;−0,074) không cùng phương với AB=(−1,5;0,866) — Sai. c) Tứ giác AB′CH có AH=B′C (một cặp cạnh đối song song và bằng nhau) nên là hình bình hành — Đúng. d) Theo hình bình hành AB′CH thì AB′=HC (kiểm chứng bằng tọa độ: AB′=(−0,5;−0,866)=HC) — Đúng. Kết luận: a Đúng, b Sai, c Đúng, d Đúng. a) Vì O là tâm đường tròn ngoại tiếp và B′ đối xứng của B qua O nên OB′=−OB. Khi đó B′C=OC−OB′=OC+OB. Mặt khác, với O là tâm đường tròn ngoại tiếp ta có OH=OA+OB+OC, suy ra AH=OH−OA=OB+OC. Vậy B′C=AH. Do AH⊥BC (tính chất trực tâm) nên B′C⊥BC. Đúng. b) Từ câu a ta có B′C=AH, tức B′C∥AH, và B′C⊥BC. Nếu B′C∥AB thì BH=B′C−AB cũng phải cùng phương với AB, tức BH∥AB; nhưng BH⊥AC mà AB không vuông góc AC (tam giác không vuông tại A), mâu thuẫn. Kiểm tra bằng ví dụ cụ thể: lấy O=(0;0), A=(1;0), B=(−0,5;0,866), C≈(−0,342;−0,940) trên đường tròn đơn vị. Khi đó B′C≈(−0,842;−0,074) và AB=(−1,5;0,866) không cùng phương. Vậy B′C không song song AB (điều đúng là B′C∥AH). Sai. c) Từ câu a, AH=B′C, tức tứ giác AB′CH có một cặp cạnh đối (AH và B′C) song song và bằng nhau. Do đó AB′CH là hình bình hành. Đúng. d) AH=B′C đã được chứng minh ở câu a. Vì AB′CH là hình bình hành (câu c) nên AB′=HC. Kiểm tra bằng tọa độ với ví dụ ở câu b: AB′=B′−A=(−0,5;−0,866) và HC=C−H với OH=OA+OB+OC≈(0,158;−0,074), ta được HC≈(−0,5;−0,866)=AB′. Đúng.
Hai con tàu cùng xuất phát từ bờ bên này để sang bờ bên kia của dòng sông với vận tốc không đổi và có độ lớn bằng nhau. Hai tàu luôn được giữ lái sao cho chúng tạo với bờ cùng một góc nhọn nhưng một tàu hướng xuống hạ lưu, một tàu hướng lên thượng nguồn (hình bên). Vận tốc dòng nước là đáng kể, các yếu tố bên ngoài khác không ảnh hưởng đến vận tốc của các tàu. Hỏi tàu nào sang bờ bên kia trước?
(AI giải đề cho tôi) Gọi vận tốc riêng của mỗi tàu đối với nước là v (cùng độ lớn v), vận tốc dòng nước là u song song với bờ. Chọn trục vuông góc với bờ. Thành phần vận tốc của tàu theo phương vuông góc với bờ chỉ do vận tốc riêng của tàu tạo ra (dòng nước không có thành phần theo phương này), bằng vsinα với cả hai tàu vì chúng cùng tạo với bờ góc nhọn α như nhau. Bề rộng sông là như nhau nên thời gian sang bờ của mỗi tàu là t=vsinαd, giống nhau đối với cả hai tàu. Dòng nước chỉ làm tàu trôi dọc theo bờ (tàu hướng hạ lưu trôi xuống dưới, tàu hướng thượng nguồn bị đẩy lùi) nhưng không ảnh hưởng đến thời gian vượt sông. Vậy hai tàu sang bờ bên kia cùng một lúc.
(AI giải đề cho tôi) Vì G là trọng tâm tam giác ABD nên với mọi điểm M: MA+MB+MD=3MG. Do đó MA+MB+MC+MD=3MG+MC=3(MI+IG)+(MI+IC)=4MI+3IG+IC. Vì I nằm trên đoạn GC với IC=3IG nên GI=41GC, tức I=43G+C, suy ra 3IG+IC=3(G−I)+(C−I)=3G+C−4I=0. Vậy MA+MB+MC+MD=4MI với mọi M, tức x=4. Khi đó 3x+2024=12+2024=2036.
(AI giải đề cho tôi) Từ điều kiện đề bài: BA+BI−BM+AK+IC=0 ⇔BM=BA+BI+IC+AK. Vì I là trung điểm của BC nên BI+IC=BC=2BI, do đó: BM=BA+BC+AK=2BI+AK. Vì K là trung điểm của AI nên AK=21AI. Mặt khác AI=BI−BA, suy ra: BM=2BI+21(BI−BA)=25BI−21BA. Vì BI=21BC, ta được: BM=45BC−21BA. Vậy điểm M cần tìm là điểm xác định duy nhất bởi: BM=45BC−21BA, tức là M nằm trên đường thẳng qua đầu C′ của vecto 45BC (điểm trên tia BC với BC′=45BC) và được tịnh tiến thêm vecto 21AB. Kiểm tra: với BM=45BC−21BA ta có BA+BI+IC+AK=2BI+21AI=BM, nên tổng các vecto trong đề bài bằng 0. Điểm M tồn tại duy nhất vì BM được xác định duy nhất.
Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Vectơ phẳng, tích vô hướng
Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.