Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Chất béo và acid béo (Hóa học Lớp 12)

(AI giải đề cho tôi) $n_{H_{2}O}=39,6/18=2,2$ mol. Gọi X là tri glixerit $C_3{H}_5(OOCR{)}_3$. Bảo toàn: $n_C=2,28$; $n_H=4,4$; từ $n_{O_2}=n_C+n_H/4-n_O/2$: $3,26=2,28+1,1-n_O/2\Rightarrow n_O=0,24$ mol. Số O tối thiểu trong tri glixerit là 6 O/mol nên $n_X=0,24/6=0,04$ mol. Suy ra công thức phân tử $C_{57}{H}_{110}{O}_6$, tức tristearin $C_3{H}_5(C_{17}{H}_{35}COO{)}_3$ (M = 891). Thủy phân trong NaOH: $n_{C_{17}{H}_{35}COONa}=3\times 0,04=0,12$ mol → $b=0,12\times 306=36,72$ gam.

(AI giải đề cho tôi)
Xà phòng hóa este của glixerol (triglixerit) mới thu được glixerol. Tristearin (tristearoyl glixerol) là trieste của glixerol với axit stearic: (C17H35COO)3C3H5. Khi thủy phân trong NaOH: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH → 3C17H35COONa + C3H5(OH)3 (glixerol). Các este còn lại (benzyl axetat, etyl axetat, metyl fomat) đều là este đơn chức của ancol khác nên không tạo glixerol. Đáp án khớp với mã đề: Câu 6 = C.

(AI giải đề cho tôi)
X là triglixerit thủy phân cho glixerol, axit panmitic (P) và axit oleic (O), nên X chứa cả hai gốc acyl: hoặc 2 gốc panmitoyl + 1 gốc oleoyl, hoặc 1 gốc panmitoyl + 2 gốc oleoyl. Do glixerol đối xứng, với tỉ lệ 2P : 1O có 2 công thức cấu tạo khác nhau (POP và PPO); với tỉ lệ 1P : 2O cũng có 2 công thức (OSO dạng OPO và OOP dạng OPP). Tổng số công thức cấu tạo thỏa mãn là 2 + 2 = 4. Đáp án C, khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Xét từng phát biểu: (1) Đúng — phenol có tính axit yếu, phản ứng với NaOH: $C_6{H}_{5}OH+NaOH\to C_6{H}_{5}ONa+H_{2}O$ nên tan trong dung dịch NaOH. (2) Sai — este mạch hở tạo từ ancol no, đơn chức và axit no, đơn chức phải có công thức $C_n{H}_{2n}{O}_2$ (dạng $C_4{H}_8{O}_2$), còn $C_4{H}_6{O}_2$ có độ bất bão hòa bằng 2 nên không thể điều chế từ ancol và axit tương ứng (no). (3) Đúng — chất béo lỏng (este của glixerol) thủy phân với NaOH đun nóng (xà phòng hóa) tạo glixerol tan trong nước, còn hexan không phản ứng nên phân biệt được. (4) Đúng — hidro hóa dầu ăn (chất béo lỏng chứa nối đôi C=C) với Ni/t° cho mỡ nhân tạo (chất béo rắn). (5) Sai — tristearin là este nên thủy phân được trong dung dịch axit (H₂SO₄/H₂O) đun nóng thành axit stearic và glixerol. (6) Đúng — chất béo là thức ăn quan trọng, cung cấp năng lượng (khoảng 9 kcal/g). (7) Đúng — $C{H}_{3}COOC{H}_2{C}_6{H}_5$ (benzyl axetat) có mùi hoa nhài. Vậy có 5 phát biểu đúng: (1), (3), (4), (6), (7) → đáp án D, khớp với đáp án nguồn (75D).

Z chứa Ba(HCO${}_3$)${}_2$ (z mol)
Có n${}_{NaOH}$= n${}_{KOH}$= n${}_{N{a}_{2}C{O}_3}$ = 0,05 mol
$\mathrm{O}{\mathrm{H}}^{-}+\mathrm{HC}{\mathrm{O}}_3^{-}\to \mathrm{C}{\mathrm{O}}_3^{2-}+{\mathrm{H}}_2\mathrm{O}$; n${}_{B{a}^{2+}}$= n${}_{C{O}_3^{2-}}$ ⟺ z= 0,15
Bảo toàn Ba → n${}_{BaC{O}_3}$= 0,42−0,15= 0,27
Bảo toàn C → n${}_{C{O}_2}$=2z + 0,27=0,57
→ n${}_{H_{2}O}$ = 0,53
→ n${}_O$= (m${}_X$−m${}_C$−m${}_H$)/16=0,06
→ n${}_X$=0,01 → n${}_{NaOH}$=0,03 và n${}_{C_3{H}_5(OH{)}_3}$=0,01
Bảo toàn khối lượng → m muối = 9,14 gam

(AI giải đề cho tôi)
Axit béo là axit cacboxylic có mạch carbon dài (thường từ 12–24 nguyên tử C) trong phân tử. Axit stearic ($C_{17}{H}_{35}COOH$) là axit béo no điển hình. Tristearin và triolein là trieste (chất béo), không phải axit; axit axetic chỉ có 2 nguyên tử C, không phải axit béo. Đáp án khớp với đáp án nguồn (44.C).

• $n_{O_2}$ = 0,84 ; $n_{C{O}_2}$ = 0,6 ; $n_{H_{2}O}$ = 0,58 mol.
Bảo toàn khối lượng $\Rightarrow$ m_X = 9,96 g.
• Gọi chất béo là A, các axit béo tự do là B.
Các axit béo đều no nên chất béo có k = 3 $\Rightarrow$ n_A = (n_CO2 − n_H2O):2 = 0,01 mol
Bảo toàn O:
$$6n_A+2n_B+2n_{O_2}=2n_{C{O}_2}+n_{H_{2}O}\to n_B=0,02$$
$$n_{C_3{H}_5(OH{)}_3}=n_A;n_{H_{2}O}=n_B;n_{NaOH}=3n_A+n_B=0,05$$
• Bảo toàn khối lượng: $m_X+m_{NaOH}=m_{muoi}+m_{C_3{H}_5(OH{)}_3}+m_{H_{2}O}$
$\Rightarrow$ m_muối = 10,68(g)

Thành phần chất béo gồm 3 nguyên tố C, H, O
$$\{\begin{array}{l}{m}_O=16.6=11\%M_X\Rightarrow M_X=\frac{9600}{11}\\ m_C=12x=\frac{9600}{11}.77,25\%\Rightarrow x=\frac{618}{11}\\ m_H=y=\frac{9600}{11}.11,75\%=\frac{1128}{11}\end{array}$$
X có dạng: $C_x{H}_y{O}_6$
Nếu lấy m gam X thì lượng brom phản ứng được là 0,32 mol $\Rightarrow n_{B{r}_2}=k_{C=C}.n_X\Rightarrow n_X=0,11$ mol
BTKL $\Rightarrow a=m_X+56.3n_X-92n_X=104,36$ gam
(Lưu ý: bảng đáp án ghi B, lời giải tóm tắt trong nguồn ghi "Chọn A" — mâu thuẫn trong nguồn; theo tính toán a = 104,36 gam ứng với phương án B.)

(a) Đúng
(b) Đúng: HCOOC${}_2$H${}_5$, CH${}_3$COOCH${}_3$, C${}_2$H${}_5$COOH
(c) Đúng vì đều là CH${}_2$O
(d) Đúng vì Ala (tím), Lys (xanh), Glu (đỏ)
(e) Sai vì thủy phân trong axit
(g) Đúng

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo rắn ở điều kiện thường là trieste của axit béo no (mạch dài, không có liên kết đôi). Xét các axit: C17H35COOH (stearic, no), C17H33COOH (oleic, 1 nối đôi), C17H31COOH (linoleic, 2 nối đôi). Chỉ phương án B là C3H5(OOCC17H35)3 (tristearin) chứa hoàn toàn gốc axit no nên ở thể rắn; các chất còn lại chứa gốc không no nên ở thể lỏng (dầu). Đáp án khớp với đáp án nguồn (Câu 46: B).

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo $(C_{17}{H}_{33}COO{)}_3{C}_3{H}_5$ là trieste của glycerol với axit oleic $C_{17}{H}_{33}COOH$ (mạch không no, một liên kết đôi). Do đó tên gọi là triolein. Tristearin là $(C_{17}{H}_{35}COO{)}_3{C}_3{H}_5$, tripanmitin là $(C_{15}{H}_{31}COO{)}_3{C}_3{H}_5$, trilinolein có gốc $C_{17}{H}_{31}COO$ (hai liên kết đôi). Khớp đáp án nguồn: A.

Chọn phát biểu nào và giải thích từng phát biểu.
(a) đúng vì muối của ion gốc axit béo với $C{a}^{2+}$ không tan trong nước
(b) Đúng vì vôi tôi sẽ trung hòa axit gây ngứa trong nọc độc của ong hoặc kiến
(c) đúng vì chuối xanh có tinh bột
(d) đúng
(e) sai vì poli etilen là polime trùng hợp
(g) sai vì trừ dipeptit

+ Quy đổi E về dạng: $\{\begin{array}{l}{C}_3{H}_5(OOC{C}_{17}{H}_x{)}_3:3a\text{ mol}\\ C_3{H}_5(OOC{C}_{15}{H}_{31}{)}_3:4a\text{ mol}\\ C_3{H}_5(OOC{C}_{17}{H}_y{)}_3:5a\text{ mol}\end{array}$

+ Hydro hóa hoàn toàn E ($H_2$/Ni, $t^o$): hai triglixerit chưa no $C_3{H}_5(OOC{C}_{17}{H}_x{)}_3$ và $C_3{H}_5(OOC{C}_{17}{H}_y{)}_3$ đều chuyển thành tristearin, còn $C_3{H}_5(OOC{C}_{15}{H}_{31}{)}_3$ (no, không phản ứng) giữ nguyên:
$$\{\begin{array}{l}{C}_3{H}_5(OOC{C}_{17}{H}_{35}{)}_3:8a\text{ mol (từ }3a+5a)\\ C_3{H}_5(OOC{C}_{15}{H}_{31}{)}_3:4a\text{ mol}\end{array}$$
(Lưu ý: dòng sản phẩm hydro hóa thứ hai trong bản in nguồn bị lỗi font, ký tự hiển thị không rõ; về mặt hóa học đây là $C_3{H}_5(OOC{C}_{15}{H}_{31}{)}_3$ : 4a vì muối C${}_{15}$H${}_{31}$COONa là muối của axit bão hòa, không bị hydro hóa.)

+ E' là $\{\begin{array}{l}O:72a\\ C:660a\\ H:b\end{array}$

+ $\{\begin{array}{l}{\text{BTE khi E’ + O}}_2:4.660a+b-2.72a=4.6,14\\ m_Y=890.8a+806.4a=68,96\end{array}$ $\Rightarrow \{\begin{array}{l}a=\frac{1}{150}\\ b=7,92\end{array}\Rightarrow m_E=m_{E^{\prime }}=68,4\text{ gam}$

Quy m gam hỗn hợp X thành: (HCOO)${}_3$C${}_3$H${}_5$ x mol; HCOOH y mol; CH${}_2$ z mol.
Theo giả thiết: a = 6x + y + z; số mol H${}_2$O: 4x + y + z = 3,04 (mol); n${}_{NaOH}$ = 3x + y = 0,18 mol; m${}_{mu\acute{\hat{o}}i}$ = 3x.68 + y.68 + 14z = 51,72 (g)
→ a = 3,12 → phương án C.

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glycerol với các axit béo mạch dài. (C17H35COO)3C3H5 (tristearin) là chất béo. A là este của etylen glycol với axit axetic (không phải chất béo), B là axit béo (oleic), D là glycerol. Đáp án C khớp với đáp án nguồn.

(AI giải đề cho tôi)
Chất béo là trieste của glixerol với các axit béo cao. Tripanmitin là trieste của glixerol với axit panmitic (C15H31COOH), thuộc nhóm chất béo. Glucozơ là monosaccarit, axit oleic là axit béo (không phải chất béo), glixerol là ancol ba chức. Đáp án khớp với nguồn: D.

Chọn D.
• Quy đổi E thành HCOOH (x mol), $C{H}_2$ (y mol), $H_2$ (z mol), $C_3{H}_5(OH{)}_3$ (0,12 mol) và $H_{2}O$ (-0,12.3 = -0,36 mol)
Muối gồm HCOONa, $C{H}_2$, $H_2$ $\Rightarrow 68x+14y+2z=133,38$
$n_{O_2}=0,5x+1,5y+0,5z+3,5.0,12=11,625$
$m_O=16.2x=10,9777\%.(46x+14y+2z+0,12.92-0,36.18)$
$\Rightarrow x=0,44;y=7,44;z=-0,35$
$\Rightarrow a=-z=0,35$

Các phát biểu đúng (được tô sáng trong bản gốc): (a), (d), (e). Đáp án C. 3.

(AI giải đề cho tôi)
Triolein là trieste của glixerol với axit oleic (C17H33COOH, có 1 liên kết đôi C=C). Do đó công thức là (C17H33COO)3C3H5. Kiểm tra: axit stearic C17H35COOH cho tristearin (C), axit linoleic C17H31COOH cho trilinolein (D), C15H31COOH cho tripalmitin (A). Đáp án khớp với đáp án nguồn: B.

(AI giải đề cho tôi)
Triolein là trieste của glycerol với axit oleic (C17H33COOH, có một liên kết đôi C=C). Công thức: $(C_{17}{H}_{33}COO{)}_3{C}_3{H}_5$. Kiểm tra: axit stearic (C17H35COOH) cho tristearin (C), axit palmitic (C15H31COOH) cho tripalmitin (A), C17H31COOH có hai liên kết đôi cho trilinolein (D). Đáp án B, khớp với đáp án nguồn (47B).