Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Hệ thức lượng trong tam giác (Toán học Lớp 10)
Tuyển tập 1.158 câu hỏi thuộc chuyên đề Hệ thức lượng trong tam giác (Hình học – Toán học Lớp 10) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.
Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:sin/cosingiải tam giácdiện tíchnội/ngoại tiếp
(AI giải đề cho tôi) Nửa chu vi p=(7+9+12)/2=14 nên a đúng. Diện tích theo Heron: S=14⋅7⋅5⋅2=980=145, nên b sai (135 sai). Bán kính đường tròn ngoại tiếp R=4Sabc=4⋅1457⋅9⋅12=565756=10275, nên c sai. Bán kính đường tròn nội tiếp r=S/p=145/14=5, nên d sai. a) (AI giải đề cho tôi) p=(7+9+12)/2=14. b) (AI giải đề cho tôi) S=14⋅7⋅5⋅2=145=135. c) (AI giải đề cho tôi) R=abc/(4S)=756/(565)=275/10=75/10. d) (AI giải đề cho tôi) r=S/p=145/14=5=3.
Cho △ABC có A=600, AC=8cm, AB=5cm. a) Tính cạnh BC. b) Tính diện tích △ABC. c) Tính bán kính đường tròn nội tiếp và ngoại tiếp tam giác ABC. d) Gọi M là điểm đối xứng với B qua C. Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ACM.
(AI giải đề cho tôi) Bài 8: Cho tam giác ABC có A=60°, AC=8cm, AB=5cm.
a) Theo định lí cosin: BC2=AB2+AC2−2⋅AB⋅AC⋅cosA=25+64−2⋅5⋅8⋅21=49, suy ra BC=7 cm.
b) Diện tích: S=21AB⋅AC⋅sinA=21⋅5⋅8⋅23=103cm2.
c) Nửa chu vi p=25+8+7=10 cm. - Bán kính đường tròn nội tiếp: r=pS=10103=3 cm. - Bán kính đường tròn ngoại tiếp: R=4SAB⋅AC⋅BC=4035⋅8⋅7=37=373 cm.
d) Tính góc C: cosC=2⋅AC⋅BCAC2+BC2−AB2=8064+49−25=21, nên C=60∘.
Vì M đối xứng với B qua C nên C là trung điểm BM, do đó CM=BC=7 cm và A, C, M không thẳng hàng. Góc ACM=180∘−ACB=120∘.
Theo định lí cosin trong tam giác ACM: AM2=AC2+CM2−2⋅AC⋅CM⋅cos120∘=64+49+56=169, suy ra AM=13 cm.
Bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ACM (đối với cạnh AM, góc đối là góc C = 120°): R′=2sinACMAM=2⋅2313=313=3133 cm.
Kết luận: a) BC=7 cm; b) S=103cm2; c) r=3 cm, R=373 cm; d) R′=3133 cm.
(AI giải đề cho tôi) Theo định lí cosin: BC2=AB2+AC2−2⋅AB⋅AC⋅cos60∘=25+64−40=49⇒BC=7. Diện tích tam giác S=21AB⋅AC⋅sin60∘=21⋅5⋅8⋅23=103. Đường cao từ A: ha=BC2S=7203. Vậy chọn A.
Khi tìm thấy một chiếc đĩa cổ có dạng hình tròn bị vỡ (xem hình bên), để tìm diện tích của nó các nhà khảo cổ đã lấy ba điểm A, B, C trên vành đĩa. Tiến hành đo đạc được kết quả AB=4,3cm; AC=3,7cm; BC=7,5cm. Lấy π=3,1416 thì diện tích chiếc đĩa đó trước khi bị vỡ bằng bao nhiêu cm2 (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)?
(AI giải đề cho tôi) Ba điểm A, B, C nằm trên vành đĩa nên thuộc đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC. Bán kính đường tròn: R=4Sabc với a=BC=7,5; b=AC=3,7; c=AB=4,3.
Nửa chu vi: p=24,3+3,7+7,5=7,75.
Diện tích theo Heron: S=7,75⋅(7,75−4,3)(7,75−3,7)(7,75−7,5)=7,75⋅3,45⋅4,05⋅0,25=27,07171875≈5,2031(cm2).
Từ hai vị trí A và B của một tòa nhà, người ta quan sát đỉnh C của ngọn núi. Biết rằng độ cao AB=70m, phương nhìn AC tạo với phương nằm ngang góc 300, phương nhìn BC tạo với phương nằm ngang góc 15030′ (tham khảo hình vẽ). Ngọn núi đó có độ cao so với mặt đất bằng bao nhiêu? (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị).
(AI giải đề cho tôi) Gọi H là chân đường vuông góc hạ từ đỉnh C xuống mặt đất, AH=d. Theo hình vẽ, A nằm trên mặt đất, B cao hơn A một khoảng AB=70 m (tháp quan sát đứng trên mặt đất tại A).
Từ vị trí A: góc nâng của AC so với phương ngang là 30∘, nên CH=d⋅tan30∘.
Từ vị trí B: góc nâng của BC so với phương ngang là 15∘30′, nên CH−70=d⋅tan15∘30′.
Trừ hai vế: 70=d(tan30∘−tan15∘30′).
Thay số: tan30∘≈0,57735, tan15∘30′=tan15,5∘≈0,27732. d=0,57735−0,2773270=0,3000370≈233,31 m.
Độ cao ngọn núi: CH=233,31⋅tan30∘≈233,31⋅0,57735≈134,7 m.
(AI giải đề cho tôi) Tam giác ABC vuông tại A nên B+C=90∘, do đó C=60∘. Khi đó: cosB=cos30∘=23=31 (khẳng định A sai); sinC=sin60∘=23 (B đúng); cosC=cos60∘=21 (C đúng); sinB=sin30∘=21 (D đúng). Vậy khẳng định sai là A.
Trên bức tường của một trường mẫu giáo có vẽ hình phiếu bé ngoan như hình vẽ, cô giáo muốn mua dây kim tuyến bao quanh phần cánh hoa (phần nét liền), em hãy giúp cô tính xem cần mua bao nhiêu mét dây kim tuyến (làm tròn đến hàng phần trăm), biết rằng các cánh hoa là các cung tròn có bán kính bằng nhau và có tâm cách điểm O một khoảng 45cm, các giao điểm của các cung tròn cách O một khoảng 40 cm
(AI giải đề cho tôi) Hoa có 5 cánh, mỗi cánh là cung tròn bán kính r, tâm cách O một khoảng 45 cm nên các tâm nằm trên đường tròn tâm O bán kính 45 cm; hai tâm liền kề thấy nhau dưới góc 5360∘=72∘ tại O.
Gọi I là tâm một cánh hoa, M là giao điểm của hai cung liền kề (OM=40 cm). Vì O cách hai tâm liền kề bằng nhau nên OM là phân giác của góc 72∘, suy ra góc giữa OM và OI bằng 36∘.
Trong tam giác OIM (OI=45, OM=40, O=36∘), theo định lý cosin: r2=402+452−2⋅40⋅45cos36∘=3625−2912,46=712,54⇒r≈26,693 cm.
Định lý sin: sinM=26,69345sin36∘≈0,9909⇒M≈82,26∘, suy ra I≈61,74∘.
Hai giao điểm của một cánh hoa với hai cánh bên cạnh đối xứng qua OI nên góc ở tâm I giữa hai giao điểm là 2⋅61,74∘≈123,49∘. Phần cánh hoa (nét liền) là cung lớn: θ=360∘−123,49∘=236,51∘≈4,1277 rad.
Độ dài một cánh hoa: rθ≈26,693⋅4,1277≈110,18 cm. Tổng cho 5 cánh: 5⋅110,18≈550,9 cm ≈5,51 m.
Vậy cô cần mua khoảng 5,51 m dây kim tuyến, trùng với đáp án 5,51 trong bảng đáp án (mã đề 101, Câu 3).
(AI giải đề cho tôi) Theo định lí cosin trong tam giác: c2=a2+b2−2abcosC, suy ra cosC=2aba2+b2−c2. Vậy đáp án đúng là C, trùng với đáp án nguồn (mã đề 1002, câu 10: C).
(AI giải đề cho tôi) Diện tích tam giác: S=21absinC vì a=BC, b=AC là hai cạnh kề góc C. Các đáp án B, D dùng sai góc tương ứng, C dùng cos thay vì sin. Khớp đáp án A (mã đề 1002, câu 11).
Để đo khoảng cách từ vị trí B trên bờ sông đến vị trí C của con tàu bị mắc cạn gần một cù lao giữa sông, bạn Minh đi dọc bờ sông từ vị trí B đến vị trí A cách B một khoảng bằng 60m và đo các góc BAC=85∘, ABC=45∘. (Hình vẽ). Tính khoảng cách BC theo đơn vị mét (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị).
(AI giải đề cho tôi) Trong tam giác ABC: AB = 60 m, góc A = 85°, góc B = 45° nên góc C = 180° - 85° - 45° = 50°. Theo định lí sin: BC/sin A = AB/sin C, suy ra BC = 60·sin85°/sin50° ≈ 60·0,9962/0,7660 ≈ 78,03 ≈ 78 m. Kết quả khớp đáp án nguồn (mã đề 1002, Câu 4 = 78).
a) Cho tam giác ABC có BC=4;A=30∘. Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC.
b) Một người đứng ở A, trên một tháp truyền hình DA cao 370 m so với mặt đất. Muốn xác định khoảng cách giữa hai cột mốc B,C trên mặt đất bên dưới, người đó quan sát thấy góc được tạo bởi hai đường ngắm tới hai mốc này là 55∘, góc giữa phương thẳng đứng và đường ngắm tới một điểm mốc B trên mặt đất là 66∘ và điểm mốc C là 65∘ (Hình vẽ). Tính diện tích tam giác BCD theo đơn vị m2. Kết quả làm tròn đến hàng phần chục.
(AI giải đề cho tôi) **Câu a)** Theo định lí sin: sinABC=2R⇒R=2sinABC=2sin30∘4=2⋅0,54=4.
**Câu b)** Gọi D là chân tháp, AD=370 m, B,C trên mặt đất.
Trong tam giác vuông ADB (vuông tại D), góc giữa phương thẳng đứng AD và đường ngắm AB là 66∘: AB=cos66∘AD=cos66∘370≈909,716m,BD=370tan66∘≈831,034m.
Tương tự với C (góc 65∘): AC=cos65∘370≈875,504m,DC=370tan65∘≈793,468m.
Gọi φ=BDC (góc ở chân tháp giữa hai phương nằm ngang tới B và C). Áp dụng định lí cosin cho góc BAC=55∘ trong tam giác ABC, với AB⋅AC=BD⋅DCcosφ+AD2: cos55∘=AB⋅ACBD⋅DCcosφ+AD2. ⇒cosφ=BD⋅DCAB⋅ACcos55∘−AD2=659398,2796460,7⋅0,5735764−136900≈659398,2456848,6−136900≈0,48521. ⇒φ≈60,98∘,sinφ≈0,87440.
Diện tích tam giác BCD (nằm trên mặt đất): SBCD=21BD⋅DC⋅sinφ=21⋅659398,2⋅0,87440≈288277,6m2.
Vậy SBCD≈288277,6m2 (làm tròn đến hàng phần chục).
Để đo khoảng cách từ vị trí A trên bờ sông đến vị trí C của con tàu bị mắc cạn gần một cù lao giữa sông, bạn Minh đi dọc bờ sông từ vị trí A đến vị trí B cách A một khoảng bằng 60m và đo các góc BAC=85∘, ABC=45∘. (Hình vẽ). Tính khoảng cách AC theo đơn vị mét (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị).
(AI giải đề cho tôi) Trong tam giác ABC có A=85∘, B=45∘ nên C=180∘−85∘−45∘=50∘. Theo định lí sin: sin45∘AC=sin50∘AB=sin50∘60. Suy ra AC=sin50∘60sin45∘≈0,766060⋅0,7071≈55,4≈55 m. Kết quả khớp với đáp án nguồn (Câu 4: 55).
a) Cho tam giác ABC có AB=3; C=60∘. Tính bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC.
b) Một người đứng ở A, trên một tháp truyền hình DA cao 380m so với mặt đất, muốn xác định khoảng cách giữa hai cột mốc B,C trên mặt đất bên dưới. Người đó quan sát thấy góc được tạo bởi hai đường ngắm tới hai mốc này là 50∘, góc giữa phương thẳng đứng và đường ngắm tới một điểm mốc B trên mặt đất là 66∘ và điểm mốc C là 55∘ (Hình vẽ). Tính diện tích tam giác BCD theo đơn vị m2. Kết quả làm tròn đến hàng phần chục.
(AI giải đề cho tôi) **Câu a)** Theo định lí sin: sinCAB=2R⇒R=2sinCAB=2sin60∘3=2⋅233=33=3.
**Câu b)** Gọi D là chân tháp, AD=380 m, A là vị trí người đứng. Tam giác ABD vuông tại D, góc giữa phương thẳng đứng AD và đường ngắm AB bằng 66∘ nên: AB=cos66∘AD=cos66∘380≈934,348m,BD=380tan66∘≈853,494m. Tương tự với C: góc giữa AD và AC bằng 55∘: AC=cos55∘380≈662,513m,CD=380tan55∘≈542,696m. Góc BAC=50∘, áp dụng định lí cosin trong tam giác ABC: BC2=AB2+AC2−2⋅AB⋅ACcos50∘≈873006+438923−795795=516134. Trong tam giác BCD, định lí cosin cho góc BDC: cosBDC=2⋅BD⋅CDBD2+CD2−BC2=2⋅853,494⋅542,696728452+294519−516134≈926366506837≈0,5471. Suy ra sinBDC≈0,8371. Diện tích tam giác BCD: S=21⋅BD⋅CD⋅sinBDC≈21⋅853,494⋅542,696⋅0,8371≈193859,9m2. Vậy diện tích tam giác BCD xấp xỉ 193859,9m2 (khoảng 193860m2).
(AI giải đề cho tôi) Theo định lí cosin trong tam giác ABC với AB=c,AC=b,BC=a, cạnh c=AB đối diện góc C, nên c2=a2+b2−2abcosC. Do đó đáp án đúng là D, trùng với bảng đáp án (mã đề 1001, câu 3: D).
(AI giải đề cho tôi) Diện tích tam giác tính theo hai cạnh và góc xen giữa: S=21⋅AB⋅BC⋅sinB=21acsinB. Các đáp án A (thiếu hệ số 21), B và C dùng sai góc (góc xen giữa hai cạnh a và c là góc B, không phải C hay A). Kết quả khớp với đáp án nguồn: D.
(AI giải đề cho tôi) Theo định lí cosin: AC2=AB2+BC2−2⋅AB⋅BC⋅cos60∘=100+256−160=196⇒AC=14 (b đúng). cosA=2⋅AB⋅ACAB2+AC2−BC2=280100+196−256=71 (a đúng). cosC=2⋅BC⋅ACBC2+AC2−AB2=448256+196−100=1411. Khi đó T=3⋅21−2⋅71+1411=1421−4+11=2=3 (c sai). Bán kính đường tròn ngoại tiếp: R=2sinBAC=2⋅2314=314=3143 (d đúng). a) (AI giải đề cho tôi) cosA=2⋅AB⋅ACAB2+AC2−BC2=280100+196−256=71. b) (AI giải đề cho tôi) AC2=102+162−2⋅10⋅16⋅cos60∘=196⇒AC=14. c) (AI giải đề cho tôi) Với cosB=21,cosA=71,cosC=1411 ta được T=23−72+1411=2=3. d) (AI giải đề cho tôi) R=2sinBAC=314=3143.
Người ta cần trang trí một kim tự tháp hình chóp tứ giác đều S.ABCD cạnh bên bằng 200 m, góc ASB=15∘ bằng đường gấp khúc dây đèn led vòng quanh kim tự tháp AEFGHIJKLS. Trong đó điểm L cố định và LS=40 m. Hỏi khi đó cần dùng ít nhất bao nhiêu mét dây đèn led để trang trí? (làm tròn đến hàng đơn vị)
(AI giải đề cho tôi) Gọi các cạnh bên của chóp đều S.ABCD là SA=SB=SC=SD=200 m, góc ở đỉnh mỗi mặt bên là ASB=15∘. Đường gấp khúc AEFGHIJKLS đi từ A, vòng quanh kim tự tháp, cắt lần lượt các cạnh bên tại E,F,G,H,I,J,K,L (8 điểm) rồi kết thúc tại L với LS=40 m.
Trải 4 mặt bên ra cùng một mặt phẳng, xoay quanh đỉnh S. Mỗi lần đường gấp khúc vượt qua một cạnh bên, ta trải thêm một tam giác với góc ở đỉnh 15∘. Sau 8 lần vượt qua cạnh bên, tổng góc quét được là 8⋅15∘=120∘.
Trong mặt phẳng đã trải: A nằm cách S một khoảng SA=200, còn ảnh L′ của điểm L nằm trên tia tạo với tia SA góc 120∘ và SL′=40. Độ dài nhỏ nhất của đường gấp khúc từ A đến L là độ dài đoạn thẳng AL′ (đoạn thẳng này cắt tất cả các tia cạnh bên trung gian nên khả thi): AL′=2002+402−2⋅200⋅40⋅cos120∘=40000+1600+8000=49600=4031≈222,71 m.
Cộng thêm đoạn cố định LS=40 m, tổng độ dài dây nhỏ nhất là 4031+40=40(31+1)≈262,71≈263 m.
Vậy cần dùng ít nhất khoảng 263 m dây đèn led, khớp với đáp án đã cho (bảng đáp án mã đề 101, Phần III câu 4: 263).
(AI giải đề cho tôi) Theo định lí sin trong tam giác: sinAa=sinBb=sinCc=2R, với R là bán kính đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC. Ví dụ kiểm chứng: tam giác đều cạnh a có R=3a, khi đó sin60∘a=32a=2R. Vậy khẳng định đúng là phương án C.
Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Hệ thức lượng trong tam giác
Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.