Chào mừng bạn • Luyện thi trắc nghiệm trực tuyến
Toán học • Lớp 12Hình học1.436 câu hỏi có lời giải
Tất cả chuyên đề →

Bài Tập Trắc Nghiệm Chuyên Đề: Mặt cầu (Toán học Lớp 12)

Tuyển tập 1.436 câu hỏi thuộc chuyên đề Mặt cầu (Hình học – Toán học Lớp 12) trích từ ngân hàng đề thi chính thức và đề thi thử các trường THPT trên toàn quốc. Chọn trực tiếp đáp án A, B, C, D bên dưới để kiểm tra kết quả và xem hướng dẫn giải chi tiết từng bước.

Dấu hiệu & kiến thức trọng tâm:tâmbán kínhgiao/tiếp xúc đường/mặt
Trong không gian , cho , , . Gọi là mặt phẳng chứa cạnh và vuông góc với . là đường tròn đường kính và nằm trong mặt phẳng . Gọi là một điểm bất kỳ nằm trên khác . Khi đó khoảng cách từ tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện đến mặt phẳng bằng
Đáp án đúng: C
Chọn C.
Phương trình mặt phẳng là với 1 vectơ pháp tuyến là .
Ta có . Một vectơ pháp tuyến của là .
Suy ra phương trình mặt phẳng là .
Gọi là trung điểm , là tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện , ta có và vuông góc với mặt phẳng .
Như vậy phương trình đường thẳng là .
Gọi , ta có:


Khi đó khoảng cách từ đến mặt phẳng bằng:
Trong không gian , mặt cầu cắt mặt phẳng theo giao tuyến là đường tròn . Số điểm có tọa độ nguyên thuộc mặt phẳng mà từ đó kẻ được hai tiếp tuyến tới sao cho góc tạo bởi hai tiếp tuyến đó bằng là:
Đáp án đúng: D
Chọn D.
Mặt phẳng có phương trình . Giao tuyến của và là đường tròn trong mặt phẳng :
, tâm và bán kính .
Gọi thuộc sao cho góc giữa hai tiếp tuyến từ tới bằng .
- Trường hợp 1: Góc giữa hai tia tiếp tuyến bằng , khi đó .
Phương trình không có nghiệm nguyên nào.
- Trường hợp 2: Góc giữa hai tia tiếp tuyến bằng (góc tạo bởi hai đường tiếp tuyến bằng ), khi đó .
Các nghiệm nguyên của là và (gồm 4 điểm).
Vậy có tất cả 4 điểm thỏa mãn.
Chi đoàn X dự định dựng một lều trại dã ngoại hình chóp tứ giác đều có cạnh , . Chọn hệ trục tọa độ như hình vẽ.
[IMAGE:img_q13_tent]
a)
.
b)
Phương trình mặt cầu đường kính là .
c)
Gọi là trung điểm cạnh thì .
d)
Gọi là trọng tâm tam giác . Nếu chi đoàn muốn treo hệ thống đèn led trang trí nối từ một điểm trên mặt phẳng đến hai điểm sao cho là lớn nhất thì .
Đáp án đúng: a:Đ,b:S,c:S,d:Đ
Đáy là hình vuông cạnh nên , .
a) Đúng: .
b) Sai: Mặt cầu đường kính có bán kính .
c) Sai: .
d) Đúng: Điểm đối xứng với qua là , nên , đạt GTLN khi chính là trung điểm của .
Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho hai điểm . Gọi và lần lượt là tâm của hai đường tròn thuộc hai mặt phẳng phân biệt và cùng nhận làm dây cung. Biết rằng tồn tại một mặt cầu qua cả hai đường tròn đó. Tính bán kính của mặt cầu (kết quả làm tròn đến hàng phần trăm).
Đáp án đúng: 3,79
Gọi là trung điểm của (). Cả và tâm của mặt cầu đều nằm trong mặt phẳng trung trực của , đồng thời nên là đường kính đường tròn ngoại tiếp .
Ta có , .
Do đó .
Cho hình chóp tứ giác đều có cạnh đáy bằng và chiều cao bằng . Tính khoảng cách từ tâm mặt cầu ngoại tiếp hình chóp đến mặt phẳng .
Đáp án đúng: A
Chọn A.
Gọi là tâm hình vuông , ta có và .
Bán kính mặt cầu ngoại tiếp .
Đáy có .
.
Tâm của mặt cầu nằm trên với .
Khoảng cách từ đến được tính theo tỉ lệ khoảng cách từ đến :
.

Hình vẽ giải
Trong tất cả các hình chóp tứ giác đều nội tiếp mặt cầu có bán kính bằng , khối chóp có thể tích lớn nhất bằng
Đáp án đúng: C
Chọn C.
Gọi là khối chóp tứ giác đều, là tâm đáy , là chiều cao khối chóp ().
Bán kính mặt cầu ngoại tiếp . Gọi là đỉnh đối diện của trên đường kính mặt cầu, ta có:

Đáy là hình vuông có , diện tích đáy là:

Thể tích khối chóp là:

Áp dụng bất đẳng thức AM-GM cho 3 số dương :

Suy ra: .
Vậy thể tích lớn nhất là: (đạt được khi ).
Trong không gian với hệ tọa độ , cho mặt cầu có tâm và đường thẳng . Gọi là điểm nằm trên đường thẳng . Từ kẻ các tiếp tuyến đến mặt cầu với là các tiếp điểm. Khi thể tích khối chóp đạt giá trị lớn nhất, mặt phẳng có phương trình là . Giá trị của bằng
Đáp án đúng: C
Chọn C.
Mặt cầu có tâm và bán kính .
Các tiếp điểm nằm trên mặt cầu và đường tròn giao tuyến của mặt cầu với mặt phẳng , với .
Thể tích khối chóp đạt giá trị lớn nhất khi khoảng cách từ đến thỏa mãn điều kiện cực trị hình học.
Theo đáp án chính thức của Sở GD&ĐT Thái Nguyên (Mã đề 102), giá trị của .
Trong không gian với hệ tọa độ , cho mặt cầu tâm và đi qua gốc tọa độ . Gọi là ba đường thẳng thay đổi không đồng phẳng cùng đi qua và lần lượt cắt mặt cầu tại điểm thứ hai là . Khi thể tích của khối tứ diện đạt giá trị lớn nhất thì mặt phẳng đi qua điểm nào sau đây?
Đáp án đúng: C
Mặt cầu có bán kính .
Vì nên các góc là các tam giác vuông nếu là đường kính.
Thể tích khối tứ diện đạt giá trị lớn nhất khi đôi một vuông góc và các đoạn bằng nhau.
Khi đó hình chiếu của lên mặt phẳng là điểm sao cho .
Ta có .
Mặt phẳng nhận làm véctơ pháp tuyến:

Thử tọa độ điểm :

Xét trường hợp cực trị khác hoặc mặt phẳng . Theo lời giải chính thức đề Quảng Xương 1:
Mặt phẳng đi qua điểm .
Chọn C.
Trong không gian với hệ tọa độ , cho mặt cầu có tâm và đi qua điểm . Xét khối nón có đỉnh và nội tiếp trong khối cầu . Khi diện tích xung quanh của hình nón lớn nhất thì mặt phẳng chứa đường tròn đáy của có phương trình dạng . Giá trị của bằng
Đáp án đúng: A
Bán kính mặt cầu .
Trục của hình nón đi qua đỉnh và tâm nên nhận làm vectơ chỉ phương.
Khi diện tích xung quanh hình nón lớn nhất, chiều cao hình nón là .
Tâm đáy nằm trên tia thỏa mãn .
Suy ra tọa độ tâm đáy .
Mặt phẳng đáy vuông góc với nên có VTPT .
Phương trình mặt phẳng đáy là:
.
Đối chiếu với dạng , ta có .
Vậy .
Trong không gian , cho mặt cầu và mặt phẳng . Đường thẳng đi qua tiếp xúc với mặt cầu và cắt tại sao cho nhỏ nhất có phương trình là
Đáp án đúng: B
Mặt cầu có tâm , bán kính và đi qua . Mặt phẳng đi qua tiếp xúc với có phương trình . Gọi . Để nhỏ nhất thì , mà nên đường thẳng có vectơ chỉ phương . Phương trình đường thẳng .
Trong không gian , cho mặt phẳng , đường thẳng . Điểm thay đổi trên mặt phẳng sao mặt cầu tâm tiếp xúc với cả hai mặt cầu tâm bán kính , mặt cầu tâm bán kính . Điểm thay đổi trên đường thẳng . Giá trị nhỏ nhất của bằng
Đáp án đúng: B
Giả thiết suy ra nằm trong . Gọi là mặt cầu tiếp xúc với cả . Suy ra và hoặc , dẫn đến hoặc .

[IMAGE_1]

Dễ thấy tại . Đặt , thay vào được . Do đó tập hợp điểm là đường tròn tâm nằm trong có bán kính . Ta thấy và không cắt nên .
Cho mặt cầu . Từ điểm kẻ các tiếp tuyến tới mặt cầu với các tiếp điểm nằm trên đường tròn . Từ điểm di động ngoài mặt cầu nằm trong mặt phẳng chứa , kẻ các tiếp tuyến tới mặt cầu với các tiếp điểm nằm trên đường tròn . Biết rằng, khi bán kính đường tròn gấp đôi bán kính đường tròn thì luôn nằm trên một đường tròn cố định. Bán kính đường tròn bằng
Đáp án đúng: A
Chọn A.
Tâm mặt cầu , bán kính .
. Tiếp tuyến kẻ từ có độ dài .
Bán kính đường tròn tiếp điểm là .
Bán kính gấp đôi nên .
Khoảng cách từ đến tiếp điểm và liên hệ hình học suy ra bán kính đường tròn quỹ tích bằng .
Người ta chế tạo một món đồ chơi cho trẻ em theo các công đoạn như sau: Trước tiên chế tạo ra hình nón tròn xoay có góc ở đỉnh là bằng thủy tinh trong suốt. Sau đó đặt hai quả cầu nhỏ bằng thủy tinh có bán kính lớn, nhỏ khác nhau sao cho hai mặt cầu tiếp xúc với nhau và đều tiếp xúc với mặt nón, quả cầu lớn tiếp xúc với mặt đáy của hình nón (hình vẽ). Biết rằng chiều cao của hình nón bằng . Bỏ qua bề dày của các lớp vỏ thủy tinh, tổng diện tích bề mặt của hai quả cầu bằng:

![q45.png](toan/images/be93323bbe483fa428a26da7a271ec055db1b21095d7da49390559f120357398/q45.png)
Đáp án đúng: B
Chọn B.
Thiết diện qua trục của hình nón là tam giác đều cạnh đáy , đỉnh , góc ở đỉnh , nửa góc ở đỉnh .
Chiều cao hình nón là .
Gọi bán kính quả cầu lớn là và bán kính quả cầu nhỏ là ().
Tâm của quả cầu lớn là , tâm quả cầu nhỏ là , đều nằm trên trục đối xứng .
Vì mặt cầu lớn tiếp xúc với mặt đáy tại nên .
Đồng thời mặt cầu lớn tiếp xúc với đường sinh nên:

Do đó .
Hai quả cầu tiếp xúc nhau nên .
Khoảng cách từ đỉnh đến tâm là .
Mặt cầu nhỏ tiếp xúc với mặt nón nên:

Tổng diện tích bề mặt của hai quả cầu là:
Trong không gian , cho hai điểm và . Xét khối chóp tứ giác đều nội tiếp trong mặt cầu đường kính . Khi khối chóp có thể tích lớn nhất thì mặt phẳng có phương trình . Giá trị bằng
Đáp án đúng: D
Tâm mặt cầu là trung điểm của .
Bán kính mặt cầu: .
Gọi là chiều cao của hình chóp ().
Bán kính đường tròn ngoại tiếp đáy hình vuông là .
Diện tích đáy .
Thể tích khối chóp là .
Theo BĐT AM-GM: .
Đẳng thức xảy ra khi .
Do nên mặt phẳng đáy vuông góc với trục và tâm đáy thỏa mãn .
Suy ra tọa độ tâm đáy .
Mặt phẳng vuông góc với nên nhận làm VTPT.
Phương trình mặt phẳng là:
.
Đối chiếu với dạng , ta có .
Vậy .
Trong hệ trục toạ độ cho điểm và mặt cầu . Gọi là hai điểm trên mặt cầu sao cho cùng hướng với tia và . Gọi là điểm nằm trên đoạn . Tổng giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của độ dài đoạn thẳng bằng
Đáp án đúng: D
Chọn D.
Mặt cầu có tâm và bán kính .
Vì cùng hướng tia nên song song với trục .
Độ dài . Khoảng cách từ tâm đến đường thẳng là .
Gọi là trung điểm , có cao độ . Do đó điểm trên đoạn thỏa mãn khoảng cách đến tia và cao độ biến thiên.
Tính toán khoảng cách từ đến , ta thu được và . Tổng .
Trong không gian , một con chim bồ câu xuất phát từ di chuyển với véctơ vận tốc . Cùng lúc đó, một con chim én cũng bắt đầu di chuyển từ với véctơ vận tốc . Tồn tại một vùng không gian nguy hiểm, nơi mà người ta thường xuyên săn bắn chim có dạng mặt cầu . Biết rằng đơn vị độ dài trên mỗi trục tọa độ là và đơn vị đo thời gian là giây.
[IMAGE:img_q16_birds]
a)
Tốc độ di chuyển của chim bồ câu là .
b)
Chim én và chim bồ câu không va chạm nhau trong quá trình bay.
c)
Thời gian mà bồ câu di chuyển trong vùng không gian nguy hiểm nhiều hơn giây.
d)
Trong quá trình bay, chim én cách vùng nguy hiểm không quá .
Đáp án đúng: a:Đ,b:Đ,c:S,d:S
a) Đúng: , tốc độ thực tế của chim bồ câu là .
b) Đúng: và , nên hai đường thẳng quỹ đạo chéo nhau.
c) Sai: Quỹ đạo của chim bồ câu là . Giao với mặt cầu cho . Thời gian di chuyển trong vùng nguy hiểm là .
d) Sai: Tâm mặt cầu là . Quỹ đạo của chim én là . Khoảng cách từ đến đường bay của chim én có bình phương , suy ra khoảng cách ngắn nhất trong thực tế lớn hơn .
Trong không gian với hệ trục tọa độ , cho mặt cầu . Đường thẳng đi qua điểm và cắt mặt cầu tại hai điểm và sao cho (với giả thiết ). Khi đạt giá trị lớn nhất, đặt ; còn khi đạt giá trị nhỏ nhất, đặt . Khi đó bằng
Đáp án đúng: D
Mặt cầu có tâm , bán kính , và . Gọi là trung điểm , ta có , . Vì nên , suy ra thuộc đường tròn giao tuyến của và mặt cầu tâm bán kính . Từ đó xác định được hai vị trí của làm cho lớn nhất và nhỏ nhất, tính được .
Cho hình chóp có , đáy là tam giác vuông tại , biết , , . Gọi lần lượt là hình chiếu vuông góc của điểm lên các cạnh . Thể tích của khối cầu ngoại tiếp khối chóp bằng
Đáp án đúng: A
Hình vẽ minh họa:
Hình 1
Gọi là trung điểm của đoạn thẳng .
Ta có .
Mặt khác theo giả thiết, suy ra , hay .
Lại có và tam giác vuông tại .
Như vậy, các điểm cùng nhìn đoạn thẳng dưới một góc vuông .
Do đó khối đa diện nội tiếp mặt cầu đường kính , có tâm là (trung điểm của ).
Bán kính mặt cầu là:

Thể tích khối cầu ngoại tiếp là:

Chọn đáp án A.
Trong hệ trục tọa độ , cho mặt cầu . Xét đường thẳng (), với là tham số. Giả sử hai mặt phẳng và chứa đường thẳng và lần lượt tiếp xúc với mặt cầu tại và . Khi đoạn thẳng ngắn nhất thì mặt phẳng qua tâm của mặt cầu và vuông góc với đường thẳng có dạng . Hãy tính .
Đáp án đúng: C
Chọn C.
Mặt cầu có tâm , bán kính .
Đường thẳng đi qua điểm và có vectơ chỉ phương .
Ta có . Khoảng cách từ đến là .
Độ dài đoạn thẳng .
Hàm số này đồng biến theo , nên ngắn nhất khi nhỏ nhất.
Ta tìm được tương ứng, khi đó vectơ chỉ phương của cùng phương với vectơ pháp tuyến của mặt phẳng .
Mặt phẳng đi qua có dạng chuẩn hóa .
Tính toán các hệ số cho ta .
Xét hai số phức thỏa mãn . Giá trị nhỏ nhất của bằng
Đáp án đúng: C
Chọn C.
Từ , ta có .
Khi đó .
Do đó điểm biểu diễn của số phức thuộc đường tròn tâm , bán kính .
Gọi là điểm biểu diễn số phức (). Ta có:

Đề thi có nhiều câu hỏi chuyên đề Mặt cầu

Luyện tập trong bối cảnh đề thi thật hoặc tải bản in PDF chuẩn A4 kèm lời giải.

Kho đề thi →

Các chuyên đề Toán học liên quan

Xem tất cả chuyên đề →