Chào mừng bạn • Luyện thi trắc nghiệm trực tuyến
Toán học • Lớp 10Hình học594 câu hỏi có lời giải
Tất cả chuyên đề →

Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Tọa độ điểm/vectơ (Toán học Lớp 10)

Tuyển tập 594 câu hỏi thuộc chuyên đề Tọa độ điểm/vectơ (Hình học – Toán học Lớp 10) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.

Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:Oxy(x;y)trung điểmtrọng tâm
Trong trò chơi bi-a 1 băng, người chơi phải dùng cơ để đánh bi cái sao cho bi cái chạm ít nhất một cạnh bàn trước khi chạm vào bi mục tiêu. Khi bi cái lăn tới chạm vào cạnh bàn, nó sẽ bị bật ra theo quy tắc góc tới bằng góc phản xạ (xem hình vẽ).

[Hình cần kiểm tra lại: p3_f2]
Một người đang chơi bi-a 1 băng trên mặt bàn hình chữ nhật có chiều dài 100 inch và chiều rộng 50 inch. Bi cái đang ở tâm của mặt bàn và bi mục tiêu đang ở điểm trên mặt bàn. Người đó ước lượng được cần đánh bi cái chạm vào cạnh dài của bàn tại điểm với góc tới và góc thì bi cái sẽ chạm vào bi mục tiêu. Tính quãng đường bi cái đã di chuyển từ đến (coi bán kính của các viên bi là không đáng kể).
Đáp án đúng: Tự luận
(AI giải đề cho tôi)
Chọn hệ trục tọa độ với là gốc, cạnh dài của bàn là đường thẳng (vì chiều rộng bàn 50 inch, là tâm). Khi bi cái chạm cạnh tại với góc tới (so với pháp tuyến), ta có và hoành độ của là , tức . Theo quy tắc góc phản xạ, tia phản xạ từ tạo với pháp tuyến góc và đi vào trong bàn, vectơ chỉ phương , nên . Vectơ tạo với trục hoành góc (vì ). Vì và nằm thấp hơn nên tia tạo với trục hoành góc , tức . Thay , : giải phương trình ta được , suy ra . Quãng đường bi cái đi được: inch.
Trong mặt phẳng tọa độ , cho tam giác vuông tại , phương trình đường thẳng là , các đỉnh và thuộc trục hoành và bán kính đường tròn nội tiếp bằng 2. Tìm tọa độ trọng tâm của tam giác .
Đáp án đúng: Tự luận
Ta có là giao điểm của đường thẳng và trục hoành nên .

Vì thuộc đường thẳng nên với .

Vì tam giác vuông tại và thuộc trục hoành nên là hình chiếu của trên trục hoành. Suy ra .

Khi đó: , , .

Tam giác có diện tích là và nửa chu vi là .

Ta có bán kính đường tròn nội tiếp là .

Khi đó:







Với thì , . Khi đó trọng tâm của tam giác là .

Với thì , . Khi đó trọng tâm của tam giác là .
Nhân dịp kỉ niệm ngày thành lập trường, ban tổ chức dự tính thiết kế khu vực chụp hình lưu niệm, khuôn viên trang trí là một hình chữ nhật (như hình vẽ) với , , . Phần gạch sọc được lát bởi một loại gạch giá 112000 đồng/, phần còn lại trang trí bởi các loại hoa giá 165000 đồng/.

Hình từ đề gốc

Số tiền cần chi trả khuôn viên trang trí bằng bao nhiêu? (Làm tròn kết quả đến hàng nghìn)
Đáp án đúng: 2317000
(AI giải đề cho tôi)
Đặt (vì , ). Gọi trong hình chữ nhật. Ta có , . Trừ hai phương trình: . Thay vào: , (nghiệm phù hợp với hình vẽ, nằm gần cạnh ). Phần không gạch sọc là tứ giác , gồm tam giác và : , , tổng . Diện tích phần gạch sọc (tứ giác ): . Số tiền: đồng. Làm tròn đến hàng nghìn: đồng.
a) Trên mặt phẳng tọa độ , lấy các điểm tùy ý lần lượt thuộc các tia (). Gọi là các điểm thuộc đoạn thẳng sao cho chúng chia đoạn thẳng thành 3 đoạn thẳng bằng nhau. Chứng minh rằng .
b) Trong mặt phẳng, cho tam giác nhọn và một điểm di động trên cạnh . Gọi là điểm đối xứng với qua trung điểm của . Đường thẳng qua và vuông góc với cắt đường thẳng tại , đường thẳng qua và vuông góc với cắt đường thẳng tại . Giả sử cắt tại và cắt tại . Chứng minh rằng là một điểm cố định (khi di động trên ).
Đáp án đúng: Tự luận
(AI giải đề cho tôi)
Bài 5. a) Chọn hệ trục sao cho A=(a,0), B=(0,b) với a,b>0. Vì M,N chia AB thành 3 phần bằng nhau nên M=(2a/3, b/3), N=(a/3, 2b/3). Ta có và , suy ra (AM–GM), dấu bằng khi a=b. b) Chọn hệ trục: B=(0,0), C=(c,0), A=(u,v) với v>0 (tam giác nhọn nên 0<u<c). Đặt M=(t,0) (0≤t≤c) thì N=(c−t,0). Đường thẳng qua M vuông góc BC là x=t; giao với AB cho D=(t, vt/u). Đường thẳng x=c−t giao với AC tại E=(c−t, vt/(c−u)). Giao điểm P của ME và ND: viết P=M+s(E−M)=N+r(D−N), phương trình hoành cho s+r=1, phương trình tung cho s·u=r(c−u), giải ra s=(c−u)/c, r=u/c, do đó P=(c−t−u+2ut/c, vt/c). Đường thẳng AP: A+λ(P−A) với P−A=(c−t−2u+2ut/c, −v(c−t)/c). Tại giao điểm Q với BC (y=0): λ=c/(c−t), khi đó . Vậy Q=(c−u,0) không phụ thuộc t, tức Q là điểm đối xứng của chân đường vuông góc hạ từ A xuống BC qua trung điểm của BC — một điểm cố định. Đpcm.
Trên mặt phẳng tọa độ giả lập cho một trò chơi điện tử, Bảo Long và Châu Mai cùng điều khiển một chiếc xe. Ban đầu, xe ở gốc tọa độ và hướng về chiều dương của trục . Xe có thể đi theo một trong bốn hướng: lên, xuống, trái, phải. Hai bạn chơi luân phiên thực hiện các lượt đi như sau:

- Long cho xe đi thẳng theo hướng hiện tại với độ dài đường đi là số nguyên tùy ý từ 1 đến 10.
- Mai không di chuyển mà quay xe một góc cùng chiều hoặc ngược chiều kim đồng hồ.

Biết rằng Long đi trước và thực hiện tổng cộng lượt. Sau mỗi lượt của Long, hệ thống ghi nhận lại vị trí đỗ xe. Nếu có một vị trí đỗ nào trùng với vị trí được ghi nhận trước đó (kể cả gốc tọa độ) thì Mai thắng, nếu không thì Long thắng. Hãy xác định người có chiến thuật thắng nếu:

(1) .

(2) .
Đáp án đúng: Tự luận
(1) Để giải quyết bài toán, ta sẽ chỉ ra một chiến thuật cụ thể giúp Long luôn giành chiến thắng.

Thật vậy, trong lượt đi của mình, Long sẽ thực hiện chính xác 10 lượt di chuyển theo phương ngang (trục ) và 10 lượt theo phương dọc (trục ). Điều kiện này hiển nhiên được thỏa mãn do xen kẽ giữa các lượt của Long là 19 lần Mai quay xe một góc .

Gọi là vị trí ban đầu và là tọa độ của xe sau mỗi lượt đi tương ứng của Long. Ý tưởng cốt lõi của Long là tập trung kiểm soát hoàn toàn sự thay đổi tọa độ trên một trục, chẳng hạn trục , nhằm đảm bảo chiếc xe không bao giờ quay lại một hoành độ đã từng đi qua.

Cụ thể, chiến thuật của Long được xây dựng như sau:

- Vào các lượt đi theo phương ngang (lượt lẻ: ), Long sẽ quan sát hướng xe hiện tại: nếu xe đang hướng về chiều dương của , Long quyết định đi thẳng 10 đơn vị; ngược lại, nếu xe hướng về chiều âm của , Long đi thẳng 1 đơn vị.
- Đối với các lượt đi theo phương dọc (trục ), Long có thể chọn độ dài di chuyển tùy ý thỏa mãn luật chơi, chẳng hạn luôn chọn đi 1 đơn vị.

Ta sẽ chứng minh tính đúng đắn của chiến thuật này. Gọi và lần lượt là tọa độ của xe ngay sau các lượt di chuyển ngang. Để thấy, độ lệch tọa độ giữa và hoàn toàn phụ thuộc vào hướng xe:

- Nếu hướng dương: .
- Nếu hướng âm: .

Như vậy, với mọi nỗ lực quay xe của Mai, ta luôn thu được một hệ thức bất biến theo modulo 11:



Xuất phát từ , các giá trị tiếp theo khi đối chiếu trên modulo 11 sẽ tạo thành dãy:



Tập hợp 11 giá trị có số dư đôi một khác nhau khi chia cho 11, từ đó suy ra 11 giá trị này trên thực tế là hoàn toàn phân biệt.

Bây giờ, quan sát dãy tọa độ của toàn bộ 21 điểm , ta thấy chúng có dạng:



Điều kiện cần để hai điểm và trùng nhau là tọa độ của chúng phải bằng nhau. Nhờ tính phân biệt của tập các hoành độ vừa chứng minh, sự lặp lại tọa độ duy nhất chỉ có thể xảy ra ở các cặp điểm liền kề mang dạng và .

Tuy nhiên, xét tung độ tương ứng, ta luôn có . Vì luật chơi quy định nghiêm ngặt độ dài , ta lập tức có . Điều này dẫn đến .

Từ các lập luận trên, ta kết luận không có bất kỳ hai điểm nào trong 21 điểm trùng nhau, đồng nghĩa Bảo Long chắc chắn giành chiến thắng.

(2) Ta sẽ chứng minh rằng Châu Mai luôn có chiến thuật giành chiến thắng bằng cách ép chiếc xe không thể thoát ra khỏi một miền hữu hạn. Khi số lượng vị trí được ghi nhận vượt quá số điểm nguyên trong miền đó, theo nguyên lí Dirichlet, xe buộc phải đi qua một vị trí ít nhất hai lần.

Cụ thể, chiến thuật của Mai được xây dựng dựa trên sự độc lập giữa hai trục tọa độ. Trước mỗi lượt đi của Long, Mai sử dụng quyền quay xe của mình (chọn rẽ trái hoặc phải) để hướng chiếc xe vào chiều dương hoặc chiều âm của trục vuông góc mà Long sắp sửa đi tới. Gọi tọa độ hiện tại trên trục đó là ( đóng vai trò là hoặc ). Mai sẽ quan sát và hành động như sau:

- Nếu , Mai hướng xe về phía chiều dương của trục.
- Nếu , Mai hướng xe về phía chiều âm của trục.

Ta sẽ chứng minh tính đúng đắn của chiến thuật này bằng cách chỉ ra mọi tọa độ luôn bị giới hạn. Giả sử Long di chuyển một khoảng (với ):

- Ban đầu . Mai chọn chiều dương, sau khi Long đi khoảng , tọa độ tiếp theo là .
- Nếu vị trí hiện tại (tức ): Mai chọn chiều âm. Tọa độ mới sẽ là . Vì và , ta suy ra .
- Nếu vị trí hiện tại (tức ): Mai chọn chiều dương. Tọa độ mới sẽ là . Vì và , ta có .

Quy nạp theo số bước di chuyển, ta khẳng định kể từ , tất cả các hoành độ và tung độ của xe luôn bị giam chặt trong đoạn số nguyên . Số lượng giá trị nguyên trong đoạn là . Do cả và đều nhận tối đa 20 giá trị, số lượng vị trí phân biệt tối đa mà xe có thể đi tới là vị trí.

Trong trò chơi có lượt đi, hệ thống sẽ ghi nhận tổng cộng 401 vị trí (bao gồm cả gốc tọa độ ban đầu). Theo nguyên lí Dirichlet, khi xếp 401 điểm vào 400 vị trí khả dĩ, chắc chắn phải tồn tại ít nhất hai điểm trùng nhau. Điều này đồng nghĩa với việc Châu Mai chắc chắn giành chiến thắng.
(5,00 điểm)
Cho tam giác và lần lượt là trung điểm các cạnh . Tia phân giác của góc cắt tại , tia phân giác của góc cắt tại . Gọi là giao điểm của và , hai đường thẳng và cắt nhau tại , hai đường thẳng và cắt nhau tại . Chứng minh: và .
Đáp án đúng: Tự luận
(AI giải đề cho tôi)
Lời giải Câu 4.

Chọn hệ trục tọa độ: , với . Vì là trung điểm nên đặt , với . Đặt .

**1) Chứng minh .**

Trong tam giác , là phân giác nên theo tính chất đường phân giác: . Tương tự trong tam giác : .

Do đó


Trung điểm của là nằm trên , mà nên chính là trung điểm :


Ta có


Vì là trung điểm nên là đường trung bình của tam giác , song song và bằng nửa :


Suy ra


Vậy .

**2) Chứng minh .**

Đặt , tức ; và , .

Tìm : điểm trên có dạng ; điểm trên có dạng . So sánh tung độ: . So sánh hoành độ:


Hoàn toàn tương tự (do , đối xứng qua ), điểm là với cùng hệ số .

Vậy


Suy ra



Tính : với ,


Do đó


Vậy .

Nhận xét: là trung điểm của , và chính là tỉ số dẫn đến .
Xét số phức thỏa mãn . Mệnh đề nào dưới đây là đúng?
Đáp án đúng: C
Áp dụng bất đẳng thức môđun và hình học giải tích trong mặt phẳng phức với hai điểm và , tập hợp điểm biểu diễn thỏa mãn . Ta suy ra môđun của thỏa mãn khoảng giá trị . Chọn C.
Xét các số phức thoả mãn ; và số phức thoả mãn rằng biểu thức đạt giá trị nhỏ nhất. Giá trị lớn nhất của là
Đáp án đúng: D
Gọi là điểm biểu diễn cho , tập hợp điểm là đường tròn tâm , bán kính . Gọi là điểm biểu diễn cho , tập hợp điểm là đường thẳng . Gọi là điểm biểu diễn cho số phức , ta có .

[IMAGE_1]

Để nhỏ nhất thì tọa độ các điểm phải là và điểm phải thuộc đoạn thẳng , suy ra với . Vậy giá trị lớn nhất của là .
Trong không gian với hệ tọa độ , cho hai điểm và . Điểm thuộc mặt phẳng sao cho các đường thẳng luôn tạo với mặt phẳng các góc bằng nhau. Biết rằng điểm luôn thuộc đường tròn cố định. Tìm bán kính của đường tròn .
Đáp án đúng: A
Chọn A.
Gọi lần lượt là hình chiếu của lên , ta có và .
Góc giữa và là với .
Góc giữa và là với .
Vì nên .
Đây là tập hợp điểm Apollonius trong mặt phẳng đối với hai điểm . Bán kính đường tròn tìm được là .
Cho các số thực sao cho phương trình có hai nghiệm phức thỏa mãn và . Mệnh đề nào sau đây đúng?
Đáp án đúng: A
Theo bảng đáp án Mã đề 121 (trang 5): Chọn A. Vì là hai nghiệm phức liên hợp nên . Hai đường tròn tâm và có nên tiếp xúc ngoài tại . Khi đó .
Cho phương trình (với là tham số thực) có hai nghiệm . Gọi lần lượt là các điểm trên mặt phẳng tọa độ biểu diễn cho các số phức . Có bao nhiêu giá trị nguyên của để diện tích tam giác bằng ?
Đáp án đúng: C
Ta có và .
- Trường hợp 1: . Phương trình có hai nghiệm thực phân biệt , suy ra .
Khi đó .
- Trường hợp 2: . Phương trình có hai nghiệm phức phân biệt , suy ra .
Đường thẳng và .
Diện tích .
Vì nên (có giá trị nguyên của ).
Nhà thầy Hùng và chợ hải sản cách nhau , khoảng cách từ nhà thầy Hùng đến bờ biển bằng còn khoảng cách từ chợ hải sản đến bờ biển bằng (bờ biển xem như đường thẳng). Mỗi buổi sáng thầy Hùng chạy thể dục từ nhà ra bờ biển, sau đó chạy dọc bờ biển , rồi thầy chạy qua chợ hải sản để lấy thức ăn trong ngày, cuối cùng thầy chạy thẳng về nhà (tham khảo hình vẽ).
[IMAGE_1]
Tổng quãng đường ngắn nhất mà thầy Hùng chạy trong mỗi buổi sáng là bao nhiêu mét (không làm tròn kết quả các phép tính trung gian, chỉ làm tròn kết quả cuối cùng đến hàng đơn vị)?
Đáp án đúng: 2932
Đáp án: .
[IMAGE_1]
Chọn đơn vị độ dài là . Đổi và .
Dựng hình chữ nhật , khi đó .
Đặt và . Khi đó .
Đoạn đường thầy Hùng sẽ đi là:
.
Áp dụng bất đẳng thức Minkowski:
.
Do đó (đẳng thức xảy ra khi và , tức ).
Câu 4. Miền Trung Việt Nam vốn luôn phải oằn mình chống chọi với thiên tai. Giả sử trong một đợt áp thấp nhiệt đới mạnh lên thành bão, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia phát đi thông báo khẩn về cơn bão số 4 có tên quốc tế là Sao La. Trên bản đồ quy hoạch phòng chống thiên tai được gắn hệ trục tọa độ với đơn vị đo là (hướng Đông là trục , hướng Bắc là trục ), vị trí ba thành phố trọng điểm là Hà Tĩnh, Vinh (Nghệ An) và Thanh Hóa được xác định lần lượt tại các điểm , và . Tại thời điểm bản tin phát đi, tâm bão Sao La đang ở ngoài khơi Biển Đông, cách thành phố Hà Tĩnh . Vị trí tâm bão nằm ở hướng Đông Nam so với Hà Tĩnh, tạo với phương Đông một góc sao cho . Cơn bão di chuyển phức tạp theo hướng Tây Bắc lệch so với hướng Tây với vận tốc . Sức tàn phá của bão rất lớn với vùng nguy hiểm là một hình tròn có bán kính ban đầu và liên tục mở rộng thêm mỗi giờ. Để lên phương án sơ tán dân cư đồng bộ, Ban chỉ đạo cần biết khoảng thời gian mà cả 3 thành phố này cùng nằm trong vùng nguy hiểm của bão Sao La kéo dài bao nhiêu giờ? (làm tròn kết quả đến hàng phần chục).

Bản đồ bão Sao La Câu 4 Phần III
Đáp án đúng: 10,8
Theo bảng đáp án chính thức (Mã đề 2000, trang 8), Câu 4 (Phần III) có đáp số là .

Trong hệ tọa độ đơn vị , vị trí ban đầu của tâm bão là , vận tốc vectơ và bán kính vùng nguy hiểm tại thời điểm (giờ) là . Giải hệ bất phương trình khoảng cách từ tâm bão đến đều không vượt quá , ta tìm được khoảng thời gian giao nhau kéo dài xấp xỉ giờ.
Cho các số phức , thỏa mãn ; là số thuần ảo và . Gọi lần lượt là điểm biểu diễn hình học của các số phức trên mặt phẳng tọa độ. Tính diện tích của tam giác .
Đáp án đúng: D
Đáp án: D. Theo hướng dẫn giải chính thức (trang 10-11, nhãn 'Câu 43'): Đặt , số thuần ảo khi . Kết hợp và , suy ra vuông cân tại . Dựng hình chữ nhật với biểu diễn , ta có .
Cho là tập hợp các số phức thỏa . Gọi là hai số phức thuộc tập hợp sao cho . Tính giá trị của biểu thức .
Đáp án đúng: B
Đáp án: B. (Theo bảng đáp án chính thức của đề, trang 8, mã đề 001; đề gốc không kèm lời giải chi tiết.)
Xét số phức thỏa và là một số thuần ảo. Khi đó giá trị của bằng:
Đáp án đúng: C
Gọi (). Từ . Biểu thức thuần ảo cho mối quan hệ hình học về đường tròn, kết hợp ta tìm được nghiệm và tính . Chọn C.
Cho số phức thỏa mãn và là số thực âm. Giá trị của bằng
Đáp án đúng: D
Gọi và . Ta có . Đẳng thức có nghĩa là điểm biểu diễn của nằm trên đoạn thẳng . Kết hợp với điều kiện là số thực âm, ta xác định được duy nhất số phức và tính được . Vậy chọn D.

Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Tọa độ điểm/vectơ

Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.

Kho đề thi →

Các chuyên đề Toán học liên quan

Xem tất cả chuyên đề →