Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hàm bậc hai (Toán học Lớp 10)
Tuyển tập 736 câu hỏi thuộc chuyên đề Hàm bậc hai (Đại số – Toán học Lớp 10) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:parabolđỉnhtrục đối xứngax²+bx+c
(AI giải đề cho tôi) Từ đồ thị: đỉnh parabol là (1;−3) và parabol cắt trục Oy tại điểm (0;−1), bề lõm hướng lên nên a>0. Viết dạng chính tắc: y=a(x−1)2−3. Thay (0;−1): a(0−1)2−3=−1⇒a=2. Vậy y=2(x−1)2−3=2x2−4x−1. Kiểm tra: y=2x2−4x−1 có đỉnh x=44=1, y(1)=−3, y(0)=−1 — khớp đồ thị. Đáp án A, trùng với đáp án nguồn.
Câu 1 (6 điểm): a. Tìm tập xác định của hàm số y=2026−x4−x2−7x+6x+4. b. Cho hàm số y=x2−3x+4 có đồ thị là (P) và đường thẳng d có phương trình: y=2x−m, với m là tham số. Tìm tất cả các giá trị của m để d cắt (P) tại hai điểm phân biệt A,B sao cho OA2+OB2=57, với O là gốc tọa độ.
a) Tập xác định của hàm số là D=(−∞;1)∪(6;+∞)∖{2026}.
b) Hoành độ giao điểm của đường thẳng d và (P) là nghiệm của phương trình: x2−3x+4=2x−m ⇔x2−5x+m+4=0 (1) Δ=25−4.1.(m+4)=9−4m Đường thẳng d cắt (P) tại hai điểm phân biệt A,B khi và chỉ khi phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt ⇔Δ>0⇔9−4m>0⇔m<49 (*).
Với điều kiện (*), gọi hai giao điểm của d và (P) là A(x1;2x1−m),B(x2;2x2−m), trong đó x1,x2 là các nghiệm của phương trình (1). Theo định lý Viet ta có: x1+x2=5,x1x2=m+4. (Học sinh có thể không có bước này, các bước sau đúng vẫn được điểm tối đa) Ta có: OA2+OB2=57⇔x12+(2x1−m)2+x22+(2x2−m)2=57 ⇔5(x12+x22)−4m(x1+x2)+2m2=57⇔5(x1+x2)2−10x1x2−4m(x1+x2)+2m2=57 ⇔5.52−10(m+4)−4m.5+2m2=57 ⇔2m2−30m+28=0 ⇔[m=1m=14]. Đối chiếu với điều kiện (*) ta thấy m=14 bị loại, m=1 thỏa mãn yêu cầu đề bài.
(AI giải đề cho tôi) Parabol (P):y=2x2−4x+1 có a=2,b=−4,c=1. Hoành độ đỉnh xI=−2ab=44=1. Tung độ đỉnh yI=2(1)2−4(1)+1=2−4+1=−1. Vậy tung độ đỉnh I là −1, khớp với đáp án nguồn (mã đề 102, câu 3: D).
(AI giải đề cho tôi) Hoành độ đỉnh xI=−2ab=−2⋅2−4=1. Tung độ đỉnh yI=2(1)2−4(1)+3=1. Vậy đỉnh I(1;1), tung độ đỉnh bằng 1. Khớp với đáp án nguồn (mã đề 101, câu 2: B).
Cách 1 (1 điểm). Do x2−3x+a, x2+x+b có tổng cộng 4 nghiệm, còn x3−x2+cx+4 có tối đa 3 nghiệm thực nên x2−3x+a và x2+x+b phải có nghiệm chung. Gọi t là nghiệm chung, như vậy: t2−3t+a=0;t2+t+b=0.
Suy ra 4t+b−a=0, do đó t=4a−b.
(0.5 điểm) Ngoài ra, rõ ràng ta phải có (x3−x2+cx+4)(x−t)=(x2−3x+a)(x2+x+b). So sánh hệ số x3 ở hai vế, ta được t=1, do đó a=b+4.
(1 điểm) Khi đó: (x3−x2+cx+4)(x−1)=(x2−3x+a)(x2+x+b).
So sánh hệ số x2, x và hệ số hằng ở hai vế, ta được: ⎩⎨⎧c+1=2b+1−c+4=−2b+4−4=b(b+4).
Từ đây, dễ dàng suy ra được c=−4;b=−2 và do đó a=2.
(0.5 điểm) Thử lại, ta dễ dàng kiểm tra được với a=2, b=−2 và c=−4 thì các đa thức x2−3x+2, x2+x−2, x3−x2−4x+4 có các nghiệm 1, 2 và 1, −2 và −2, 1, 2.
Cách 2 (0.5 điểm). Do x2−3x+a, x2+x+b có tổng cộng 4 nghiệm, còn x3−x2+cx+4 có tối đa 3 nghiệm thực nên x2−3x+a và x2+x+b phải có nghiệm chung. Gọi t là nghiệm chung.
(0.5 điểm) Theo định lý Viète, tổng hai nghiệm của x2−3x+a bằng 3 và tổng hai nghiệm của x2+x+b bằng −1.
Khi đó x2−3x+a có hai nghiệm là t và 3−t, x2+x+b có hai nghiệm là t và −1−t.
(0.5 điểm) Do đó x3−x2+cx+4 có ba nghiệm là t, 3−t và −1−t. Theo định lý Viète, t+3−t−1−t=1, suy ra t=1.
(1 điểm) Thay nghiệm x=1 vào 3 đa thức ban đầu, ta được 12−3⋅1+a=0⇒a=2; 12+1+b=0⇒b=−2; 13−12+c⋅1+4=0⇒c=−4.
Thử lại, ta dễ dàng kiểm tra được với a=2, b=−2 và c=−4 thì các đa thức x2−3x+2, x2+x−2, x3−x2−4x+4 có các nghiệm 1, 2 và 1, −2 và −2, 1, 2.
(AI giải đề cho tôi) Parabol y=x2−2x+3 có a=1,b=−2,c=3. Hoành độ đỉnh x=−2ab=−2−2=1, tung độ đỉnh y=12−2⋅1+3=2. Vậy đỉnh là I(1;2), trùng với đáp án A và đáp án nguồn (mã đề 1002, câu 10: A).
(AI giải đề cho tôi) Đồ thị là parabol có bề lõm hướng xuống (hệ số a < 0), đỉnh tại điểm (2; 1) và cắt trục hoành tại x = 1 và x = 3. Trong các phương án, chỉ có B và C có a < 0. Với B: y = -x² + 4x - 3 = -(x² - 4x + 3) = -(x - 1)(x - 3), có tọa độ đỉnh x = (1+3)/2 = 2, y(2) = -4 + 8 - 3 = 1, tức đỉnh (2; 1), và y(0) = -3 khớp với đồ thị cắt trục tung tại -3. Với C: y = -x² + 2x - 3 có đỉnh (1; -2) và không cắt trục hoành (Δ = 4 - 12 < 0), không khớp. Vậy hàm số cần tìm là y = -x² + 4x - 3, khớp với đáp án B của đề.
(AI giải đề cho tôi) Đồ thị là parabol có nhánh hướng xuống, đỉnh (2;1), cắt trục hoành tại x=1 và x=3. Hàm số dạng y=−(x−2)2+1=−x2+4x−3. Kiểm tra: y(1)=0, y(3)=0, y(2)=1 khớp hình vẽ. Vậy đáp án D, trùng với đáp án nguồn (mã đề 1001, câu 12: D).
Cho hàm số y=ax2+bx+2(a=0) có đồ thị (P). Biết rằng đồ thị (P) đi qua điểm M(1;5) và có trục đối xứng là đường thẳng x=−41, hỏi giá trị a2+b2 bằng bao nhiêu?
Một trò chơi điện tử được thiết kế trên mặt phẳng tọa độ Oxy. Một nhân vật Mario sẽ xuất phát từ gốc tọa độ O và với đặc trưng m là một số nguyên dương, nhân vật này sẽ thực hiện các bước nhảy có dạng parabol (xuất phát và tiếp đất tại các vị trí trên chiều dương của trục hoành), có khoảng cách từ điểm nhảy đến điểm tiếp đất cùng bằng m, ngoài ra độ cao các đỉnh parabol là không đổi và Mario có thể tùy chọn giá trị đặc trưng này. Bên dưới là hình minh họa với m=3.
[Hình cần kiểm tra lại: p1_f1]
Tìm tất cả các số nguyên dương m sao cho Mario ăn được quả táo tại điểm có tọa độ (30;4) tại lượt nhảy thứ 5; đồng thời ứng với m tìm được, viết phương trình quỹ đạo chuyển động của Mario trong lượt nhảy đầu tiên.
(AI giải đề cho tôi) Phân tích: mỗi lượt nhảy là một parabol có hai nghiệm liên tiếp trên trục hoành, khoảng cách (theo phương ngang) từ điểm nhảy đến điểm tiếp đất bằng m, đỉnh parabol có độ cao không đổi h (Mario được chọn h). Nhảy thứ nhất xuất phát từ O(0;0) nên lượt nhảy thứ k trải trên đoạn [(k−1)m;km] trên trục hoành.
Để Mario ăn quả tại (30;4) ở lượt nhảy thứ 5, điểm x=30 phải nằm trong khoảng nhảy thứ 5, tức (4m;5m) (lấy nghiệm trong vì tại hai đầu mút y=0=4): 4m<30<5m⟺6<m<7,5. Vì m nguyên dương nên m=7 (kiểm tra: m=6 cho 30=5m là điểm tiếp đất, y=0, loại).
Với m=7: lượt nhảy thứ 5 đi từ x=28 đến x=35, parabol có dạng y=a(x−28)(x−35). Tại x=30, y=4: a(30−28)(30−35)=−10a=4⟺a=−52. Đỉnh parabol tại x=31,5 có độ cao y=−52(31,5−28)(31,5−35)=52⋅12,25=4,9, đúng là hằng số với mọi lượt nhảy.
Lượt nhảy đầu tiên đi từ x=0 đến x=7, cùng hệ số a=−52 (cùng độ cao đỉnh): y=−52x(x−7)=−52x2+514x,0≤x≤7. Kiểm tra: y(0)=y(7)=0; đỉnh tại x=3,5, y=4,9 trùng độ cao đỉnh của lượt nhảy thứ 5. Vậy m=7 và quỹ đạo lượt nhảy đầu tiên là y=−52x2+514x với 0≤x≤7.
(AI giải đề cho tôi) Phương trình x2−(m+1)x+3m−5=0 có hai nghiệm phân biệt khi Δ>0: Δ=(m+1)2−4(3m−5)=m2−10m+21=(m−3)(m−7)>0, suy ra m<3 hoặc m>7. Với m nguyên thuộc [−10;10]: các giá trị m≤2 là −10,−9,…,2 (13 giá trị) và m≥8 là 8,9,10 (3 giá trị). Tổng cộng 13+3=16 giá trị.
(AI giải đề cho tôi) Từ đồ thị ở trang 2, đỉnh của parabol là điểm I(2;−2) (được đánh dấu trên hình, với đường chấm chỉ x=2 và y=−2). Trục đối xứng của đồ thị hàm số bậc hai y=ax2+bx+c là đường thẳng đi qua đỉnh và song song với trục tung, nên có phương trình x=2. Vậy đáp án là D, khớp với đáp án nguồn (mã đề 1002, câu 11: D). Ghi chú: đề bài viết a<0 nhưng đồ thị có bề lõm hướng lên; điều này không ảnh hưởng đến việc xác định trục đối xứng từ đỉnh I(2;−2) trên hình.
(AI giải đề cho tôi) Đỉnh parabol có hoành độ x=−2ab=1⇒b=−2a. Đỉnh thuộc đồ thị nên y(1)=a+b+1=−4⇒a+b=−5. Thay b=−2a: a−2a=−5⇒a=5, suy ra b=−10. Khi đó P=2a−3b=2(5)−3(−10)=10+30=40.
(AI giải đề cho tôi) Đỉnh parabol y=ax2+bx+1 là (1;4) nên: hoành độ đỉnh −2ab=1⇒b=−2a; đỉnh thuộc đồ thị: a+b+1=4⇒a+b=3. Thay b=−2a: a−2a=3⇒a=−3, suy ra b=6. Vậy P=2a+3b=2(−3)+3(6)=−6+18=12.
Cho hàm số bậc hai y=ax2+bx+c(a<0) có đồ thị như hình vẽ dưới đây: [Hình cần kiểm tra lại: p1_f1] Đường thẳng nào sau đây là trục đối xứng của đồ thị đã cho?
(AI giải đề cho tôi) Từ hình vẽ, đồ thị hàm số bậc hai y=ax2+bx+c(a<0) cắt trục hoành tại hai điểm có hoành độ x1=1 và x2=4. Trục đối xứng của parabol là đường thẳng đứng đi qua đỉnh, có phương trình x=2x1+x2=21+4=25, khớp với đường nét đứt trong hình. Kết quả trùng với đáp án nguồn (mã đề 1001, câu 9: C).
(AI giải đề cho tôi) Hàm số y=x2−4x+3 có a=1, b=−4, c=3. Hoành độ đỉnh x=−2ab=24=2. Tung độ đỉnh y=22−4⋅2+3=4−8+3=−1. Vậy đỉnh là (2;−1). Khớp với đáp án nguồn D.
Ở một khu công nghiệp A, người ta làm một cổng chào hình parabol biết khoảng cách giữa hai chân cổng là 16 mét, ở vị trí cách chân cổng 1m người ta đo được độ cao 1,5 mét. Khi đó đỉnh của cổng chào có chiều cao bao nhiêu mét?
(AI giải đề cho tôi) Chọn trục toạ độ: gốc O tại chân cổng bên trái, trục Ox dọc mặt đất. Hai chân cổng cách nhau 16 m nên chân phải có hoành độ 16. Parabol có dạng y=a(x−8)2+h với h là chiều cao đỉnh (đỉnh ở giữa, x=8).
- Cổng chạm đất tại x=0: a(0−8)2+h=0⇒64a+h=0. - Tại x=1 (cách chân cổng 1 m), độ cao 1,5 m: a(1−8)2+h=1,5⇒49a+h=1,5.
Trừ hai phương trình: 15a=−1,5⇒a=−0,1. Suy ra h=−64a=6,4.
Vậy đỉnh cổng chào cao 6,4 m, khớp với đáp án nguồn 6,4 (m).