Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Đường thẳng trong mặt phẳng (Toán học Lớp 10)
Tuyển tập 1.114 câu hỏi thuộc chuyên đề Đường thẳng trong mặt phẳng (Hình học – Toán học Lớp 10) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:ax+by+c=0VTCP/VTPTgóc/khoảng cách
(AI giải đề cho tôi) Đường thẳng Δ1:x=−2+3t,y=1−4t có vectơ chỉ phương u1=(3;−4). Đường thẳng Δ2:−3x+4y−14=0 có vectơ pháp tuyến n2=(−3;4), nên vectơ chỉ phương u2=(4;3). Tích vô hướng: u1⋅u2=3⋅4+(−4)⋅3=12−12=0. Vậy hai vectơ chỉ phương vuông góc, góc giữa hai đường thẳng bằng 90∘. Kết quả trùng với đáp án nguồn: D.
(AI giải đề cho tôi) Giao điểm của d1:2x+y−1=0 và d2:x+2y+1=0: từ hệ {2x+y=1x+2y=−1, giải được x=1,y=−1. Để ba đường thẳng đồng quy, điểm (1;−1) phải thuộc d3:mx−y−7=0, tức m⋅1−(−1)−7=0⇔m−6=0⇔m=6. Vậy chọn A, khớp với đáp án nguồn.
(AI giải đề cho tôi) Δ1: x−2y−1=0 có vectơ pháp tuyến n1=(1;−2). Δ2: −4x+8y−1=0 có n2=(−4;8)=−4(1;−2), nên n2 cùng phương với n1 ⇒ hai đường thẳng song song hoặc trùng nhau. Xét tỉ số hệ số: 1/(−4) = (−2)/8 = −1/4 nhưng 1/(−4) ≠ (−1)/(−1)... cụ thể so sánh a/c = 1/(−4) = −1/4, b/d = (−2)/8 = −1/4, còn e/f = (−1)/(−1) = 1 ≠ −1/4, nên ba cặp hệ số không cùng tỉ lệ ⇒ hai đường thẳng không trùng nhau. Vậy Δ1 // Δ2. (Cách khác: y = (x−1)/2 và y = (4x+1)/8 = x/2 + 1/8 có cùng hệ số góc 1/2 nhưng khác hệ số chặn.) Khớp đáp án nguồn C (Mã đề 2222).
(AI giải đề cho tôi) Câu 2 Phần II: a) Đường thẳng d: 4x+y-8=0 có vectơ pháp tuyến n=(4;1) → Đúng. b) Đường thẳng Δ: x-4y+15=0 có pháp tuyến n_Δ=(1;-4), nên vectơ chỉ phương là u=(4;1) (hoặc (1;4) sau khi đổi dấu... chính xác u=(4;1)); vectơ (1;-4) là pháp tuyến chứ không phải chỉ phương → Sai. c) n_d·n_Δ = 4·1 + 1·(-4) = 0, hai đường vuông góc nên cắt nhau → Đúng. d) Giải hệ 4x+y=8, x-4y=-15: y=8-4x, thay vào: x-4(8-4x)=-15 ⇒ 17x=17 ⇒ x=1, y=4. Giao điểm là A(1;4), không phải A(1;5) → Sai. Kết quả khớp đáp án chính thức: a Đúng, b Sai, c Đúng, d Sai. a) (AI giải đề cho tôi) Đường thẳng d: 4x+y-8=0 có hệ số A=4, B=1 nên vectơ pháp tuyến là n=(4;1). Đúng. b) (AI giải đề cho tôi) Δ: x-4y+15=0 có pháp tuyến n=(1;-4), do đó vectơ chỉ phương phải vuông góc với n, ví dụ u=(4;1). Vectơ (1;-4) chính là pháp tuyến, không phải chỉ phương. Sai. c) (AI giải đề cho tôi) n_d·n_Δ = 4·1 + 1·(-4) = 0 nên d vuông góc với Δ, hai đường cắt nhau. Đúng. d) (AI giải đề cho tôi) Giải hệ {4x+y=8; x-4y=-15} được x=1, y=4, giao điểm là A(1;4) chứ không phải A(1;5). Sai.
Một hồ nước nhân tạo được xây dựng ở một góc trong một công viên giải trí. Trong mô hình minh họa dưới đây, nó được giới hạn bởi các trục tọa độ và đồ thị hàm số y=4−x2. Đơn vị đo độ dài trên mỗi trục là 100m. Trong công viên có một đường chạy thể hiện trên mô hình dưới đây dạng đoạn thẳng được thiết kế để nối hai điểm A(0;6) và B(3;0). Người ta dự định xây dựng bến bờ hồ một bến thuyền đạp nước sao cho khoảng cách từ bến thuyền đến con đường này là ngắn nhất. Tính khoảng cách ngắn nhất đó (theo đơn vị mét và làm tròn kết quả đến hàng phần chục).
Lời giải: Đường thẳng AB có phương trình là 3x+6y=1⇔2x+y−6=0. Giả sử vị trí bến thuyền là điểm M(x;4−x2) trên bờ hồ với 0≤x≤2. Khoảng cách từ điểm M(x;4−x2) đến đường thẳng AB là: d=12+222x+4−x2−6=5x2−2x+2=5(x−1)2+1. Vậy d≥51 và dấu bằng xảy ra khi x=1. Vậy khoảng cách ngắn nhất là 51.100≈44,7m.
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho đường thẳng d có phương trình 3x+y−5=0. Trong các đường thẳng có phương trình sau đây, đường thẳng nào vuông góc với đường thẳng d?
(AI giải đề cho tôi) Đường thẳng d:3x+y−5=0 có vectơ pháp tuyến nd=(3;1). Hai đường thẳng vuông góc khi tích vô hướng hai pháp tuyến bằng 0. Kiểm tra: A: (3;−1)⋅(3;1)=9−1=8=0. B: (1;3)⋅(3;1)=3+3=6=0. C: (1;−3)⋅(3;1)=3−3=0 nên Δ3:x−3y−5=0 vuông góc với d. D: (3;1)⋅(3;1)=10=0 (song song với d). Vậy đáp án là C, trùng với đáp án nguồn (bảng đáp án in tiêu đề cột là "2222" nhưng mã đề là 222).
(AI giải đề cho tôi) Đường thẳng đi qua I(−1;2) với vtpt n(1;2) có phương trình: 1(x+1)+2(y−2)=0⇔x+1+2y−4=0⇔x+2y−3=0. Kiểm tra: I(−1;2): −1+4−3=0 đúng. Khớp đáp án nguồn (mã đề 2222, câu 8: C).
(AI giải đề cho tôi) Hai đường thẳng song song khi có cùng vectơ pháp tuyến (hoặc cùng hệ số a, b) và khác nhau. Đường thẳng d:x+2y+3=0 có pháp tuyến n=(1;2). Xét các phương án: A có n=(2;−2), khác; C có n=(1;−2), khác; D có n=(1;−2), khác; B: Δ1:x+2y+6=0 có n=(1;2) trùng với n của d, và 36=11 nên hai đường thẳng phân biệt, do đó song song. Khớp với đáp án nguồn B.
(AI giải đề cho tôi) Hai đường thẳng d1:x+y−2=0 và d2:2x+y−3=0 có hệ số góc lần lượt a1=−1 và a2=−2. Vì a1=a2 nên hai đường không song song và không trùng nhau. Kiểm tra vuông góc: a1a2=(−1)(−2)=2=−1 nên không vuông góc. Vậy d1 và d2 cắt nhau (không vuông góc). Đáp án khớp với đáp án nguồn: B.
(AI giải đề cho tôi) Hai đường thẳng d1:3x−4y+2=0 và d2:3x−4y+5=0 có cùng pháp tuyến (3;−4) và 33=−4−4=1=52 nên d1∥d2, không cắt nhau và không trùng nhau. a) Sai: Thay M(1;2) vào d1: 3(1)−4(2)+2=−3=0 nên M không thuộc d1; hơn nữa d1∥d2 nên không có giao điểm chung. b) Đúng: Từ phương trình 3x−4y+2=0, vectơ pháp tuyến là n1=(3;−4). c) Sai: Vì 52=1 nên hai đường thẳng song song, không trùng nhau. d) Đúng: Vectơ chỉ phương của d2 vuông góc với pháp tuyến (3;−4), ví dụ u=(4;3) vì 3⋅4+(−4)⋅3=0. Kết quả khớp đáp án chính thức (Mã đề 111, câu 14): a) Sai; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng. a) (AI giải đề cho tôi) Thay M(1;2) vào d1: 3(1)−4(2)+2=−3=0 nên M không thuộc d1; hơn nữa d1∥d2 (cùng pháp tuyến, hệ số tự do khác nhau) nên hai đường không cắt nhau. b) (AI giải đề cho tôi) Phương trình 3x−4y+2=0 cho vectơ pháp tuyến n1=(3;−4). Đúng. c) (AI giải đề cho tôi) 33=−4−4=52 nên d1 và d2 song song, không trùng nhau. d) (AI giải đề cho tôi) Vectơ chỉ phương của d2 vuông góc với pháp tuyến (3;−4), ví dụ u=(4;3) vì 3⋅4+(−4)⋅3=0. Đúng.
(AI giải đề cho tôi) Hai đường thẳng d1:a1x+b1y+c1=0 và d2:a2x+b2y+c2=0 song song khi và chỉ khi chúng không có điểm chung, tức là hai vectơ pháp tuyến n1=(a1;b1) và n2=(a2;b2) cùng phương (tồn tại k sao cho n2=kn1) và d1 không trùng d2 (mọi điểm M∈d1 thì M∈/d2). Xét các phương án: B và D (a1a2+b1b2=0, tức n1⋅n2=0) là điều kiện vuông góc, sai. C (n1=n2) chỉ là trường hợp riêng của cùng phương và có thể dẫn đến trùng nhau, không đủ điều kiện. Phương án A phát biểu đúng điều kiện song song, khớp với đáp án nguồn (Mã đề 111, Câu 5: A).
(AI giải đề cho tôi) Hai đường thẳng d1:3x−2y+5=0 có vectơ pháp tuyến n1=(3;−2) và d2:2x+3y−1=0 có vectơ pháp tuyến n2=(2;3). Tích vô hướng: n1⋅n2=3⋅2+(−2)⋅3=6−6=0, nên n1⊥n2, suy ra d1⊥d2. Vậy hai đường thẳng vuông góc. Kết quả trùng với đáp án nguồn (Câu 6, mã đề 111: D).
(AI giải đề cho tôi) Đường thẳng đi qua A(2;1) với véc tơ pháp tuyến n=(3;−2) có phương trình: 3(x−2)−2(y−1)=0⇔3x−6−2y+2=0⇔3x−2y−4=0. Thử lại A(2;1): 3(2)−2(1)−4=0 đúng. Khớp với đáp án D (cũng khớp bảng đáp án mã đề 111, câu 8: D).
(AI giải đề cho tôi) a) Δ₂: 3x−y=0 ⟺ y=3x. Với x=t thì y=3t, nên phương trình tham số đúng. b) Thay y=3x vào Δ₁: 3x+4(3x)+15=0 ⟹ 15x+15=0 ⟹ x=−1, y=−3. Giao điểm là N(−1;−3), không phải N(1;−3) → sai. c) Thay M(−2;−1) vào Δ₁: 3(−2)+4(−1)+15=−6−4+15=5≠0 → M không thuộc Δ₁ → sai. d) Δ₁: 3x+4y+15=0 có vectơ pháp tuyến n₁=(3;4) → đúng. a) (AI giải đề cho tôi) Δ₂: y=3x, chọn x=t thì y=3t, đúng. b) (AI giải đề cho tôi) Giải hệ được giao điểm N(−1;−3), không phải N(1;−3). c) (AI giải đề cho tôi) 3(−2)+4(−1)+15=5≠0 nên M không thuộc Δ₁. d) (AI giải đề cho tôi) Vectơ pháp tuyến của 3x+4y+15=0 là (3;4).
Trong một khu vực bằng phẳng, ta lấy hai con đường nông thôn vuông góc với nhau làm hai trục tọa độ và mỗi đơn vị độ dài trên trục tương ứng với 1km. Với hệ trục vừa chọn, người ta đặt một trạm viễn thông tại vị trí có tọa độ M(3;−2). Vùng phủ sóng của trạm viễn thông tối đa là 10km. Một xe khách di chuyển trên cao tốc là đường thẳng có phương trình d:x−y+5=0. a. Viết phương trình tổng quát của đường thẳng đi qua điểm M và song song với đường thẳng d. b. Xe khách bắt được sóng tốt nhất tại vị trí N(a;b) (Giả sử bỏ qua sự ảnh hưởng của môi trường). Tính giá trị biểu thức S=2a+b.
a) Gọi Δ là đường thẳng đi qua M và song song với đường thẳng d. Vì đường thẳng Δ song song với đường thẳng d nên có PT: x−y+m=0. Vì M∈Δ nên ta có: 5+m=0⇔m=−5. Vậy Δ có phương trình: x−y−5=0. b) Xe khách chạy trên đường thẳng d, vị trí bắt được sóng tốt nhất là điểm N thuộc d sao cho MN ngắn nhất khi và chỉ khi N là hình chiếu của M trên d. Đường thẳng MN đi qua M và vuông góc với d có phương trình: x+y−1=0. Toạ độ N là nghiệm của hệ pt: {x−y+5=0x+y−1=0⇔{x=−2y=3⇒N(−2;3). Ta có: MN=52<10 (t/m). Vậy {a=−2b=3⇒S=−1.
(AI giải đề cho tôi) Áp dụng công thức khoảng cách từ điểm A(1;2) đến đường thẳng 5x−12y−7=0: d(A,d)=52+(−12)2∣5⋅1−12⋅2−7∣=13∣5−24−7∣=1326=2. Kết quả khớp với đáp án A trong bảng mã đề 243.
Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Đường thẳng trong mặt phẳng
Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.