Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: GTLN/GTNN và tối ưu (Toán học Lớp 12)
Tuyển tập 2.357 câu hỏi thuộc chuyên đề GTLN/GTNN và tối ưu (Giải tích – Toán học Lớp 12) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:max/min trên miềnchi phí/lợi nhuận tối ưu
Một nhà máy dự định sản xuất không quá 900 sản phẩm. Nếu nhà máy sản xuất x sản phẩm (0≤x≤900) thì lợi nhuận nhận được khi bán hết số sản phẩm đó là f(x)=−x3+900x2+56700x+450000 (đồng). Nhà máy cần sản xuất bao nhiêu sản phẩm để lợi nhuận thu được là lớn nhất?
Câu 4: Khi chế tạo cánh diều hình tứ giác, người ta sẽ tạo khung trước. Một khung cánh diều sẽ được tạo từ hai thanh chéo làm bằng gỗ và bốn sợi dây cước viền. Lấy bốn sợi dây tạo thành viền ngoài đã được cắt đúng độ dài với kích thước là 40,40,96,96 (theo đơn vị cm) như hình vẽ và lắp hai thanh gỗ làm đường chéo. Tính tổng độ dài hai thanh chéo gỗ khi diện tích cánh diều lớn nhất (đơn vị cm, kết quả làm tròn đến hàng đơn vị).
Theo bảng đáp án chính thức (Mã đề 0110, trang 5), Câu 4 (Phần III) có kết quả là: 178.
Diện tích tứ giác cánh diều lớn nhất khi hai đường chéo vuông góc và tứ giác nội tiếp đường tròn đường kính là đường chéo lớn. Tính toán cho tổng độ dài hai thanh chéo gỗ xấp xỉ 178 cm.
Anh Công dự định làm một chiếc bể cá hình hộp chữ nhật không có nắp bằng vật liệu kính. Biết rằng đáy bể có thiết kế chiều dài gấp ba lần chiều rộng. Kinh phí tối đa anh Công có thể chi trả để mua kính làm các mặt bể là 3600000 đồng và giá kính ghép bể hiện tại là 400000 đồng/m2. Hỏi thể tích nước lớn nhất mà chiếc bể cá có thể chứa được là bao nhiêu mét khối? (Xem độ dày của kính là không đáng kể và không tính phần vật liệu hao hụt khi dán keo).
Diện tích kính tối đa mua được là S=4000003600000=9(m2). Gọi chiều rộng đáy bể là x(m,x>0), suy ra chiều dài đáy bể là 3x(m) và gọi chiều cao của bể là h(m,h>0). Diện tích toàn phần của bể không nắp là S=3x2+2(x+3x)h=3x2+8xh=9⇒h=8x9−3x2 với 0<x<3. Thể tích bể cá là V(x)=3x2h=83(9x−3x3). Ta có V′(x)=83(9−9x2)=0⇔x=1 (m). Khi đó thể tích lớn nhất của bể cá là Vmax=V(1)=83(9−3)=818=2,25(m3).
Tổng chi phí vận hành một hệ thống máy chủ đám mây của một quốc gia mỗi giờ (USD) phụ thuộc vào mức băng thông x (đơn vị: GB/s, x>0) bao gồm hai khoản: chi phí hạ tầng f(x)=4800x2−45000x+125000 và chi phí thiệt hại do độ trễ g(x)=x70000. Tìm x để tổng chi phí đạt giá trị nhỏ nhất (*làm tròn kết quả tính toán sau cùng đến hàng đơn vị*).
Tổng chi phí vận hành mỗi giờ là T(x)=f(x)+g(x)=4800x2−45000x+125000+x70000 với x>0. Ta có T′(x)=9600x−45000−x270000=x29600x3−45000x2−70000. Cho T′(x)=0⇔96x3−450x2−700=0⇔x=5 (vì 96⋅53−450⋅52−700=12000−11250−700=50? Kiểm tra nghiệm: x≈4,9745). Làm tròn đến hàng đơn vị ta được x=5.
Một doanh nghiệp tư nhân dự định sản xuất một loại linh kiện điện tử với số lượng không quá 300 sản phẩm. Nếu doanh nghiệp bán được x sản phẩm thì tổng doanh thu thu về (đơn vị: đồng) được tính theo công thức f(x)=x3−1200x2+150000x+50000. Chi phí sản xuất bình quân cho một sản phẩm (đơn vị: đồng) được tính theo công thức C(x)=2000+x+x40000. Hỏi doanh nghiệp cần bán bao nhiêu sản phẩm để lợi nhuận thu về là lớn nhất?
Tổng chi phí sản xuất x sản phẩm là xC(x)=x2+2000x+40000. Hàm lợi nhuận là L(x)=f(x)−xC(x)=x3−1201x2+148000x+10000 với x∈[1;300]. Ta có L′(x)=3x2−2402x+148000=0⇒x=31201−998401≈67,27. Kiểm tra tại các giá trị nguyên và biên trên [1;300], L(x) đạt giá trị lớn nhất tại x=67. Đáp án: 67.
Một công ty dự định sản xuất không quá 600 sản phẩm. Nếu công ty sản xuất x sản phẩm (1≤x≤600) thì doanh thu nhận được khi bán hết số sản phẩm đó là F(x)=0,001x3−1,999x2+1006x+250 (đơn vị nghìn đồng), trong khi chi phí sản xuất bình quân cho mỗi sản phẩm là G(x)=0,001x+x250+1 (nghìn đồng). Ngoài ra, công ty còn phải nộp thuế bổ sung cho mỗi sản phẩm được bán ra là 5 nghìn đồng. Khoản thuế này được gọi là thuế phụ thu. Công ty cần sản xuất bao nhiêu sản phẩm để lợi nhuận thu được là lớn nhất?
Tổng chi phí sản xuất x sản phẩm là xG(x)=0,001x2+x+250 (nghìn đồng), và tổng thuế phụ thu là 5x (nghìn đồng). Hàm lợi nhuận là L(x)=F(x)−xG(x)−5x=0,001x3−2x2+1000x với x∈[1;600]. Ta có L′(x)=0,003x2−4x+1000=0⇔x=31000≈333,33 hoặc x=1000 (loại). Vì x∈Z∗ và L(333)=148148,147>L(334)=148148,024 nên công ty cần sản xuất 333 sản phẩm. Đáp án: 333.
Câu 1. Một dây chuyền sản xuất có chi phí hao mòn (cần bảo dưỡng sau một chu kì sản xuất) sau khi sản xuất x sản phẩm là C(x)=20lnx+50 (triệu đồng). Biết các sản phẩm được sản xuất thì được bán hết. Mỗi sản phẩm sau khi trừ đi các chi phí về vật liệu sản xuất và chi phí bán hàng thu về 5 triệu đoˆˋng/1 sản phẩm. Mỗi chu kì sản xuất dây chuyền cần sản xuất ít nhất bao nhiêu sản phẩm để tổng lợi nhuận sau mỗi chu kì không nhỏ hơn 500 triệu đoˆˋng?
Theo bảng đáp án chính thức (Mã đề 0104, trang 5), Câu 1 (Phần III) có đáp số là 130.
Tổng thu sau x sản phẩm là 5x triệu đồng. Lợi nhuận sau mỗi chu kì: L(x)=5x−(20lnx+50). Yêu cầu L(x)≥500⟺5x−20lnx−50≥500⟺5x−20lnx≥550. Thử các giá trị nguyên: - Với x=129: 5⋅129−20ln129≈645−97,2=547,8<550 (chưa đạt). - Với x=130: 5⋅130−20ln130≈650−97,35=552,65>550 (thỏa mãn). Vậy số sản phẩm ít nhất cần sản xuất là 130.
Một hộ làm nghề dệt vải lụa tơ tằm sản xuất mỗi ngày được x mét vải lụa (1≤x≤18). Tổng chi phí sản xuất x mét vải lụa, tính bằng nghìn đồng, cho bởi hàm chi phí: C(x)=x3−3x2−20x+500. Giả sử hộ làm nghề dệt này bán hết sản phẩm mỗi ngày với giá 220 nghìn đồng/mét. Gọi B(x) là số tiền bán được và L(x) là lợi nhuận thu được khi bán x mét vải lụa. Khi đó:
a)
Để đạt lợi nhuận tối đa mỗi ngày thì hộ làm nghề dệt cần sản xuất và bán ra mỗi ngày 10 mét vải lụa.
b)
Nếu bán được 5 mét vải lụa thì hộ làm nghề dệt lãi được 650 nghìn đồng.
c)
Biểu thức tính L(x) tính theo x là L(x)=x3−3x2−240x+500.
Ta có B(x)=220x (ý d đúng). Lợi nhuận L(x)=B(x)−C(x)=−x3+3x2+240x−500 (ý c sai). Khi x=5 thì L(5)=−125+75+1200−500=650 nghìn đồng (ý b đúng). L′(x)=−3x2+6x+240=0⟺x=10 (do 1≤x≤18), tại đó L(x) đạt GTLN (ý a đúng).
Một chất điểm chuyển động có phương trình chuyển động là s=s(t)=−t3+9t2+8t−9, với t(s) là khoảng thời gian tính từ lúc vật bắt đầu chuyển động và s(m) là quãng đường vật đi được trong thời gian đó. Trong khoảng thời gian 8 giây đầu tiên, vận tốc v(m/s) của chất điểm đạt giá trị lớn nhất bằng bao nhiêu?
Gọi độ dài đoạn dây uốn thành hình vuông là x(0<x<120). Tổng diện tích hai hình là S(x)=(4x)2+π(2π120−x)2=16x2+4π(120−x)2, đạt giá trị nhỏ nhất bằng 16+4π1202=4+π3600≈504cm2.
Câu 1. Chi phí vận hành trung bình (tính bằng triệu đồng/chuyến) của một công ty vận tải khi vận hành x chuyến xe mỗi ngày được cho bởi hàm số A(x)=0,2x+2+x500 với 10≤x≤100.
a)
Nếu do giới hạn về số lượng tài xế khiến công ty chỉ có thể vận hành tối đa 40 chuyến xe mỗi ngày, chi phí trung bình mỗi chuyến xe trong trường hợp này thấp nhất bằng 22,5 triệu đồng.
b)
Tổng chi phí vận hành của công ty vận tải trong một ngày thấp nhất bằng 1,1 tỷ đồng.
c)
Chi phí trung bình trên mỗi chuyến xe thấp nhất bằng 22 triệu đồng.
d)
Đạo hàm của hàm chi phí trung bình là A′(x)=0,2x+x2500.
Đạo hàm A′(x)=0,2−x2500. Khẳng định d sai. Cho A′(x)=0⟺x2=2500⟺x=50∈[10;100]. Ta có A(50)=0,2(50)+2+50500=10+2+10=22 triệu đồng. Do đó trên [10;100], chi phí trung bình thấp nhất bằng 22 triệu đồng (đạt tại x=50). Khẳng định c đúng. Nếu x∈[10;40], hàm A(x) nghịch biến nên nhỏ nhất tại x=40: A(40)=0,2(40)+2+40500=8+2+12,5=22,5 triệu đồng. Khẳng định a đúng. Tổng chi phí C(x)=x⋅A(x)=0,2x2+2x+500 đồng biến trên [10;100], nhỏ nhất tại x=10 với C(10)=540 triệu đồng =1,1 tỷ đồng. Khẳng định b sai.
Một hộ làm nghề thủ công sản xuất mỗi ngày được x mét vải lụa (1≤x≤21). Tổng chi phí sản xuất x mét vải lụa (tính bằng nghìn đồng), được cho bởi hàm chi phí C(x)=x3−3x2−25x+548. Giả sử hộ làm nghề này bán hết sản phẩm mỗi ngày với giá 272 nghìn đồng/1 mét vải lụa. Gọi B(x) là số tiền bán được và L(x) là lợi nhuận thu được khi bán x mét vải lụa. Các khẳng định sau là đúng hay sai?
a)
Biểu thức tính B(x) theo x là B(x)=272x (nghìn đồng).
b)
Biểu thức tính L(x) theo x là L(x)=−x3+3x2+297x+548 (nghìn đồng).
c)
Nếu hộ làm nghề này sản xuất trên 11 mét vải lụa mỗi ngày thì lợi nhuận thu được sẽ giảm.
d)
Lợi nhuận tối đa của hộ làm nghề này có thể đạt được là 1,7 triệu đồng.
a) Số tiền bán được khi bán x mét vải lụa với giá 272 nghìn đồng/mét là B(x)=272x (nghìn đồng). Đúng. b) Lợi nhuận L(x)=B(x)−C(x)=272x−(x3−3x2−25x+548)=−x3+3x2+297x−548 (nghìn đồng). Sai. c) Ta có L′(x)=−3x2+6x+297=−3(x−11)(x+9). Trên đoạn [1;21], L′(x)=0⇔x=11, và L′(x)<0 với mọi x∈(11;21]. Do đó khi sản xuất trên 11 mét vải lụa mỗi ngày thì lợi nhuận giảm. Đúng. d) Lợi nhuận tối đa đạt tại x=11: L(11)=−113+3⋅112+297⋅11−548=1751 (nghìn đồng) =1,751 triệu đồng =1,7 triệu đồng. Sai. Đáp án bảng mã đề 0101 (trang 5): a) Đ, b) S, c) Đ, d) S.
Một bệnh viện có 15 máy xét nghiệm tự động. Mỗi máy xét nghiệm được 20 mẫu trong 1 giờ. Chi phí bảo dưỡng và khử khuẩn mỗi máy cho một ca trực là 58 nghìn đồng. Chi phí thuê kỹ thuật viên giám sát là 290 nghìn đồng/giờ. Trong ngày bệnh viện nhận 400 mẫu xét nghiệm. Hỏi chi phí là ít nhất là bao nhiêu nghìn đồng?
Gọi x là số máy xét nghiệm được sử dụng (x∈N∗,1≤x≤15). Trong 1 giờ, x máy xét nghiệm được 20x mẫu, nên thời gian hoàn thành 400 mẫu là t=20x400=x20 (giờ). Tổng chi phí là C(x)=58x+290⋅x20=58(x+x100) (nghìn đồng). Theo bất đẳng thức Cauchy: x+x100≥2x⋅x100=20. Dấu "=" xảy ra khi x=10∈{1;2;…;15}. Vậy chi phí ít nhất là C(10)=58⋅20=1160 (nghìn đồng).
a) f′(x)=3x2−6x=3x2−6. Sai. b) Trên đoạn [0;4], f′(x)=0⇔x=0 hoặc x=2. Ta có f(0)=0,f(2)=−4,f(4)=16, nên max[0;4]f(x)=16. Đúng. c) Với x=0, y=x2x3−3x2+x3x2−6x+x6x−6=4x−3−x6 có tiệm cận đứng x=0 và tiệm cận xiên y=4x−3, nên tâm đối xứng là I(0;−3)=(0;−4). Sai. d) Hai điểm cực trị của đồ thị f(x) là A(0;0) và B(2;−4), suy ra AB=22+(−4)2=25. Đúng.
Doanh nghiệp A đang có kế hoạch sản xuất một mặt hàng phục vụ trong những sự kiện đặc biệt. Bộ phận phân tích thị trường báo cáo rằng: Trong 1 tháng, tổng chi phí để sản xuất và kinh doanh x sản phẩm là V(x)=1,4x−500+x75000 (đơn vị: triệu đồng), với x là số nguyên dương. Biết rằng, giá bán ra của một sản phẩm là 1,1 triệu đồng. Hỏi trong 1 tháng sản xuất và kinh doanh như trên, doanh nghiệp A thu được số tiền lợi nhuận nhiều nhất là bao nhiêu triệu đồng, biết rằng trong tháng đó doanh nghiệp bán hết được số sản phẩm sản xuất ra?
Lợi nhuận thu được khi sản xuất và bán hết x sản phẩm là L(x)=1,1x−V(x)=500−(0,3x+x75000) (triệu đồng). Theo bất đẳng thức AM-GM, 0,3x+x75000≥20,3⋅75000=300, dấu bằng xảy ra khi 0,3x=x75000⇔x=500 (nguyên dương). Vậy lợi nhuận lớn nhất là 500−300=200 (triệu đồng). Đáp án: 200.
Để quảng bá hình ảnh du lịch Quảng Ninh trong mùa cao điểm, một nhóm bạn trẻ dự định thực hiện chiến dịch nội dung trên hai nền tảng: TikTok (Kênh A) và YouTube Short (Kênh B) trong đúng 10 ngày. Do đặc thù sản xuất video, mỗi ngày nhóm chỉ tập trung đăng tải và tương tác trên một nền tảng duy nhất. Nếu dành x ngày cho Kênh A, số lượt tiếp cận thu về là: PA=x2+2x (nghìn lượt). Nếu dành y ngày cho Kênh B, số lượt tiếp cận thu về là: PB=326y−27y2 (nghìn lượt). Biết rằng do thuật toán của nền tảng, nhóm quyết định dành cho Kênh B không quá 6 ngày. Hỏi nhóm bạn trẻ nên phân bổ bao nhiêu ngày cho Kênh A để tổng số lượt tiếp cận trên cả hai nền tảng là lớn nhất?
Tổng số ngày là 10, nên x+y=10⇒y=10−x. Vì kênh B dành không quá 6 ngày nên y≤6⇒10−x≤6⇒x≥4. Mặt khác y≥0⇒x≤10. Tổng số lượt tiếp cận theo x là: P(x)=(x2+2x)+326(10−x)−27(10−x)2=−26x2+216x+560. Xét P(x) với x∈{4,5,6,7,8,9,10}: - P(4)=−26(16)+216(4)+560=1008 nghìn lượt. - P(5)=−26(25)+216(5)+560=990 nghìn lượt. - Với x≥5, P′(x)=−52x+216<0 nên P(x) giảm dần. Vậy tổng số lượt tiếp cận lớn nhất là 1008 nghìn lượt khi nhóm dành 4 ngày cho Kênh A.
Câu 2. Một cửa hàng cần nhập 2500 chiếc máy tính bảng trong 1 năm. Mỗi đợt giao x chiếc (1≤x≤2500). Chi phí vận chuyển mỗi đợt là 20+0,002x2 USD. Hỏi mỗi đợt nên vận chuyển bao nhiêu máy tính bảng để tổng chi phí nhỏ nhất?
Số đợt nhập hàng trong năm là x2500 đợt. Tổng chi phí vận chuyển trong một năm là: C(x)=x2500(20+0,002x2)=x50000+5x (USD). Áp dụng bất đẳng thức AM-GM cho hai số dương x50000 và 5x: C(x)≥2x50000⋅5x=2250000=1000. Dấu "=" xảy ra khi x50000=5x⟺5x2=50000⟺x2=10000⟹x=100. Đáp án: 100.
Một hộ làm nghề dệt vải thổ cẩm ở làng Mỹ Nghiệp thuộc xã Ninh Phước tỉnh Khánh Hoà sản xuất mỗi ngày được x mét vải thổ cẩm (1≤x≤18). Tổng chi phí sản xuất x mét vải thổ cẩm (tính bằng nghìn đồng) cho bởi hàm số C(x)=x3−3x2−20x+500. Giả sử hộ làm nghề dệt thổ cẩm này bán hết sản phẩm mỗi ngày với giá 220 nghìn đồng/mét. Hỏi hộ làm nghề dệt thổ cẩm cần sản xuất và bán ra mỗi ngày bao nhiêu mét vải thổ cẩm để thu được lợi nhuận tối đa?
Doanh thu thu được khi bán x mét vải là R(x)=220x (nghìn đồng). Lợi nhuận hàng ngày: P(x)=R(x)−C(x)=−x3+3x2+240x−500 (nghìn đồng). Xét hàm P(x) trên đoạn [1;18]: P′(x)=−3x2+6x+240=0⇔x=10 (thỏa mãn) hoặc x=−8 (loại). Ta có: P(1)=−258, P(10)=1200, P(18)=−1040. Vậy lợi nhuận tối đa đạt được khi hộ dệt sản xuất và bán ra 10 mét vải thổ cẩm mỗi ngày.
Một khách sạn công nghệ cao có 50 phòng cho thuê. Nếu khách sạn đặt giá thuê mỗi phòng là 2 triệu đồng/ngày thì toàn bộ các phòng đều được thuê hết. Nghiên cứu thị trường cho thấy, cứ mỗi lần tăng giá thuê thêm 100 nghìn đồng/ngày thì sẽ có thêm 1 phòng bị bỏ trống. Biết chi phí vận hành, dọn dẹp cho mỗi phòng được thuê là 200 nghìn đồng/ngày (phòng trống không mất chi phí này). Để lợi nhuận thu được trong ngày từ việc cho thuê phòng đạt từ 115 triệu đồng trở lên, khách sạn có thể thiết lập mức giá cho thuê cao nhất là bao nhiêu triệu đồng/ngày?
Giả sử khách sạn tăng giá thuê thêm x lần, mỗi lần 100 nghìn đồng (0,1 triệu đồng), với x∈N,0≤x≤50. Mức giá thuê mới mỗi phòng là: 2+0,1x (triệu đồng/ngày). Số phòng được thuê là: 50−x (phòng). Lợi nhuận ròng thu được từ mỗi phòng cho thuê là: (2+0,1x)−0,2=1,8+0,1x (triệu đồng). Tổng lợi nhuận thu được trong ngày là: P(x)=(50−x)(1,8+0,1x)=−0,1x2+3,2x+90 (triệu đồng). Theo yêu cầu đề bài, lợi nhuận đạt từ 115 triệu đồng trở lên: −0,1x2+3,2x+90≥115⇔0,1x2−3,2x+25≤0⇔x2−32x+250≤0. Giải bất phương trình: 16−6≤x≤16+6⇔13,55≤x≤18,45. Vì x là số nguyên, ta có x∈{14,15,16,17,18}. Để mức giá cho thuê là cao nhất, ta chọn x=18. Khi đó mức giá cho thuê cao nhất là: 2+0,1⋅18=3,8 triệu đồng/ngày.
Một doanh nghiệp vận tải muốn đóng các thùng gỗ để chứa hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Mỗi thùng được thiết kế theo dạng hình hộp chữ nhật không có nắp đậy có thể tích 1 m3. Để đảm bảo phù hợp với thiết bị xếp dỡ, thùng được thiết kế sao cho chiều dài của đáy gấp 1,5 lần chiều rộng. Biết chi phí vật liệu làm mặt đáy là 240.000đoˆˋng/m2, chi phí vật liệu làm mặt bên là 180.000đoˆˋng/m2 (bỏ qua các chi phí khác như công lắp ráp, vận chuyển, hao hụt vật liệu, ...). Hỏi với số tiền là 200 triệu đoˆˋng, doanh nghiệp có thể sản xuất tối đa bao nhiêu thùng gỗ?
Gọi x (m) (x>0) là chiều rộng của đáy, khi đó chiều dài của đáy là 1,5x (m) và chiều cao thùng là h=1,5x21=3x22 (m). Chi phí vật liệu cho một thùng gỗ (đơn vị: triệu đồng) là C(x)=0,24⋅1,5x2+0,18⋅2(x+1,5x)⋅3x22=0,36x2+x0,6. Áp dụng bất đẳng thức AM-GM: C(x)=0,36x2+x0,3+x0,3≥330,36⋅0,09≈0,954732 (triệu đồng). Với 200 triệu đồng, số thùng gỗ tối đa sản xuất được là ⌊0,954732200⌋=209 (thùng). Đáp án: 209.
Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề GTLN/GTNN và tối ưu
Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.